"Kwart van de Nederlanders ligt 's nachts wakker van onverwachte uitgaven."
"De koopkracht heeft dat extra duwtje eigenlijk niet nodig."
Hoedjes, troonrede en geld: die zaken staan centraal op Prinsjesdag. Nederlanders kunnen rekenen op meer koopkracht. Oftewel: meer kopen met dezelfde euro. Maar is dat wel wat Nederland nodig heeft?
Dit jaar zet de overheid vooral in op een hogere koopkracht: gemiddeld 1,3 procent meer, staat in de Prinsjesdagplannen. Dat betekent dat je voor elke euro net iets meer kan kopen.
Ook bevat het koffertje plannen voor meer milieubelasting bij een langere vliegreis. Tegelijkertijd blijft de tijdelijke korting op brandstofbelasting, waardoor je een tientje minder betaalt bij de pomp. Dat kost de overheid zo'n 1,6 miljard euro aan belastinginkomsten.
De overheid schrapt de geplande bezuiniging op het openbaar vervoer in de Randstad. Ook gaat er meer geld naar gevangenissen, dat eigenlijk naar tbs zou gaan. Er is namelijk een tekort aan cellen. Een extra 2,6 miljard euro gaat naar de aanpak van stikstof.
Om alles te kunnen betalen moet Nederland geld lenen. De staatsschuld neemt dus weer toe. Het kabinet blijft wel binnen de toegestane van de EU.
Het klinkt positief: onze koopkracht gaat omhoog. Maar het is de vraag of die keuze echt de beste is voor ons én ons land. Het is namelijk helemaal niet nodig, zegt economisch-directeur bij EW Magazine Max Erich bij Geld of je leven (EO).
Max Erich
EW Magazine"De koopkracht is nog nooit zo hoog geweest. Toch lijken we te blijven hangen in 2022, toen er hoge inflatie was. De boodschappen waren toen duurder en het gas onbetaalbaar. Maar inmiddels vergeten we dat de lonen echt fors gestegen zijn. Die koopkracht heeft dat extra duwtje eigenlijk niet nodig."
Reinier Castelijn van vakbond De Unie deed onderzoek naar de koopkracht in Nederland. Steeds minder Nederlanders voelen zich zeker over hun inkomsten en uitgaven, aldus Castelijn.
Reinier Castelijn
Vakbond De Unie"Dat de lasten stijgen is niet het grootste probleem, maar wel de grip op de uitgaven. Mensen willen voorspelbaarheid over de lasten. Dat gaat niet alleen over boodschappen, maar ook over OZB, WOZ en gemeentelijke lasten. De modellen kloppen vaak wel, maar ik wil het hebben over mensen."
Erich kan zich wel vinden in dat sentiment: "Vier jaar geleden betaalde ik ook minder voor de boodschappen." Toch laten de cijfers wat anders zien: er leven steeds minder Nederlanders onder de armoedegrens, zegt hij.
Max Erich
EW Magazine"Een half miljoen Nederlanders leeft onder de armoedegrens. Zij zijn echt behoorlijk arm. Maar dat komt ook vaak doordat die mensen de weg niet weten naar al die regelingen. Dus het heeft niet zo veel zin om extra geld erin te pompen. Die mensen moet je persoonlijk helpen."
Ondanks dat die cijfers zullen kloppen, wil Castelijn niet voorbijgaan aan het sentiment onder Nederlanders. Mensen maken zich zorgen, vertelt hij.
Reinier Castelijn
Vakbond De Unie"23 procent van de Nederlanders ligt 's nachts wakker van onverwachte uitgaven, doordat de overheid het beleid steeds verandert. We kunnen het hebben over een stijgende woningwaarde, maar een baksteen kan je niet eten. Het vermogen van mensen kan wel groeien, maar dat betekent niet dat die mensen per definitie meer te besteden hebben."
"Mensen vinden het politieke beleid gewoon te onvoorspelbaar. Ze zijn klaar met opportunistische politiek, met alleen maar beleid dat mooi klinkt. Het is volstrekt ongeloofwaardig. Mensen verliezen de grip op hun portemonnee."
Het blijft een lastige balans. De modellen van het CBS wijzen de ene kant op, maar het sentiment in de samenleving laat iets anders zien. "De dagelijkse zorgen van mensen kennen geen pauzeknop", zoals koning Willem-Alexander zei in de Troonrede.
In Geld of je leven (EO) gaat Hans van der Steeg verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Vredesexpert: 'Koop geen product uit illegale Israëlische nederzetting'
