Gemeenteraadsverkiezingen 2026: 'Windmolens? Prima! Alleen niet in mijn achtertuin'
Leestijd: 5 minDoor Boudewijn Drechsler
Leestijd: 5 minDoor Boudewijn Drechsler
"Windmolens hebben geen toekomst."
"Je hebt windmolens gewoon nodig voor de energiezekerheid."
Op 18 maart gaan we weer naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Waar we landelijk nog stemmen op basis van onze idealen, kijken we lokaal toch naar wat er, letterlijk, in ons straatje past. Windmolens zijn zo'n lokaal heet hangijzer bijvoorbeeld. Groene energie is natuurlijk helemaal prima, maar zo'n ding wil ik natuurlijk niet in mijn achtertuin. Maar we willen ook goedkope energie en niet afhankelijk zijn, zoals de huidige ontwikkelingen in de wereld laten zien.
We hebben in Nederland op dit moment meer dan 3000 windmolens, maar de rijksoverheid wil er nog veel meer. Goed idee zou je zeggen, met stijgende energieprijzen en groeiende afhankelijkheid van dubieuze leveranciers. Maar of het nu op zee is, of op het land: windmolens worden niet altijd met open armen ontvangen. Op zee verpesten ze ons uitzicht, belemmeren ze de vissers en zouden ze een gevaar voor het onderwaterleven vormen. Om maar te zwijgen van de vele vogels die door de wieken in mootjes worden gehakt. Op het land roepen windmolens, die wel tot 270 meter hoog kunnen worden, nog meer weerstand op.
Naast esthetische bezwaren zoals horizonvervuiling, wordt er ook direct overlast ervaren van windmolens. Zo worden sommige mensen horendol van de zogenaamde slagschaduw, waarbij ze op zonnige dagen het gevoel hebben in knipperverlichting te wonen. Anderen ervaren geluidsoverlast waardoor ze zelfs uit hun slaap gehouden worden.
Hoewel bewezen is dat geluidsoverlast slecht voor de gezondheid is, is weer niet bewezen dat ook windmolens teveel en schadelijk geluid zouden veroorzaken. Ook waar het het ultra lage bromgeluid betreft dat door sommige mensen als zeer storend wordt ervaren.
Er zijn richtlijnen hoeveel lawaai en slagschaduw acceptabel is voor omwonenden. Toch mogen bij de aanleg van nieuwe windparken het Rijk, de provincie of de gemeente zelf beoordelen hoeveel geluid en slagschaduw bij huizen acceptabel is. Geen wonder dat dit onderwerp de lokale gemoederen nogal bezighoudt.
Moeten er in mijn gemeente ook windmolens komen? Iedereen wil natuurlijk duurzame en goedkope energie. Toch zijn windmolens in veel gemeenten een heet hangijzer. Bas Verwaaijen van Lokaal Liberaal in de gemeente Stichste Vecht en Brecht Weerheijm van D66 Lansingerland zijn het er niet met elkaar over eens. Verwaaijen is tegen, er zijn namelijk veel betere alternatieven volgens hem. Weerheijm is voor. We redden het volgens hem simpelweg alleen met een mix aan wind-, zonne- en ook kernenergie.
Brecht Weerheijm
D66 Lansingerland"Wij zijn als partij voorstander van windenergie maar het moet natuurlijk wel passen en een windmolen zet je niet even neer en je moet met omwonenden en de veiligheid rekening houden. Maar: de klimaatcrisis blijft een ding. Evenals de hoge gasprijzen. Dus je moet wel blijven investeren in de energietransitie."
Daar is Verwaaijen het allemaal mee eens maar oppert dat je dat niet bereikt met windmolens.
Bas Verwaaijen
Lokaal Liberaal Stichtse Vecht"Ten eerste is de plek die ze bij ons in de gemeente hebben gekozen een UNESCO-werelderfgoed, dus een kwetsbaar gebied, een mooie polder. Om daar windmolens van 255 tot 270 meter hoog te zetten, de grootste molens in Europa, is natuurlijk waanzin ten top. En er zijn daarbij ook alternatieven die een stuk beter inpasbaar zijn in het energiesysteem: namelijk het opslaan van energie. Batterijen worden snel goedkoper en elke kilowattuur die je onder je dak kunt houden is er één gewonnen."
