Het gaat niet goed met belangrijke voorzieningen in buurten of dorpen. De afgelopen 5 jaar zijn deze steeds minder dichtbij te vinden: "De buurtsuper klinkt als een suf voorbeeld, maar je hebt het ook over de leefbaarheid van een dorp."
Woon jij vlakbij belangrijke voorzieningen als de huisarts, basisschool, supermarkt of kinderopvang? Dat is steeds minder het geval. De afgelopen 5 jaar zijn dit soort voorzieningen minder goed bereikbaar geworden in buurten en dorpen. In ongeveer de helft (51%) van alle buurten en dorpen is de afgelopen 5 jaar de bereikbaarheid van dit soort voorzieningen verslechterd. Dat blijkt uit onderzoek van NOS en regionale omroepen.
In 1 op de 5 buurten en dorpen verdwenen daadwerkelijk één of meerdere voorzieningen: in 2024 moest je daarvoor verder dan 1 kilometer reizen. In de overige buurten is de afstand verder gegroeid tot voorzieningen die al langer niet heel dichtbij waren.
Een pijnlijk voorbeeld is het Gelderse dorp Varik. In het dorp (gelegen in de Betuwe) verdwenen de afgelopen jaren flink veel voorzieningen, zoals de plaatselijke buurtsuper en het café.
Ook in het Noord-Hollandse dorp De Kwakel (4500 inwoners) dreigde de buurtsuper te verdwijnen. Maar dat lieten de inwoners niet gebeuren. Ze kwamen in actie en haalden 750.000 euro op om de winkel weer open te krijgen.
De buurtsuper is belangrijk voor het dorp, vertelden initiatiefnemers Albert Blommestijn en Andy Verstelle eerder in Geld of je leven. Maar deze was oud en kwam financieel niet meer uit. Daarom werd een sluiting aangekondigd.
Andy Verstelle
Initiatiefnemer"De aangekondigde sluiting gaf veel onrust bij veel mensen. Zeker voor oudere mensen die slecht ter been zijn. Natuurlijk heb je op 4-5 kilometer afstand ook best wat supermarkten. Maar als je net een product mist, kan je bijvoorbeeld je kind van 8 of 9 jaar oud even vragen om er naartoe te gaan. Dat kan niet meer en dat mis je elke dag."
Aanvankelijk zou er juist een mooie, nieuwe supermarkt zou komen met de formule van Plus. Maar die trok zich halverwege terug, zegt Verstelle. Het gevolg: een leegstaand gebouw.
Toen kwamen ze met een groepje van 4 personen in actie. Ze berekenden dat er ruim een kwart miljoen euro nodig was om de supermarkt terug te krijgen.
"We hebben mensen gevraagd die belang hebben bij boodschappen doen in de winkel gevraagd om zich in te kopen voor 500 euro. Als de supermarkt voldoende winst maakt, krijgen ze dat in de vorm van boodschappenbonnen terug. Voor het overige geld, zo’n half miljoen, hebben we ondernemers uit het dorp gevraagd of ze een flinke som geld willen lenen."
De missie is geslaagd: in maart komt de winkel terug in het dorp. Dat betekent veel voor de inwoners.
"Het is misschien een suf voorbeeld, een lokale supermarkt. Maar het gaat ook om de leefbaarheid van activiteiten in een dorp. Dat je een winkeltje hebt waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Het gaat niet alleen om boodschappen. Ook de ondernemer wil zijn supermarkt juist in een dorp hebben. Hij wil ‘goedemorgen’, geen zelfscankassa’s. Hij wil gesprekken kunnen voeren met de mensen die komen."
Hoe is het in jouw buurt of dorp gesteld? Zijn belangrijke voorzieningen voor jou dichtbij? We vroegen het de DIT community!
In het Brabantse Budel (een kleine 10.000 inwoners) zijn de belangrijke voorzieningen op orde, maar er is ook veel verdwenen, vertelt Piet van den Eeden:
Piet van den Eeden
"In Budel zijn de belangrijke voorzieningen gelukkig op orde. We hebben een AH en een Jumbo. Wel staan er inmiddels best veel winkelpanden leeg, zo is de bloemist verdwenen. Ook is de wekelijkse markt opgehouden om te bestaan: volgens de gemeente is er te weinig belangstelling."
Dat is ook het geval bij Marjan Peeters:
Marjan Peeters
"We hebben de supermarkt, school en huisarts nog. Maar de afgelopen paar jaar zijn bijna alle andere winkels gesloten: de slager, bakker, alle horeca, slijter, winkel met huishoudelijke dingen, cadeaus, speelgoed, apotheek en drogist. En dan vergeet ik beslist nog van alles."
In het dorp van Arri is het gelukkig nog goed voor elkaar, laat ze weten.
Arri
"In ons dorp zijn er twee supermarkten, twee huisartsen, een apotheek, een tandarts vlakbij en een boekhandel met PostNL-punt. We klagen niet, we hebben het nog goed voor elkaar!"
Bij Dennis is er nog veel in het dorp, behalve: de supermarkt. Hij weet niet zeker of die er weer komt.
Dennis
"We hebben een basisschool, een huisartsenpost met apotheek en noodzakelijke dingen. Alleen de Spar is weg, ik weet niet wat er voor terugkomt. Voor boodschappen moeten we naar een andere plek met de auto of buurtbus.
Bij Ariënne is alles op orde in haar woonplaats Lelystad. Helaas lukt het haar alleen niet om een nieuwe huisarts te vinden, nadat ze naar de stad verhuisde. Daarom gaat ze nu nog naar haar oude huisarts, maar handig is dat niet.
Ariënne
"We hebben voldoende supermarkten. Maar voor de huisarts moet bijna 35 kilometer rijden omdat ik geen nieuwe kan vinden in Lelystad."
Reizigers zijn de dupe: steeds minder bussen in de regio
