Een pedofiel als buurman? 7 op de 10 Nederlanders moet er niet aan denken
Leestijd: 14 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 14 minDoor Steve Oosterkamp
"Heel deprimerend om achter mijn gevoelens te komen. Je wordt verliefd en het is meteen een soort begrafenis."
"Als een pedofiel aan mij vraagt of hij van zijn gevoelens af kan komen? Dan moet ik hem teleurstellen."
"Ik spreek regelmatig met pedofielen die zeggen dat ze zichzelf echt als een monster zien."
"Het is heel goed dat dit onderwerp uit de taboesfeer komt en dat we erover kunnen praten."
"Hij zei dat hij me iets ging vertellen en dat ik niet meer van hem zou houden."
Een pedofiel bij jou in de straat? Liever niet, is misschien je eerste reactie. Aan de andere kant: lang niet alle pedofielen doen iets met hun gevoelens, en wie niets verkeerd doet moet wel ergens kunnen wonen, toch? In Dit is de Kwestie (EO) gaat het over de vraag hoe we als samenleving omgaan met pedofilie.
Tussen de 1% en 3% van de mannen worstelt met pedofiele gevoelens. Onderzoek van de Universiteit van Ottawa laat dat zien. Dat betekent dat het in Nederland gaat om tussen de 80.000 en 240.000 mannen die seksuele aantrekkingskracht voelen tot kinderen jonger dan 16 jaar.
Als je de definitie van pedofiel letterlijk bekijkt, dan kom je op een wat lager getal uit. Je ziet dan namelijk dat het gaat om aantrekkingskracht tot 'pre-puberale' kinderen, van basisschoolleeftijd dus. In dat geval hebben tussen de 0,5% en 1% van de mannen écht pedofiele gevoelens, oftewel: 40.000 tot 80.000 Nederlandse mannen. Zijn er dan helemaal geen pedofiele vrouwen? Jawel, maar niet veel: naar schatting voelen 0,03% van de vrouwen zich aangetrokken tot kinderen.
Misschien zie je in nieuwsberichten de woorden pedofiel en pedoseksueel door elkaar gebruikt worden. Het is belangrijk om te weten dat die twee woorden een verschillende betekenis hebben:
Iemand met een seksuele voorkeur voor kinderen is dus niet strafbaar, als hij daar verder niets mee doet. Diegene heeft in ons land dezelfde rechten als iedere andere onschuldige Nederlander. Dat geldt ook voor veroordeelde pedoseksuelen (mensen die schuldig bevonden zijn aan het seksueel misbruiken van kinderen) die hun straf hebben uitgezeten. Als hun straf erop zit kunnen ze terugkeren in de maatschappij. Daarbij hoort ook het recht om ergens te wonen.
In de praktijk levert dat wel eens problemen op. Je kent misschien nog wel het verhaal van zwemleraar Benno L. Hij werd in 2011 veroordeeld voor ontucht met minderjarigen. Toen hij enkele jaren later in Leiden kwam wonen, zorgde dat voor flink wat ophef. Ook pedoseksueel Sytze van der V. kreeg te maken met demonstraties en opstootjes, toen hij na zijn vrijlating in Amersfoort neerstreek. Dat hij boven een kinderopvang ging wonen, zette nog eens extra kwaad bloed bij bewoners.
In Bunschoten werd tien jaar geleden de woning van een man beklad met het woord 'pedo'. In de straat werden brieven verspreid met een waarschuwing tegen de bewoner van het pand, die kort daarna zou terugkeren in de woning na een gevangenisstraf van twee jaar voor het seksueel misbruik van drie jonge familieleden uit Bunschoten.
Uit onderzoek van DIT (EO) blijkt dat ongeveer zeven op de tien Nederlanders niet bij een pedofiel in de straat wil wonen, terwijl 16% er juist geen moeite mee zou hebben. Met name jongeren in de leeftijd van 18 tot 30 jaar zitten niet te wachten op een pedofiel als buurman, ouderen zijn er minder vaak principieel op tegen.
