
Leestijd: 6 minDoor Mariska van der Veen
Tygo de Deugd (13) zit al vijfenhalf jaar thuis. Zijn leeftijdsgenootjes gaan naar de brugklas, maar voor Tygo is dat geen optie. Zijn moeder Manon vindt het moeilijk om aan dit idee te wennen: "Verstandelijk weet ik dat hij niet meer naar school kan, maar emotioneel is het heel zwaar om dat hardop te zeggen. Het is levend verlies."
Manon weet nog precies wat Tygo’s juf tegen haar zei toen ze de telefoon opnam: "Je moet hem nu ophalen, het gaat zo niet langer." Sindsdien zorgen zij en haar man Arie dag en nacht voor hem. Tygo heeft een ‘rugzak’, zegt Manon. "Hij heeft een hoog IQ, maar functioneert op sociaal-emotioneel vlak op het niveau van een baby. Daarnaast heeft hij smetvrees, een eetstoornis, autisme, een motorische stoornis en is hij heel gevoelig voor prikkels."
Wil je meer weten over waarom Tygo thuis kwam te zitten? Lees dan het artikel dat we eerder over hem schreven:

Tygo (12) gaat al vier jaar niet naar school: 'Soms zitten we de hele dag te gamen'
Tygo staat nu nog ingeschreven bij de basisschool, terwijl hij eigenlijk in de brugklas zou moeten zitten. Maar volgens zijn moeder kan hij niet worden ingeschreven bij een middelbare school: "Iedere school zal zeggen: 'Leuk dat u hem inschrijft, maar hij gaat al jaren niet naar school. Hoe ziet u dat voor zich?'"
Daarom staat Tygo nog steeds ingeschreven bij de basisschool. Dat mag tot zijn veertiende zo blijven, daarna moet hij uitgeschreven worden. Manon heeft het daar heel moeilijk mee: "Verstandelijk weet ik dat hij niet meer naar school kan, maar ik vind het erg ingewikkeld om hem definitief uit te schrijven. Het is een emotioneel proces in mijn hoofd. Mijn man is daar meer zwart-wit in, hij zegt: 'Manon, dit wordt hem niet. We stoppen met deze poppenkast.'" Manon noemt dat 'levend verlies'. Zij en haar man rouwen om hun zoon die nog leeft, maar nooit meer naar school zal gaan.
Manon deelde vorig jaar Tygo’s verhaal in Dit is de kwestie (EO). Die uitzending leverde haar veel reacties op. Helaas werd Tygo hierdoor ook het slachtoffer van stalking en fatshaming, vertelt zijn moeder. "Je hoorde in die uitzending een woedeaanval. Dat geluid heeft een jongetje onder AI-beelden van Tygo gezet en online gegooid. We werden ook vaak midden in de nacht door hem gebeld en hij liet online haatreacties achter."
"Je merkt dat de kloof steeds groter wordt, het voelt alsof hij van ons wegglijdt."
Na weken van pesterijen schakelde Manon de politie in, maar die zei dat het niet ernstig genoeg was en dat ze weer moest bellen als er doodsbedreigingen kwamen. "In het begin had ik spijt dat ik aan de uitzending had meegewerkt, maar nu denk ik: één iemand mag het niet verpesten."
Op dit moment is er nog steeds geen passende zorg voor Tygo: "Niemand snapt wie hij echt is en wat hij nodig heeft." Omdat Manon en haar man vastliepen in hun zoektocht naar passende zorg, schakelden ze het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) in. Daar kun je terecht met complexe zorgvragen. Het CCE startte een onderzoek naar Tygo: "Ze begonnen bij de zwangerschap en eindigden bij wie hij nu is."
Uit het onderzoek kwam dat Tygo cognitief goed ontwikkeld is, maar dat zijn sociaal-emotionele ontwikkeling vergelijkbaar is met die van een baby van zes maanden: "Hij heeft dus dezelfde behoeften als een baby: nabijheid en veiligheid. Je kan hem niet alleen laten en we moeten oppassen dat we hem niet overvragen." De uitkomsten van het onderzoek helpen Manon en haar man: "Het is heel intensief, maar het is ook heel fijn. We hebben nu een duidelijke handleiding voor wat Tygo nodig heeft. En hierna begint dan de zoektocht naar de juiste hulpverleners."
