Redacteur Willem de Gelder leest steeds meer alarmistische berichtgeving over Amerikaanse (tech)bedrijven. Maar kun je er eigenlijk los van komen? Hij probeerde het een dag en kwam van een koude kermis thuis.
Het is 6.30. De wekker gaat. Vandaag is de dag dat ik ga proberen om de hele dag zonder Amerikaanse diensten ga leven. De directe aanleiding voor dit experiment was de overname van DigiD door een Amerikaans bedrijf. Kwade tongen beweren dat Trump met één telefoontje kan afdwingen dat onze data op zijn bureau belandt, puur omdat het bij een Amerikaans bedrijf staat. Kan ik dat voorkomen?
Goed, terug naar de wekker. Terwijl ik op de snooze-knop duw, schiet me meteen te binnen dat mijn experiment eigenlijk nu al mislukt is. Mijn wekker is namelijk geen ouderwetse klok, maar… mijn iPhone. Van Apple, uit de Verenigde Staten. Zucht, ik had dit beter voor moeten bereiden.
Voor Amerikaanse iPhones zijn natuurlijk wel genoeg alternatieven. Samsung en LG komen uit Zuid-Korea, Sony uit Japan en wil je het helemaal dichtbij huis, kun je altijd voor het Nederlandse Fairphone kiezen. Zodra je je smartphone opstart, stuit je alleen op het volgende probleem: je telefoon draait namelijk standaard op Android, en besturingssysteem wat in handen is van Google. Juist, een Amerikaans bedrijf. Ook voor Android zijn alternatieven: e-OS bijvoorbeeld, van het Franse bedrijf Murena. Het kan dus wel, maar ik had er wel écht over moeten nadenken.
Ik heb helaas alleen een iPhone, dus het wordt een smartphonevrij dagje vandaag. Na een kopje koffie (ik heb gelukkig een Nederlands koffiezetapparaat) en mijn ontbijt, ga ik naar mijn werk bij de EO. Mijn auto is Duits – yes, die mag ik gebruiken – en gelukkig weet ik de weg uit mijn hoofd, zodat ik Google Maps niet hoef te gebruiken. Want ja, ook dat is natuurlijk Amerikaans, net als Apple Maps. De alternatieve app Waze werd weliswaar opgericht in Israël, maar is inmiddels ook in handen van Google. Europese alternatieven zijn er trouwens wel: OsmAnd komt uit Nederland en Sygic komt uit Slowakije.
Eenmaal bij de deur van de EO aangekomen, stuit ik op het volgende probleem. Ik mag alleen naar binnen met een ‘druppel’, een ‘tag’ zoals sommigen het noemen. Die blijkt van het bedrijf HID… Je raadt het al: Amerikaans.
Ik moet lullen als brugman om toch naar binnen te mogen, maar als het eenmaal gelukt is en ik aan mijn bureau zit, stuit ik op het volgende probleem: de laptop die mijn werkgever mij gaf, is van Apple. Amerikaans, dus. Natuurlijk zijn hier ook wel alternatieven voor: het Chinese Lenovo of het Taiwanese Acer, maar veel andere populaire merken (Dell, HP) komen ook uit de VS. Maar dan stuit je vervolgens op hetzelfde probleem als bij je telefoon: je besturingssysteem is waarschijnlijk ook Amerikaans. Windows is van Microsoft. Een uitkomst vormt Linux, dat is opgericht in Finland.
"Jij die dit artikel leest? Chrome is van Google (Amerikaans), Safari is van Apple (Amerikaans), Edge is van Microsoft (Amerikaans), Firefox is van Mozilla (Amerikaans)."
Goed, ik zal eerlijk met jullie zijn: ik heb vals gespeeld. Binnen de kortste keren gooide ik de handdoek al in de ring. Een werkdag zonder gebruik te maken van Amerikaanse bedrijven is simpelweg niet mogelijk. De enige mogelijkheid is om met een dik boek op een stoel te gaan zitten en me verder totaal niet met enig apparaat bezig te houden. En dan weet ik niet eens of dat boek niet geprint is door een Amerikaanse drukpers en of de stoel niet ook met behulp van Amerikaanse technologie is gemaakt.
Op mijn werk lukt het niet: om met mijn collega’s te overleggen gebruik ik immers Teams – van het Amerikaanse Microsoft. Om contacten te leggen gebruik ik Whatsapp – van Meta, ook uit Amerika. Het populairste alternatief voor die laatste is Signal, dat ook ‘gewoon’ Amerikaans is. Telegram, ook populair, kun je overigens wél gebruiken, want die zitten in de Verenigde Arabische Emiraten. Liever Europees? Threema komt uit Zwitserland. Het lastige van deze alternatieven is alleen dat lang niet iedereen erop zit, waardoor je alsnog niet met iedereen in contact kunt komen.
Andere sociale media gebruiken is ook nog niet zo makkelijk. Instagram en Facebook zijn van hetzelfde Amerikaanse bedrijf als Whatsapp. X is ook Amerikaans. LinkedIn? Eigendom van Microsoft en dus Amerikaans. TikTok komt ‘gelukkig’ uit China, dus die mag wel.
Aan deze informatie komen was overigens ook nog niet zo simpel. Google mag ik natuurlijk niet gebruiken. Het privacyvriendelijke DuckDuckGo? Ook Amerikaans. Brave? Ook. Het milieuvriendelijke Ecosia mag wel: die is Duits. Qwant is Frans, Swisscows is Zwitsers.
En dit artikel typen? Dat was ook lastig. Word is natuurlijk van Microsoft. Alternatieven zijn er gelukkig wel te vinden: LibreOffice is Duits, WPS Office is Chinees. En jij die dit artikel leest? Chrome is van Google (Amerikaans), Safari is van Apple (Amerikaans), Edge is van Microsoft (Amerikaans), Firefox is van Mozilla (Amerikaans). De populairste niet-Amerikaanse browser is Opera, die uit Noorwegen komt.
Aan het eind van de werkdag ben ik wat teleurgesteld. Ik vond een dag zonder Amerikaanse bedrijven leven écht een heel leuk idee, maar ik ben van een koude kermis thuisgekomen. Ik besluit mijn teleurstelling maar te weg te eten. Thuisbezorgd is in handen van een bedrijf dat in Amsterdam is gevestigd (yes!), dus het enige wat ik nu hoef te doen is niet bij McDonalds, Burger King, Kentucky Fried Chicken, Domino’s Pizza en Subway te bestellen. Nadat ik besteld heb, krijg ik een mailtje ter bevestiging. Op mijn Gmail. Van Google. Uit Amerika. Ook dit is weer mislukt.
Na het eten wil ik televisie kijken. Mijn tv is gelukkig van Samsung, maar de streamingsdiensten Netflix, DisneyPlus, HBO Max en vele anderen mag ik natuurlijk niet gebruiken. Ik ben blij met NPO Start, lekker Nederlands. Terwijl ik de tv aanzet, schiet me te binnen dat het kastje dat ik gebruik om tv te kijken draait op Android. Ook dat mag niet.
Geërgerd ga ik naar bed. Dit experiment is zwaar mislukt.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Worden we overspoeld door desinformatie? 'Klopt niet'
Australië verbant jongeren van social media: overdreven of juist een goed plan?