Vrouwen (73%) zijn iets vaker tegenstander van een pedofiel in de straat dan mannen (68%). Driekwart van de ondervraagden vindt dat zij het recht hebben om geïnformeerd te worden als een veroordeelde pedoseksueel (dus iemand die schuldig is bevonden aan seksueel kindermisbruik) bij hen in de straat komt wonen.
Veel mensen zijn ook van mening dat veroordeelde pedoseksuelen, na het uitzitten van hun straf, nog altijd de consequenties zouden moeten voelen van hun daden. Zo vindt 58% dat een veroordeelde pedoseksueel nooit meer binnen een kilometer van een school of dagopvang zou mogen wonen. Ongeveer de helft van de ondervraagden meent dat een levenslang contactverbod met minderjarigen op z’n plaats in.
Een kwart van de Nederlanders wil nog verder gaan en is voorstander van chemische castratie voor veroordeelde pedoseksuelen, waarbij een medicijn de productie van testosteron blokkeert. In landen als Polen, Oekraïne en Rusland wordt deze straf daadwerkelijk opgelegd. Ook is een klein deel voorstander van andere ‘levenslange’ straffen, zoals het verliezen van het recht op een uitkering (10%) en het ontnemen van het stemrecht bij verkiezingen (7%).
Waar een deel van de Nederlanders pedofielen dus wil uitsluiten, is er ook een deel dat daar anders over denkt. De helft van de Nederlanders vindt dat pedofielen die geen strafbare feiten plegen, geen probleem zijn voor de samenleving. Hoogopgeleiden (57%) delen deze mening vaker dan laagopgeleiden (43%) en mannen (54%) vaker dan vrouwen (43%). Eveneens de helft van de ondervraagden vindt dat pedofielen niet moeten worden uitgesloten en gedemoniseerd, zodat de drempel om hulp te zoeken lager wordt voor hen.
Het onderwerp pedofilie ligt ontzettend gevoelig in de maatschappij. Bij het horen van het woord alleen al, gaan bij veel mensen de nekharen overeind staan. En een pedofiel of pedoseksueel als buurman? Daar moeten we dus al helemaal niet aan denken. Toch is het belangrijk om ons af te vragen hoe we als samenleving met pedofielen en pedoseksuelen omgaan.
Daarom gaan we ook het gesprek aan met pedofielen. Eén van hen is Gabriël*. Hij ging door een verschrikkelijke periode toen hij erachter kwam dat hij valt op meisjes tussen de 10 en 14 jaar. In Dit is de Kwestie (EO) legt Gabriël uit hoe hij tot die ontdekking kwam toen hij zelf een jaar of 16 was.
Gabriël
Pedofiel"In de zomervakantie ging ik naar een kamp toe en daar werd ik heel erg verliefd op een meisje van 12. Ik denk dat ik toen ook voor het eerst echt serieus verliefd was op iemand. Toen wist ik het wel zeker: dit is pedofilie. Dit is mijn seksualiteit, mijn geaardheid. Dat was wel behoorlijk deprimerend. Ik begreep ook wel dat ik er niets mee kon. Je wordt verliefd en het is meteen een soort begrafenis. Daar komt het een beetje op neer. Het is ook soort afscheid van je seksualiteit."
Erik van Beek is seksuoloog en mensen kunnen met allerlei vragen op het gebied van seksualiteit bij hem terecht. In zijn praktijk behandelde Van Beek de afgelopen tien jaar meer dan dertig pedofielen. Hij is het met Gabriël eens dat pedofilie een geaardheid is.
Erik van Beek
Seksuoloog"Die gevoelens komen op aan het begin van de puberteit en die blijven over het algemeen de rest van je leven. Dus als iemand met pedofiele gevoelens aan mij vraagt of hij er vanaf kan komen, moet ik hem teleurstellen. Je komt er niet vanaf."