Toch begint de intensieve zorg voor Tygo zijn tol te eisen bij zowel Manon als haar man. De zorg wordt zwaarder, verzucht Manon. "Je merkt dat de kloof steeds groter wordt, het voelt alsof hij van ons wegglijdt. Hij wordt steeds ouder, maar blijft tegelijkertijd een baby. Daardoor ga je hem steeds minder goed begrijpen." Daarbovenop komt nog dat hij begint met puberen: "Ouders van pubers weten dat dit op zichzelf al een extra uitdaging is, maar in zijn geval is het nog extra ingewikkeld. Er gebeurt van alles met zijn lichaam, maar hij snapt er helemaal niets van."
De focus ligt nu op het vinden van de juiste behandeling. Manon hoopt dat Tygo zich nog kan ontwikkelen van een baby naar een kind van 7 jaar: "Ik hoop dat hij daardoor beter in zijn vel gaat zitten. En als hij dan 18 of 20 jaar is, alsnog zijn schoolpapieren kan gaan halen." Hij moet ook zelfstandiger worden, zodat Manon en Arie meer rust krijgen en hun eigen leven "weer een beetje op kunnen pakken".
De eerste stap daarvoor is gezet, vertelt Manon. Op de begane grond is een aanbouw gekomen, speciaal voor hem. "Het is zijn leefruimte voor overdag, met een bank, een computer en een eigen wc. We hopen dat we daarmee meer afstand kunnen creëren. Het moet voor hem een veilige plek worden. Hij zit er nu een paar maanden, maar hij is nog aan het wennen. Dat kost bij hem altijd tijd."
"Ik word er blij van als ik echt contact met hem heb. Zolang dat er is, geef ik nog niet op."
Tussen de aanbouw en hun woonkamer zit een glazen schuifdeur. De bedoeling is dat die deur uiteindelijk dicht kan: "Dat kan nu nog niet, hij wil ons kunnen zien en horen. Dat heeft met die behoefte aan nabijheid te maken. Het kan nog anderhalf, twee jaar duren voor hij daar relaxed alleen kan zitten. Het zijn muizenstapjes, maar het zijn positieve ontwikkelingen." Het uiteindelijke doel is, dat Tygo daar ook gaat slapen: "Dat hij een soort van zelfstandig woont, maar wel onder de vleugels van papa en mama."
Het is soms moeilijk om nog lichtpuntjes te zien, maar toch kan Manon wat punten noemen waarop Tygo haar positief verraste: "Zoals dat hij nu alleen naar de wc durft, vraagt om uit eten te gaan en gaat magneetvissen. Je leert de kleine dingen waarderen."
Manon koestert de momenten waarop ze echt contact heeft met Tygo: "Ik word er blij van als ik zie dat hij mij begrijpt en het contact iets met hem doet, hoe klein die momenten ook zijn. En zolang dat er is, geef ik nog niet op." Manon blijft hopen dat de situatie van Tygo verandert en dat hij uiteindelijk weer naar school kan: "Ergens weet ik dat dat wonder niet gaat gebeuren, maar toch blijf ik hopen."
In Dit is de kwestie (EO) gaat presentator Johan Eikelboom verder over dit onderwerp in gesprek met onder andere Manon de Deugd, de moeder van thuiszitter Tygo. Bekijk de volledige uitzending hier.
Of bekijk de aflevering via het YouTube-kanaal van Dit is de kwestie (EO):
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.

Aantal thuiszitters in Nederland groeit: 'Onderweg naar school probeerde ik uit de auto te springen'

Hoe een robot kan helpen thuiszittende kinderen terug naar school te krijgen

Wat als je kind vastloopt op school? 6 tips van onderwijsspecialist Sofie van de Waart