Hebben flexibele schoolvakanties de toekomst? 'Ik heb mijn twijfels'
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
"De vakantiepakketten zijn heel fijn voor ouders, kinderen en het onderwijs dat we kunnen bieden."
"Een derde van de leerlingen komt ongeveer terug naar school in de zomervakantie en we zien dat dit heel fijn kan zijn."
"Ik denk dat het in sommige contexten wel zou kunnen werken."
De grote vakantie is in alle regio's begonnen, maar is zo'n wekenlange rustperiode wel wenselijk? Ongeveer 25 scholen doen mee aan een proef met flexibele vakanties. "Ik zie veel win-winscenario's", vertelt Jan Willem Goedhart, directeur van de basisschool Helcherseeschool.
In heel het land is de zomervakantie begonnen. Waar de één die zes weken achtereen heerlijk vindt, ziet de ander er juist met bergen tegenop.
De Rijksoverheid wil onderzoeken wat de effecten zijn van flexibele onderwijstijden. Basisscholen die aan het experiment meedoen, mogen hun schoolvakanties flexibeler indelen. Scholen mogen bijvoorbeeld een schoolweek van vier dagen houden, waardoor vakanties anders worden ingedeeld.
Eerder werd al onderzoek gedaan naar flexibele schooltijden. Er werd daar vooral gericht op ervaringen van scholen en ouders. De overheid doet nu onderzoek naar een grotere groep scholen en op basis van cijfers en meetbare gegevens. De resultaten van het huidige onderzoek worden gebruikt bij de eventuele wijziging van wettelijke eisen voor onderwijstijd.
In het Zeeuwse Scharendijke hebben veel ouders een baan in de horeca of recreatieve sector. Hierdoor zijn er veel aanvragen voor verlof buiten de vakantieperiode. Door de instelling van de flexibele vakantie, kunnen kinderen op basisschool Helcherseeschool in de Zeeuwse plaats nu ook buiten de schoolvakanties op vakantie. Ouders kunnen daar kiezen voor vijf losse dagen, een losse week of twee weken. Er zijn terugkomweken in de mei- en zomervakantie.
Jan Willem Goedhart
Directeur Helcherseeschool"Een derde van de leerlingen komt ongeveer terug naar school in de zomervakantie en we zien dat dit heel fijn kan zijn, je ze echt van een andere kant ziet. Zij kunnen dan ook weer op een ander moment op vakantie, waardoor ze misschien wat verder kunnen en andere culturen ontmoeten. Ik zie veel win-win scenario's."
Ook bij basisschool La Res in Enschede wordt er flexibel met vakanties omgegaan. Ze kennen daar twee pakketten.
Loes Voogsgeerd
Locatiemanager basisschool La Res"Dat is heel fijn voor ouders, kinderen en het onderwijs dat we kunnen bieden. Kinderen die meer onderwijs nodig hebben, kunnen dat ook krijgen, en dat is mooi. Dat komt doordat we een samenwerking hebben met de gemeente."
Mare van Hooijdonk, oud-leerkracht en onderzoeker en docent bij de academische lerarenopleiding van de Radboud Universiteit, heeft haar bedenkingen bij de flexibele vakantie.
Mare van Hooijdonk
Onderzoeker en docent academische lerarenopleiding Radboud Universiteit"We hebben op school natuurlijk leerlijnen. Een leerproces waarbij de ene instructie en een bepaald doel een voorwaarde is voor een volgend doel. Ik heb mijn twijfels of die vakantie goed is voor leerlingen die heel erg instructieafhankelijk zijn."
Op de basisschool in Enschede richten ze het onderwijs anders in en kijken ze wat elk kind nodig heeft. Of zo'n experiment alleen op zulke scholen kan of ook op een 'gewone' basisschool? Voogsgeerd denkt dat er kritisch moet worden gekeken naar onderwijsorganisatie, waarbij klassikaal onderwijs niet altijd meer de passende oplossing is. Koen van der Ven duikt al langer in deze materie. Voor het ministerie deed hij eerder onderzoek naar flexibele vakanties. Waarom dit opnieuw onderwerp van onderzoek is?
Koen van der Ven
Onderzoeker SEO Economisch Onderzoek."In het eerste experiment zijn er twaalf scholen mee aan de slag gegaan. De conclusie was dat een aantal scholen dit goed heeft opgepakt, maar er ook vragen waren over onderwijskwaliteit. De scholen waarbij het goed ging, hebben dit duidelijk naar voren gebracht in de Tweede Kamer, waardoor er een voortgang van het experiment kwam."
Van Hooijdonk is ook wel benieuwd wat het met de werkdruk van de leerkracht doet.
Mare van Hooijdonk
Onderzoeker en docent academische lerarenopleiding Radboud Universiteit"Ik denk dat het in sommige contexten wel zou kunnen kunnen werken. Maar als leerkracht die last heeft van een enorm lerarentekort en te maken heeft met een aardige werkdruk, ben ik benieuwd wat hij of zij ervan zou vinden."
Voogsgeerd is met haar school al dertien jaar betrokken bij de pilot en merkt juist dat er door de regeling ruimte ontstaat.
Loes Voogsgeerd
Locatiemanager basisschool La Res"Elk jaar krijgen we te horen dat het zo goed gaat. We hebben ook met krapte te maken, maar door anders organiseren ontstaat er ook ruimte en tijd."
Eerdere pilots liepen niet goed af. Voormalig onderwijsminister Arie Slob vertelde dat er gevaren waren voor de onderzoekskwaliteit. Vijf van de twaalf deelnemende scholen stopten, omdat de kwaliteit van het onderwijs achteruit ging. Waarom ging het mis?
Koen van der Ven
Onderzoeker SEO Economisch Onderzoek"Dat durf ik niet te zeggen, want dat experiment hebben wij niet geëvalueerd. Het volgende experiment is ingericht om wat meer hardere uitkomsten te geven."
Als de randvoorwaarden, zoals draagvlak binnen een docententeam, op orde zijn, kunnen de flexibele vakanties volgens Van der Ven positieve effecten hebben. Het onderzoek start volgend schooljaar en aan de hand van de conclusies wordt de wet eventueel aangepast.
In Dit is de dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
