We weten niet wat we met gecancelde mensen aan moeten: 'De weg terug naar maatschappij is onduidelijk'
Leestijd: 3 minDoor Willem de Gelder
Leestijd: 3 minDoor Willem de Gelder
We hebben als maatschappij moeite met daders. Dat merkt theoloog Alain Verheij, die een boek schreef over het thema vergeving. Als een publiek figuur over de schreef gaat, wordt hij of zij gecanceld, maar wat kan hij vervolgens doen om weer terug te keren in de maatschappij?
Veel gecancelde mensen hebben geen wet overtreden, dus kunnen niet worden veroordeeld of vrijgesproken door een rechter. Tegelijkertijd is de rechter de enige toetssteen die we nog hebben, stelt Verheij. We weten als maatschappij eigenlijk niet hoe we boetedoening op een andere manier moeten organiseren. "We moeten weer een morele gemeenschap worden, in plaats van allemaal losse individu'en", vindt hij.
Verschillende religieuze tradities weten wél hoe je met schuld om moet gaan. "De Joodse rabbijnen hebben een stappenplan wat je moet doen als dader. Hoe je 'berouwwerk' moet doen", vertelt Verheij, verwijzend naar het boek Over berouw en herstel van Danya Ruttenberg. Ook de rooms-katholieke kerk gebruikte een soort handboek: had je iets verkeerd gedaan? Doe een pelgrimstocht of twintig weesgegroetjes en dan kon je weer door.
Ook de biecht uit de katholieke traditie is een goede manier, zegt Verheij. Dit gebeurt niet zoveel meer, maar wel op een andere manier, denkt hij: "Sinds we geseculariseerd zijn, zijn er wel wat langere wachtlijsten gekomen bij therapeuten. Ik denk dat daar veel wordt gebiecht. Zelfoordeel zit nog steeds ontzettend diep in ons; we weten echt wel wanneer we iets niet helemaal goed hebben gedaan."
Alain Verheij
Theoloog"Ik was fan van De Wereld Draait Door. Dan hoor je dat Matthijs van Nieuwkerk zich achter de schermen slecht gedroeg, maar als kijker en fan maakt dat me niet zoveel uit."
Tegelijk merkt Verheij dat het juist vaak heel lang duurt voordat een dader daadwerkelijk als dader wordt aangemerkt. Hij noemt dat 'himpathy' – een variant op sympathie. "Kijk naar Matthijs van Nieuwkerk. Ik was fan van De Wereld Draait Door. Dan hoor je dat Matthijs van Nieuwkerk zich achter de schermen slecht gedroeg, maar als kijker en fan maakt dat me niet zoveel uit, want ik hoop dat het programma snel weer op tv komt. Op dat moment ontstaat er gevaar, want dan ben je dus een consument die bereid is om over zoiets heen te stappen."
Hij herkent dit ook bij Kanye West, die weerzinwekkende dingen heeft gezegd over onder andere de holocaust en de slavernij. Ondanks zijn uitspraken, verkoopt hij nog altijd stadions uit en verdient hij miljoenen met streams. "Ik vond het toch zulke goede muziek. Ik vind het echt vervelend wat hij heeft gezegd, maar ja…" schetst Verheij zijn eigen gedachten.
In De Ongelooflijke Podcast (EO) praat David Boogerd met Alain Verheij en met zijn vaste gast, theoloog Stefan Paas. Beluisterd het gesprek hieronder.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De Ongelooflijke Podcast (EO) is ook te bekijken via YouTube en NPO Start. Bekijk de volledige uitzending hieronder.
Jan zat vast in antroposofische beweging: 'Mijn stiefvader geloofde heilig in kabouters, elfjes en natuurgeesten'
Boudewijn belandt bijna in de cel nadat zijn handtekening wordt vervalst: 'Ik stond moederziel alleen in de overtuiging dat ik de waarheid sprak'
