Impact vermissing op achterblijvers enorm: 'De tijd blijft stilstaan, terwijl iedereen doorgaat'
Leestijd: 5 minDoor Lydia Kruin-Fris
Leestijd: 5 minDoor Lydia Kruin-Fris
Bij een vermissing leven achterblijvers in grote onzekerheid. Franck Wagemakers (51) van Slachtofferhulp Nederland zet zich in voor goede hulp voor achterblijvers. "Hoe ga je dingen regelen als je niet weet of iemand terugkomt?"
“Ik zal nooit het verhaal vergeten van een vrouw van wie de partner spoorloos verdwenen was. Haar melding van de verdwijning werd laat opgevolgd, terwijl zij zelf in angst en onzekerheid verkeerde. Ondertussen moest zij de zorg voor hun kinderen in haar eentje volhouden. Al na korte tijd begonnen ook financiële en administratieve problemen. Haar vermiste man is voor de wet levend, dus zijn vrouw kon niet zomaar namens hem handelen en stuitte op onbegrip bij instanties”, vertelt Wagemakers.
“Er viel een inkomen weg terwijl alle lasten doorliepen. Samen met haar partner had ze er financieel goed voorgestaan, maar nu hij verdwenen was, kwam ze door fouten bij de belastingdienst in een financiële rompslomp terecht. Ze raakte in de schulden en door de voortdurende stress over haar vermiste partner viel ze uit op haar werk.”
Wagemakers legt nadruk in zijn stem. “Dit ging echt om een intelligente, daadkrachtige vrouw, die door alles gewoon aan het einde van haar latijn was. In haar geval ging zo’n beetje alles mis wat er mis had kunnen gaan. Gelukkig kreeg ze op een gegeven moment praktische en psychosociale hulp van Slachtofferhulp, en gaat het nu een stuk beter met haar op emotioneel, praktische en financieel vlak. Maar haar partner is nog altijd vermist, en ze leeft al jaren met een enorm gemis.”
Franck Wagemakers
Beleidsadviseur Slachtofferhulp Nederland"Mensen leven in grote onzekerheid en vaak met de angst dat een vermiste iets ernstigs is overkomen."
Deze casus gaat Wagemakers aan het hart, net als andere vermissingszaken. “Dat komt doordat langdurige vermissingen relatief weinig voorkomen, en er daardoor weinig bekend is over de invloed van een vermissing op de achterblijvers. Terwijl die impact enorm is.”
Mensen leven in grote onzekerheid en vaak met de angst dat een vermiste iets ernstigs is overkomen. Die angst kan leiden tot emoties als wanhoop, verdriet en onrust wat langer durende psychische klachten met zich mee kan brengen, zoals slaapproblemen, burn-out, depressie of PTSS.
Wagemakers vult aan: “Een achterblijver is bezorgd om de vermiste persoon, maar wordt ook geconfronteerd met praktische zaken. Denk bijvoorbeeld aan de huur of hypotheek, de zorg voor eventuele kinderen, verzekeringen, en zo verder. Want hoe ga je dat regelen als je niet weet of iemand terugkomt?”
Slachtofferhulp Nederland is jaarlijks gemiddeld bij tweehonderd vermissingszaken betrokken. “Dat is relatief weinig, want we staan jaarlijks honderdduizenden slachtoffers van diverse gebeurtenissen bij. Het is ook weinig als je bedenkt dat er naar schatting zes- tot achthonderd vermissingszaken zijn die langer dan drie weken duren waarbij we betrokken zouden kunnen worden. We hopen dat meer mensen die te maken hebben met de vermissing van een dierbare ons weten te vinden.”
"Slachtoffers hoeven het wiel niet zelf uit te vinden."
Eén van de redenen waarom achterblijvers niet standaard aan Slachtofferhulp gekoppeld worden, is dat de politie meldingen niet automatisch doorgeeft aan de organisatie. Wagemakers legt uit: “Dat komt doordat er bij een vermissing een ‘melding’ en geen aangifte wordt gedaan. De vermissing is namelijk geen strafbaar feit. De politie moet er daarom zelf actief aan denken om achterblijvers op Slachtofferhulp te wijzen. We kunnen veel voor hen betekenen. Ze hoeven het wiel niet zelf uit te vinden.”
De organisatie biedt kosteloos ondersteuning op emotioneel, juridisch en praktisch vlak. “Wij gidsen mensen door het ingewikkelde landschap van systemen en regelingen. Daarbij sluiten we altijd aan op de veerkracht en zelfredzaamheid van achterblijvers. Zij willen vaak juist een gevoel van regie hebben in een zeer onzekere tijd.”
Waar veel achterblijvers ook behoefte aan hebben, is een luisterend oor in plaats van speculaties of goed bedoelde adviezen. “Mensen zijn vaak sensatiezuchtig en gaan op zoek naar verklaringen van een vermissing en zijn minder bezig met de impact op de achterblijvers. ‘Hij of zij zal wel het spoor bijster zijn geweest’, wordt dan gezegd, ‘die persoon was vast depressief, psychotisch of suïcidaal’. Of: ‘het werd hem vast te heet onder de voeten’, of: ‘er was vast een andere liefde in het spel’, terwijl dat natuurlijk helemaal niet zo hoeft te zijn. Speculaties kunnen heel heftig zijn voor achterblijvers.”
Ook komt het regelmatig voor dat achterblijvers worden gemeden, omdat mensen niet weten hoe ze met de situatie om moeten gaan. “Terwijl het fijn is als iemand gewoon vraagt hoe het met je gaat, of hij of zij iets voor je kan betekenen. Het is ook lastig als mensen na een tijd ‘geen zin’ meer hebben om compassie te tonen, dat merken achterblijvers ook. Voor anderen gaat het leven door, terwijl de tijd voor achterblijvers vaak stil is blijven staan toen hun dierbare vermist raakte.”
In Dit is de kwestie (EO) gaat Johan Eikelboom verder over dit onderwerp in gesprek. Bekijk de volledige uitzending hieronder.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Hoe leef je verder na de vermissing van een dierbare? 'Je blijft hopen, je blijft wachten'
Geertje werd slachtoffer van loverboy: 'Ik ontving mannen in hetzelfde bed als waarin ik sliep'
Kind van ouders met psychische problemen - hoe doorbreek je de keten?
