Religieus lied tijdens het Songfestival? 'Tussen de mazen doorgeglipt'
Leestijd: 7 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 7 minDoor Stijn de Jong
Lord, are you giving up on me? Dat zingt de Poolse zangeres ALICJA bij het Eurovisie Songfestival. Religie is verboden op het festival. Hoe zit dat bij dit lied? "Het is geen gebed, maar de boodschap van het lied gaat daar wel over", zegt theoloog en Songfestival-kenner Tom Mikkers.
Dinsdag verzekerde ALICJA zichzelf met haar lied Pray van een plek in de finale van zaterdag. "Lord, are you giving up on me? Cos I’m not giving up on me. Thought you would forgive all my sins. You told me to pray", zingt ze daarin.
Hoewel de titel van het nummer doet vermoeden dat het een religieus tintje heeft, is niks minder waar, zegt muziekjournalist Johan van Slooten. "Het gaat niet over gebed in de letterlijke zin van het woord. Zij ziet het meer als een symbool dat je jezelf bevrijdt van allerlei lasten die je op je neemt."
Het arrangement van het nummer heeft wel een religieus tintje: "Daar zitten gospelinvloeden in, maar ook andere muziekstijlen, zoals R&B, soul en zelfs hiphop. Maar ik zou het niet een regelrecht religieus nummer noemen."
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Volgens theoloog en Songfestivalkenner Tom Mikkers is het wel een religieus lied. Zo zingt ALICJA: 'Lord, are You givin' up on me?' "Het is dubbel. Religie mag niet op het Songfestival. Ik zit bij haar niet naar een biddende zangeres te kijken, maar de boodschap van het lied gaat daar wel over. Het is vooral haar prachtige stem die de aandacht trekt. Maar het is wel zo'n tussen de mazen doorgeglipt religielied."
Volgens Mikkers is het grijs gebied. "Het gaat over haarzelf. De zangeres zingt dat ze het perfecte plaatje loslaat en niet meer aan verwachtingen van anderen kan voldoen. Er zit een godsbeeld in, maar nog meer een mensbeeld. Dus dan is het weer geen religie."
Ook in het lied van Michelle van Israel zitten volgens Mikkers religieuze elementen. "Dieu j’en supplie réveille-moi", zingt zanger Noam Bettan. Vrij vertaald betekent dit dat God hem wakker moet maken. De naam Michelle refereert volgens Mikkers naar de Hebreeuwse naam Michael en dat betekent: 'wie is als God?'
"Het lied gaat op het eerste gezicht over een toxische liefdesrelatie", zegt Mikkers. "Maar er zit een diepere laag in. Je kunt het ook zien als een metafoor voor de complexe relatie tussen Europa en het Joodse volk." In het lied wordt Michelle 'the queen of problems' genoemd: "Dat kan je lezen als een verwijzing naar Europa."
Naast het Hebreeuws en Engels zingt zanger Noam Bettan ook in het Frans: de taal van zijn familie. "Hij zingt over de pijnlijke en beladen geschiedenis van Joden in Europa. En toch staat Israël opnieuw op het podium van het Songfestival. Nog altijd bereid om de verbinding met Europa aan te gaan."
Juist daarom krijgt de zin 'So I dance, dance with the pain; volgens Mikkers extra betekenis: “Daarin resoneert ook het trauma van 7 oktober en de woorden die daarna in Israël vaak klonken: 'We will dance again'."
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Nederland doet dit jaar niet mee vanwege de deelname van Israël. Het land bemachtigde gisteren ook een ticket voor de finale van aanstaande zaterdag. Tijdens het optreden waren er enkele protesten te horen. Ierland, IJsland, Slovenië en Spanje doen vanwege dezelfde reden niet mee. Het evenement wordt hier wel uitgezonden door de NOS en NTR. In Slovenië en Spanje wordt niks uitgezonden. Slovenië toont op hetzelfde tijdstip als het Songfestival documentaires en films uit Gaza.
Mikkers vindt het 'verschrikkelijk' dat Nederland niet meedoet. "Ik zie het Songfestival als een soort erfenis. Toen het evenement na de Tweede Wereldoorlog begon, deed Duitsland ook mee. Terwijl de na-oorlogse generatie alle reden had om Duitsland te weren. Dat ideaal wordt nu verloochend."
Het Songfestival is begonnen vanuit pijn en trauma, zegt Mikkers: "Om elkaar juist los van alle actualiteit te blijven zien en elkaar nooit de ontmoeting en het lied te ontzeggen." Hij noemt het zelfs muziektherapie: "Waarom onttrekken we ons daar juist aan op het moment dat we het misschien nog harder nodig hebben dan ooit?"
Bij dit Songfestival doet Nederland tóch mee, net als Iran, Rusland en Noord-Korea
Act van Ierland op Songfestival tjokvol religieuze boodschappen: gaat dat te ver?
