Kranten, tijdschriften en boeken worden duurder: 'Niet iedereen kan dat betalen'
Leestijd: 5 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 5 minDoor Steve Oosterkamp
"Zo'n verhoging zie ik als een boete op je goed laten informeren."
"Een deel van onze lezers kan een prijsstijging niet veroorloven."
Je dagelijkse krant op de deurmat, het abonnement op je favoriete magazine en de prachtig geschreven biografie van jouw idool. Het wordt allemaal duurder. Het nieuwe kabinet wil de btw op kranten, magazines en boeken namelijk verhogen van 9% naar 21%. Welke gevolgen gaat dat hebben?
Heb jij de krant gelezen vandaag? Dan heb je misschien ook wel een paginagrote advertentie gezien. Daarin roepen de hoofdredacties van bijna dertig kranten en nieuwsmedia op tot het behoud van onafhankelijke journalistiek. Ze zijn bang dat de nieuwsvoorziening wordt geraakt door het plan om de btw op gedrukte en digitale media te verhogen van 9 naar 21 procent. Ze roepen de Tweede Kamer op om daar iets aan te doen.
De btw-verhoging is een plan van de formerende partijen PVV, VVD, NSC en BBB. Ze doen dit, omdat er geld nodig is om alle ambitieuze plannen te kunnen betalen.
De hoofdredacties zijn bang dat een hogere btw grote gevolgen gaat hebben voor lezers. Verdiepende journalistiek wordt te duur voor mensen met een kleinere portemonnee, is de vrees. Daarnaast is de verwachting dat de btw-stijging zorgt voor een daling van het aantal abonnees, waardoor de redacties minder inkomsten krijgen.
Hoofdredacties van bijna 30 kranten en nieuwsmedia
"Een verdubbeling van de btw op journalistiek naar het hoogste tarief van heel Europa geeft geen pas. Als het belang van de rechtsstaat echt hoog in het vaandel staat: schrap deze maatregel."
Als het plan van de vier partijen doorgaat, krijgt Nederland het hoogste btw-tarief op kranten en tijdschriften van de hele Europese Unie. Veel landen hanteren juist een laag btw-tarief voor kranten en tijdschriften, om de journalistiek een beetje te helpen. Het gemiddelde btw-tarief in de EU is nu ongeveer 7%. Denemarken en België heffen helemaal geen btw op kranten en tijdschriften.
Dat een btw-verhoging of -verlaging effect kan hebben, was te zien in 2020. De btw op digitale journalistiek werd dat jaar verlaagd van 21% naar 9%, waarna het aantal betalende dagbladlezers met 4,4% toenam.
Het antwoord vind je onderaan het artikel.
Als de btw omhoog gaat, betekent dat natuurlijk een hogere prijs voor je krant of tijdschrift. Maar de vraag is ook wat een btw-verhoging betekent in bredere zin. Wat gaat er gebeuren op de redacties? En wat betekent het voor de maatschappij als minder mensen een krant of tijdschrift gaan lezen?
Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het Algemeen Dagblad, vreest dat de btw-verhoging gevolgen gaat hebben voor haar organisatie. Met name voor de regionale journalistiek zou het consequenties kunnen hebben, zegt ze in Geld of je Leven (EO).
Rennie Rijpma
Hoofdredacteur Algemeen Dagblad"In veel regio's komen niet zoveel journalisten meer. Het feit dat wij er komen, of de regiotitels waarmee samenwerken, betekent dat het publiek daar geïnformeerd wordt en dat er controle is op het lokale en regionale bestuur. Ik denk dat het belangrijk is om dat in een democratische rechtstaat overeind te houden. We willen de regionale journalistiek, die dicht bij de mensen staat, blijven brengen."
Volgens Jan Willem Sanders, uitgever van Follow The Money, is het onterecht dat de btw op journalistiek straks waarschijnlijk even hoog wordt als de btw op bijvoorbeeld koelkasten of schoenen.
Jan Willem Sanders
Uitgever van Follow The Money"In mijn beleving speelt journalistiek in de maatschappij echt een andere rol dan het kopen van een koelkast of een paar schoenen. Er is een reden waarom journalistiek voor een lager btw-tarief in de markt is. Namelijk omdat het een rol speelt in de controle van de macht. Het heeft een vitale rol in de democratie en in het informeren van de publiek."
Rijpma denkt dat bij een btw-verhoging minder mensen nog een losse krant kopen of een abonnement nemen.
Rennie Rijpma
Hoofdredacteur Algemeen Dagblad"Voor een deel van onze lezers zal een prijsstijging geen probleem zijn. Maar een groot deel zal het zich niet meer kunnen veroorloven. En die tweedeling in de informatievoorziening is nu juist wat we willen voorkomen. We willen niet dat een bepaalde groep mensen, die het toch al niet zo makkelijk heeft in deze maatschappij, ook nog eens verstoken blijft van informatie die voor hun wel degelijk relevant is."
Sanders is het daarmee eens. Hij vindt dat 9% al best wel hoog is, in vergelijking met andere Europese landen. Follow The Money heeft een breed publiek en Sanders zegt nu al dagelijks de vraag te krijgen van lezers of er abonnement kan komen voor mensen met een kleine beurs.
Jan Willem Sanders
Uitgever van Follow The Money"Het is belangrijk dat journalistiek je feitelijk kan informeren en dat mensen er toegang tot hebben. Zo'n verhoging zie ik als een boete op je goed laten informeren."
Ben je benieuwd naar het hele gesprek in Geld of je Leven (EO)? Luister hieronder naar de podcast, waarin presentator Hans van der Steeg in gesprek gaat met Rennie Rijpma (hoofdredacteur Algemeen Dagblad) en Jan Willem Sanders (uitgever van Follow The Money).
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Antwoord quizvraag: Het aantal betalende dagbladlezers is in 2022 gedaald naar 2.779.426. Bron: NDP Nieuwsmedia
