Is de psychiater de dominee van nu? 'Te zware last op hun schouders'
Leestijd: 2 minDoor Lydia Kruin-Fris
Leestijd: 2 minDoor Lydia Kruin-Fris
"Is het niet beter als we als psychiaters zouden uitleggen dat mentale gezondheid niet betekent dat je niet altijd worstelt, dat je ook last kan hebben van somberheid, maar dat we er iets aan kunnen doen?"
"Mensen wenden zich hoopvol tot een psychiater met de wens: verlos mij van mijn rafelranden en maak me gelukkig. Ze kunnen ook God zoeken."
"Ik vraag me af of zo'n liefdevolle, persoonlijke boodschap van een priester, die vertegenwoordiger van God is, verwacht kan worden van een psychiater."
Waar mensen voorheen hun hart luchtten bij een pastoor of diepe levensvragen bespraken met hun voorganger, doen ze dat bij gebrek aan kerk nu bij de psychiater of psycholoog. "Je kan je afvragen of we niet een te zware last op de schouders van een psychiater leggen. Je kan ook denken: ga op zoek naar God."
Steun die gelovigen in de kerk vinden, via biecht, pastorale zorg of de gemeenschap, zoeken ongelovigen vaak elders. Wanneer religieuze zingeving en verbondenheid wegvallen, kan professionele hulp die rol deels overnemen. Dat verklaart mogelijk waarom mensen zonder religieus vangnet vaker aankloppen bij een psycholoog, therapeut of hulpverlener.
In Dit is de week (EO) is psychiater Christiaan Vinkers te gast. Hij noemt zichzelf geen dominee en denkt ook niet dat psychiaters goede duiders van de maatschappij zijn.
"Wij hebben verstand van individuele mensen die last hebben van ernstige psychische klachten. We hebben kennis over stress, over angst. We denken na hoe we mensen kunnen helpen voorkomen een trauma te ontwikkelen."
Het valt Vinkers op dat psychiaters zich vaker als een soort 'zingevingsgoeroes' presenteren, die het hebben over moraliteit of sociale mediagebruik, terwijl ze zich wat hem betreft beter kunnen richten op concrete stappen om de mentale gezondheid van patiënten te verbeteren.
Het verband tussen de psychiater van nu en de dominee van vroeger ziet ook oud-politicus Gert-Jan Segers.
Gert-Jan Segers
Oud-politicus"Vragen als wie we zijn, hoe we bedoeld zijn, hoe we functioneren en disfunctioneren, werden vroeger denk ik in geloofstaal gebezigd en beschouwd. (...) Het legt iets bloot over wat wij mensen missen in seculiere tijden. Dus wenden mensen zich hoopvol tot een psychiater met de wens: leer mij mezelf begrijpen, verlos mij van mijn rafelranden en maak me gelukkig. Je kan je afvragen of dat niet een te zware last op de schouders van een psychiater legt. Je kan ook denken: ga op zoek naar God."
Oud-politicus Nicki Pouw-Verweij betwijfelt überhaupt of een psychiater kan bieden wat een geestelijke biedt.
Nicki Pouw-Verweij
Oud-politicus"Als ik ga biechten, zegt de priester, die daar als vertegenwoordiger van God zit: 'Wat mooi dat je tot mij bent gekomen in al je openheid en gebrokenheid. Toch mag jij er zijn en ben jij geschapen naar Gods evenbeeld en ben je zijn geliefde dochter, dus ga heen en zondig niet meer, je bent vergeven'. Ik vraag me af of zo'n liefdevolle, persoonlijke, innige boodschap verwacht kan worden van een psychiater."
Vinkers vult aan waar het volgens hem over zou moeten gaan.
Christiaan Vinkers
Psychiater"Psychiaters kunnen geen mensen gelukkig maken. Het is een interessante vraag waarom de samenleving zoveel behoefte heeft aan antwoorden van psychiaters over geluk. Is het niet beter als we als psychiaters zouden uitleggen dat mentale gezondheid niet betekent dat je niet altijd worstelt, dat je ook last kan hebben van somberheid, maar dat we er iets aan kunnen doen? Waarom is de GGZ nog steeds zo georganiseerd dat we lange wachtlijsten hebben, waarom accepteren we dat mensen met ernstige depressies een jaar op de wachtlijst moeten staan en dat elke dag vijf mensen een einde aan hun leven maken?"
In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Bekijk de volledige uitzending hieronder.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
Je kunt Dit is de week (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om de uitzending af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
1 op 5 Nederlanders heeft jeugdtrauma: hoe gaan we daar op een goede manier mee om?
Waarom jongeren minder gelukkig zijn: 'We dachten dat we veilig waren'
