Gemeenteraadsverkiezingen 2026: moeten statushouders voorrang krijgen op de woningmarkt? 'Niet meer van deze tijd'
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
"We moeten vooral meer woningen gaan bouwen."
"Er moeten minder statushouders komen."
Nog een week en dan lopen we weer te hannesen met het in elkaar vouwen van het stembiljet. Aankomende woensdag zijn de gemeenteraadsverkiezingen. In veel gemeenten speelt de woningcrisis een grote rol. Waar te bouwen? En wie krijgt voorrang om een huis te bemachtigen? De 30-jarige jongeman die nog bij z'n ouders woont of de statushouder?
Volgende week woensdag mogen de ongeveer 13,5 miljoen stemgerechtigden naar de stembus. Het wijkcentrum, de kerk, sportvereniging: stemmen kan op veel verschillende locaties. Over locaties gesproken; de woningnood in Nederland is groot. Ook de doorstroming naar een ander huis loopt vaak spaak. Maar vooral: wie krijgt voorrang? De jonge starter of de statushouder?
Statushouders zijn vluchtelingen met een verblijfsvergunning die in Nederland mogen blijven en integreren. Gemeenten moeten hen huisvesten, vaak binnen veertien weken na toekenning van hun verblijfsvergunning. Grotere gemeenten moeten meer statushouders woonruimte bieden dan kleinere gemeenten.
Met verschillende maatregelen hoopt het kabinet dat statushouders sneller doorstromen. Om de volle asielopvangcentra te ontlasten, krijgt de gemeente per statushouder 30.000 euro om tijdelijke woonruimte te regelen, zoals een hotel. Ook wil het kabinet dat er meer doorstroomlocaties gerealiseerd worden. Statushouders kunnen daarvoor huur of een gebruiksvergoeding betalen en beginnen met inburgeren.
Ook na de gemeenteraadsverkiezingen wil Amsterdam statushouders voorrang blijven geven op de woningmarkt. Melanie van der Horst, lijsttrekker van D66 in die stad, vertelt in Dit is de Dag (EO):
Melanie van der Horst
Lijsttrekker D66 Amsterdam"De wachttijd voor een sociale huurwoning is momenteel tien jaar. Als wij geen voorrang meer zouden verlenen aan statushouders zou dat welgeteld één maand aan wachttijd schelen. Dan zouden mensen nog steeds negen jaar en elf maanden op een woning moeten wachten. Die ene maand gaat het probleem niet oplossen, we moeten vooral meer woningen gaan bouwen."
In Rotterdam willen ze stoppen met voorrang aan statushouders. Ronald Buijt, lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, wil het liefst dat een woning naar iemand gaat die lang in Rotterdam woont in plaats van iemand die net statushouder is.
Ronald Buijt
Lijsttrekker Leefbaar Rotterdam"Wij komen op voor de belangen van de Rotterdammers. Er zijn tienduizenden mensen op zoek naar een woning. De huizen komen als eerst bij Rotterdammers terecht."
Buijt wil dat het kabinet graag strenger beleid maakt.
"Er moeten minder statushouders komen. De asielinstroom blijft torenhoog en we kunnen dit niet aan in dit land. In Rotterdam staat het water ons aan de lippen, nu zijn andere gemeenten een keertje aan de beurt."
In Amsterdam lukt het niet altijd om statushouders een plekje te geven.
Melanie van der Horst
Lijsttrekker D66 Amsterdam"Bij ons zijn de wachtlijsten voor sociale huurwoningen nog veel groter. Ik denk dat het land gebaat is bij samenwerking. Ik denk dat we veel gezamenlijk kunnen doen wat betreft woningen bouwen."
Hoe denkt Nederland over voorrang van statushouders op de woningmarkt? We legden een stelling voor aan ons DIT Whatsapp-panel: Statushouders moeten voorrang krijgen op de woningmarkt.
Henk
"Nee, ik vind dat statushouders géén voorrang moeten krijgen op de woningmarkt. Mijn gemeente: Bergeijk. Ik vraag mij überhaupt af of er enige wetenschappelijke onderbouwing bestaat over statushouders, een eigen woning en (beter/makkelijker) integreren? Zeker in deze woningkrapte in NL, met allerlei regel- en wetgeving qua wel/niet woningen mogen bouwen vanwege PFAS of Natura 2000 gebieden."
Ilse
"Ik woon in gemeente Vaals. Moeilijk te zeggen of statushouders voorrang zouden moeten krijgen, er is zowel voor als tegen wat te zeggen. Ik ben zeker van mening dat ze snel zouden moeten kunnen integreren. Daar zouden wij als mens ook wel iets meer aan kunnen doen om ze een handreiking te geven in plaats van alleen maar negatief/agressief op hen te reageren!"
Piet
"Ik woon in de gemeente Tilburg, vind dat ze geen voorrang hebben. Stel voor om een veilige plek voor hen te vinden in hun eigen land of aangrenzend. Dit land is al te vol en huizen zijn niet te betalen."
Arri
"Ik ben tegen. Ik woon in Enter, gemeente Wierden. Om mij heen hoor ik jonge mensen die niet het huis uit kunnen, omdat ze geen koopwoning kunnen betalen en huren gaat naar buitenlanders. Ik heb niets tegen buitenlanders, maar wel dat zij voorrang krijgen en dan ook nog alles van de gemeente krijgen."
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Of kijk het gesprek hieronder via YouTube.
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Jongeren wonen langer thuis door woningtekort, maar is dat erg?
Woningtekort aanpakken door parkeerplaatsen te schrappen? 'Vergroot de kloof tussen sociale groepen'