Iemand die ook regelmatig met pedofielen werkt is Marc Verheij, behandelaar Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag bij ggz-instelling De Waag in Utrecht. In De Waag bieden ze gespecialiseerde zorg voor mensen met dreigend grensoverschrijdend of strafbaar gedrag. Er worden ook pedofielen behandeld die worstelen met hun gedrag. En dat worden er steeds meer. Verheij zegt dat bijna alle mensen met pedofiele gevoelens snel in een isolement belanden, omdat ze er niet over kunnen praten. Het risico op depressie is enorm en zelfs de kans op misbruik wordt vergroot, zo zegt hij.
Marc Verheij
Behandelaar Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag"Het beeld dat er in de maatschappij is van pedofielen - dat het allemaal misbruikers en monsters zijn - dat nemen ze zelf over. Ik hoor regelmatig dat die mannen zeggen dat ze zichzelf als een monster zien. Daarover ga ik met ze in gesprek. Ik maak ze duidelijk dat wie ze zijn en wat ze doen, twee verschillende dingen zijn. De meeste mannen met pedofiele gevoelens gaan helemaal niet over tot misbruik van kinderen."
Joost Eerdmans, fractievoorzitter van JA21, zegt in Dit is de Dag (EO) dat hij het graag zou willen weten wanneer er een pedoseksueel bij hem in de straat zou komen te wonen. Volgens hem is de vraag hoe we als samenleving omgaan met pedofielen en pedoseksuelen een hele ingewikkelde. Hij omschrijft het als een worsteling.
Joost Eerdmans
Fractievoorzitter JA21"Het gaat om gevoelens en die zijn niet strafbaar, maar kunnen wel gevaarlijk zijn. Het is heel goed dat dit onderwerp uit de taboesfeer komt en dat we erover kunnen praten. Dat er anonieme hulplijnen zijn, is heel goed. Want als mensen met bepaalde gevoelens alleen blijven en op zichzelf aangewezen zijn, kan het van kwaad tot erger gaan. Anderzijds heb je ook te maken met de veiligheid in de maatschappij. Mensen willen niet dat hun kind ten prooi valt aan een pedoseksueel. We moeten daarom heel scherp letten op gestrafte pedomisdadigers. Die zouden in sommige gevallen niet meer vrij moeten komen."
Cody* voelt zich seksueel aangetrokken tot jongens tussen de 8 en 13 jaar. Hij vertelt hoe hij zijn pedofiele gevoelens ontdekte en dit aan zijn moeder vertelde.
Het bewuste moment kan Cody zich nog goed herinneren. "Ik was een jaar of 12 toen ik oppaste bij kinderen uit de straat. Die kinderen kleedden zich wel eens uit af en toe. Gewoon onschuldig en ik dacht dat ze daar wel een keertje mee zouden stoppen. Ik zei ook: 'Jongens, hou je kleren maar gewoon aan'. Maar na een tijdje kwam ik erachter dat ik het eigenlijk helemaal niet zo erg vond dat ze hun kleding niet aanhielden."
*Gabriël, Cody en Barbara zijn gefingeerde namen. Hun echte namen zijn bij de redactie bekend.
Ook in Dit is de Dag (EO) ging het over de vraag hoe we als samenleving omgaan met pedofielen. Luister hieronder naar de podcast, waarin presentator Joram Kaat in gesprek gaat met Netta Lazorgan, Tamara Ebeling (beide van Reclassering Nederland), behandelaar Marc Verheij en Tweede Kamerlid Joost Eerdmans (JA21).
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Benieuwd naar de tv-uitzending over dit onderwerp? Kijk dan hieronder naar Dit is de Kwestie (EO). En wil je meer afleveringen van Dit is de Kwestie zien? Ga dan naar NPO Start.
Moet er een meldknop komen voor online kindermisbruik?
Christenen zeggen sorry tegen lhbti'ers: 'Vergeef ons'
