Hoe groot is de kans op een nieuwe pandemie? 'Als mpox zich verder uitbreidt, is vaccineren noodzakelijk'
Leestijd: 5 minDoor Babette Englebert
Leestijd: 5 minDoor Babette Englebert
"De kans dat mpox Nederland gaat bereiken is redelijk groot, natuurlijk."
"Als mpox zich verder uitbreidt, is het wel noodzakelijk om te gaan vaccineren."
Het mpox-virus, ook wel de apenpokken genoemd, verspreidt zich al maanden door Afrika. Nu is er ook een besmetting in Europa. Moeten we ons zorgen maken?
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft deze week voor het eerst sinds de coronacrisis een noodsituatie afgekondigd vanwege het mpox-virus. Dit virus klinkt je misschien bekend in de oren: er was in Europa al een kleine mpox-uitbraak in 2022. Dit jaar is er een nieuwe, gevaarlijkere variant van het virus opgedoken, genaamd mpox-Ib.
Dit virus verspreidt zich snel: er zijn de afgelopen maanden al meerdere uitbraken geweest in Centraal- en West-Afrika en er is inmiddels ook een besmetting met de nieuwe mpox-variant in Zweden gemeld. Tot zover zijn er in 2024 ongeveer 14.000 besmettingen en 526 sterfgevallen geweest.
Er zijn vaccins voor het mpox-virus beschikbaar. De VS en de Europese Commissie hebben daarom aangekondigd dat ze hun vaccins willen gaan doneren aan Afrikaanse landen. Minister Agema van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft aangegeven dat Nederland daar niet aan mee gaat doen, omdat ze wil zorgen dat er bij een uitbraak nog genoeg vaccins beschikbaar zijn voor Nederlanders.
Hoe zorgelijk zijn de ontwikkelingen van de afgelopen maanden? Als het aan Ab Osterhaus ligt, moeten we ons er zeker op voorbereiden dat het mpox-virus zich naar Nederland verspreidt. Hij vertelt in Dit is de Dag (EO)
Ab Osterhaus
Viroloog"De kans dat mpox Nederland gaat bereiken is redelijk groot, natuurlijk. Als we alle maatregelen nemen die daarvoor noodzakelijk zijn, denk ik dat het in principe beheersbaar is. Maar het feit dat we nu al twee keer achter elkaar zo'n uitbraak zien van dit virus... Dat geeft wél aan dat we steeds meer te maken krijgen met nieuwe virusuitbraken die de potentie hebben om de hele wereld over te gaan."
Daniëlle Janssen denkt ook dat dit virus zich best eens flink zou kunnen gaan verspreiden. Mpox is beheersbaar, maar als het zich verder verspreidt, moeten we actie ondernemen. Ze vertelt:
Daniëlle Jansen
Tweede Kamerlid NSC"Het is wel degelijk een groot probleem - en het feit dat mpox nu in Zweden is waargenomen zegt ons ook het virus zich niet aan grenzen houdt."
"Als mpox zich verder uitbreidt, en dat geldt op het ogenblik zeker voor Afrika, is het wel noodzakelijk om te gaan vaccineren. Het vaccin beschermt niet voor 100%, maar dat is zeker iets wat ook ingezet moet worden."
Osterhaus is het met Jansen eens dat vaccins noodzakelijk zijn bij een uitbraak, maar hij is bezorgd over onze voorbereiding. Het feit dat minister Agema onze vaccin-voorraden zó karig vindt dat ze niet wil doneren aan Afrikaanse landen, is zorgelijk.
Ab Osterhaus
Viroloog"We moeten hier gewoon veel beter op voorbereid zijn. Agema's besluit geeft aan dat we geen vaccinvoorraden hebben tegen het pokkenvirus. Zeker na 2022 hebben wij erop gewezen dat je eigenlijk stockpiles [grote voorraden, red.] van zulke vaccins moet hebben. En dat je ook de capaciteit moet hebben om heel snel op te schalen. Dat is waar het aan schort."
Janssen vindt juist dat de overheid zich nu goed inzet om in de toekomst voorbereid te zijn op virusuitbraken. Ze vertelt:
Daniëlle Jansen
Tweede Kamerlid NSC"We zijn nu nog niet klaar voor een pandemie, maar er wordt wel hard aan gewerkt. (…) Om het zorgsysteem steviger te maken, veerkrachtiger te maken. Het grootste probleem is het personeelstekort, dus daar moeten we in investeren. Het is een heel breed probleem dat ook een brede, integrale aanpak vergt."
Stel, mpox breekt uit in Nederland... Hebben we dan nu betere zorg dan in de coronatijd? Hoeveel IC-bedden hebben we beschikbaar, en hebben we nog genoeg budget om financiële klappen op te vangen? In Dit is de Dag (EO) gaan viroloog Ab Osterhaus en NSC-Kamerlid Daniëlle Jansen verder in op de pandemieplanning in Nederland. Luister het gesprek hier terug als podcast:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Steeds meer zorgmijders: 'Mensen cancelen ziekenhuisbezoek om geld te besparen'
Corona nog altijd splijtzwam binnen vrienden en families: hoe lossen we dat op?
Long Covid-patiënten zien alternatieve geneeswijzen als laatste redmiddel: reden tot zorg?