Liever zet Verwaaijen in op zonnepanelen, zo min mogelijk in het veld maar op daken, langs de snelweg. Daar is volgens hem nog genoeg winst te behalen. Windmolens hebben niet de toekomst volgens hem.
Bas Verwaaijen
Lokaal Liberaal Stichtse Vecht"Ze zijn hoog, ze zijn groot, ze vormen geluidsoverlast, het zijn vogelmoordenaars en het recyclen van die dingen kan op dit moment niet. Dus je hebt gewoon een serieus probleem als je er ooit nog een keer vanaf wil."
Dat is wat kort door de bocht volgens Weerheijm.
Brecht Weerheijm
D66 Lansingerland"De energie die het kost om een windmolen te bouwen, heb je binnen één jaar terugverdiend. Gemiddelde windmolens staan twintig à dertig jaar. Dus dat vind ik niet een heel terecht bezwaar. Hetzelfde geldt ook voor vogels: er zijn allerlei technieken om dat te voorkomen. Ook wat de overlast betreft, maar je moet altijd blijven kijken naar wat je wel kan realiseren. Denk ook aan kleine molens bijvoorbeeld."
Verwaaijen kaatst de D66-bal van 'het kan wel' met plezier terug.
Bas Verwaaijen
Lokaal Liberaal Stichtse Vecht"Laten we inderdaad dan kijken naar wat er wel kan, in het kader van uw partij: subsidieregelingen voor thuisbatterijen bijvoorbeeld. Er zijn hele nieuwbouwwijken die nu standaard worden uitgerust met zonnepanelen. Met een thuisbatterij hou je die energie onder je eigen dak. En je gebruikt hem 's nachts of wanneer het ook dan maar nodig is. Er zijn ook auto's die energie terugleveren, die als thuisbatterij kunnen functioneren. Het flexibiliseren van het gebruik van het net... dat is de toekomst."
Dat is alleen nu nog niet genoeg volgens Weerheijm.
Brecht Weerheijm
D66 Lansingerland"De energievraag gaat de komende jaren in Nederland enorm toenemen. Het vergroenen van de industrie. Steeds meer elektrische auto's erbij. Het energienet moet ook natuurlijk heel flink verzwaard worden. Dus alleen met zonnepanelen ga je het niet meer redden. Je zult die mix nodig hebben van zon, van wind en een beetje kernenergie. Niemand zit te wachten op een situatie waarin er geen stroom meer uit het stopcontact komt."
Hoe denkt Nederland over een windmolen in hun gemeente? We legden een stelling voor aan ons DIT WhatsApp-panel: "Windmolens mogen gebouwd worden in mijn gemeente."
Ariënne
"Ik ben woonachtig in de gemeente Lelystad, Flevoland… en please… no! Géén windmolens meer hier (en) in de polder! Het is hier een windmolenjungle. Dus duurzame en groene energie? Ja, maar dan in het vervolg in de overige provincies van Nederland."
Ben
"Tegen, principieel omdat het een verschrikkelijk inefficiënte manier van energieopwekking is met veel omgevingsvervuiling en overlast. Ik wil gewoon kernenergie. Finland en Frankrijk kiezen ook voor kernenergie. Kernenergie levert duizenden malen meer energie op per m2 en met nul uitstoot, geluid of andere overlast."
Inge
"Ik woon in Zeewolde. Niet normaal hoeveel windmolens er bij ons in het buitengebied staan. Als je ’s avonds laat richting Zeewolde rijdt, lijkt het alsof je naar ‘red light district’ gaat. Ik vind het een vreselijk gezicht."
Erik
"Als voormalige boerenjongen woon ik nu in Amsterdam, maar ik zou graag mijn land ter beschikking stellen voor windmolens. Maar helaas: het mooie boerenleven is over."
Bendiks
"Ik ben op zich wel voor windmolens. Maar onze gemeente is al aardig volgebouwd. Anders blijft er geen open landschap meer over."
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
