"Een maand parkeren aan de rand van de wijk kost 200 euro. Die last kan je mensen met lagere inkomens niet opleggen!"
"Mensen zijn bereid zijn om een eindje te lopen naar hun auto als ze daar een groene, rustige, schone woonomgeving voor terugkrijgen."
Stel je voor: een wijk zonder auto's. Geen eindeloze rijen parkeerplaatsen, geen drukte op de weg, maar gewoon ruimte voor huizen, groen en spelende kinderen. Klinkt ideaal, toch? In Utrecht wordt dat werkelijkheid met de nieuwe autovrije wijk Merwede. Maar niet iedereen is enthousiast. Is zo’n wijk wel voor iedereen toegankelijk? En wat als je afhankelijk bent van je auto voor werk of familiebezoek?
Het is geen nieuws dat Nederland te maken heeft met een enorm woningtekort. Volgens het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening waren er in 2024 ruim 400.000 woningen te weinig. Tegelijkertijd wordt er veel ruimte ingenomen door parkeerplaatsen, waardoor er op die plekken geen ruimte is om huizen te bouwen. Daarom gaan er steeds meer stemmen op voor zogenaamde autovrije wijken. In dat soort wijken mogen auto's in principe niet komen: niet om te rijden en niet om te parkeren.
In Utrecht liggen plannen op tafel voor een autovrije wijk: Merwede. In de wijk komen zesduizend woningen te staan, van duurdere koophuizen tot sociale huurwoningen. Aan de rand van deze wijk komt een parkeergarage te staan waar autobezitters kunnen parkeren. Vanaf daar zullen ze te voet of met de fiets naar huis moeten.
De gemeente is enthousiast over het plan voor Merwede, maar niet iedereen is het daarmee eens. Bijvoorbeeld politicoloog Marcel Hanegraaff. Hij heeft vraagtekens bij de toegankelijkheid van de wijk.
Marcel Hanegraaff
Politicoloog"Met een autovrije wijk sluit je mensen uit die voor hun werk afhankelijk zijn van een auto, zoals loodgieters en timmermannen. Het is niet realistisch dat zij hun werkbus kilometers verderop moeten parkeren en dan met het openbaar vervoer naar huis moeten reizen."
Bovendien zit er vaak een flink prijskaartje aan het stallen van je werkbus.
"Het kost ongeveer tweehonderd euro per maand extra om een vaste parkeerplek te huren. Dat is een financiële last die je mensen in een lagere inkomensgroep niet kunt opleggen."
Eelco Eerenberg is wethouder in Utrecht voor D66. Hij staat positief tegenover de plannen voor Merwede.
Eelco Eerenberg
Wethouder voor D66 in Utrecht"Bewoners kunnen ook gebruik maken van deelauto's. Bovendien zijn er nu in Utrecht al veel mensen die de fiets pakken om naar hun auto te gaan."
Maar volgens Hanegraaff zouden autovrije wijken een vervelende bijwerking kunnen hebben. Hij vreest dat wijken als Merwede teveel van dezelfde soort mensen aantrekken: hogeropgeleide, progressieve stedelingen die bereid zijn om zonder auto te leven.
Marcel Hanegraaff
Politicoloog"Dit soort beleid vergroot de kloof tussen verschillende sociale groepen. We zien internationaal dat segregatie toeneemt als gelijkgestemden zich in aparte wijken concentreren. En die kans is groot bij autovrije wijken. Heel veel mensen, met name mensen die niet hoger opgeleid zijn, kunnen niet zomaar zonder auto."
Een wijk waarin je alleen maar mensen ziet die op je lijken, zorgt ervoor dat je vervreemd raakt van mensen met andere gedachten, levenswijzen en overtuigingen, zegt Hanegraaff. Dat wil de gemeente toch niet stimuleren?
Eelco Eerenberg
Wethouder voor D66 in Utrecht"Een autovrije wijk is niet per se een wijk voor progressieve mensen. Iedereen kan hier wonen, ook mensen die een sociale huurwoning zoeken."
Maar past een autovrije wijk wel bij de behoeften die mensen hebben? Uit een onderzoek van de ANWB komt naar voren dat 80% van de Nederlanders de auto graag dichtbij huis parkeert. Maar dat vindt Eerenberg geen reden om de plannen voor Merwede te wijzigen.
"Natuurlijk zeggen mensen dat ze de auto graag dichtbij willen parkeren. Maar tegelijkertijd blijkt uit onderzoeken die wij hebben gedaan dat mensen zeker bereid zijn om een eindje te lopen naar hun auto als ze daar een groene, rustige, schone woonomgeving voor terugkrijgen."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek met [gasten + functies]. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Betaald parkeren in de hele stad: is dat de toekomst?
Zou jij in een deelauto rijden? 'We moeten privéauto's niet blijven faciliteren'
