Door deze truc betalen de allerrijkste Nederlanders minder belasting: 'Ze misbruiken het systeem'
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
"Rijke mensen maken misbruik van het systeem, daar kiezen ze bewust voor."
"Je kunt het de rijken niet kwalijk nemen. Zo werkt ons belastingstelsel gewoon."
De economische verschillen tussen huishoudens in Nederland worden alleen maar groter, en volgens het Centraal Planbureau ligt dat aan ons belastingstelsel. Het blijkt dat rijke mensen hun belasting vaak kunnen verlagen. Maar kan je het hen kwalijk nemen dat ze van deze 'trucs' gebruikmaken?
De verschillen tussen huishoudens in Nederland worden groter, ziet het Centraal Planbureau (CPB). Het rijkste deel van de bevolking krijgt een steeds groter aandeel van het totale inkomen, en ook de verschillen in vermogen nemen toe. Bijvoorbeeld tussen mensen met een koopwoning en mensen die huren, of tussen ondernemers en mensen in loondienst.
De werking van het belastingstelsel is bedoeld om die verschillen deels te verkleinen: wie meer verdient, betaalt ook meer belasting. Maar volgens het CPB werkt dat in de praktijk niet altijd zo simpel. Niet alle vormen van inkomen en vermogen worden op dezelfde manier belast. En sommige mensen kunnen hun belastingdruk verlagen of uitstellen, bijvoorbeeld via een bv-constructie als ze een eigen bedrijf hebben.
Ook regelingen zoals hypotheekrenteaftrek en pensioenvoordelen spelen mee. Die zijn voor veel mensen gunstig, maar zorgen er ook voor dat huishoudens met ongeveer hetzelfde bruto-inkomen toch een ander netto-inkomen overhouden.
Volgens het CPB kan dat gevolgen hebben voor gelijke kansen in de samenleving. Als je startpositie steeds meer bepaalt wat je later kunt opbouwen, wordt het lastiger om echt van gelijke kansen te spreken. Tegelijk zegt het CPB ook: hoeveel ongelijkheid je acceptabel vindt, is uiteindelijk een politieke keuze.
In Geld of je leven (EO) gaat het over de vraag of belastingvoordelen voor de rijkste 1 procent in Nederland moeten worden afgeschaft, zodat de zwaarste schouders ook in de praktijk het meest betalen. Econoom Paul Schenderling verwijst naar het nieuwe CPB-rapport en vindt de uitkomsten nogal schokkend.
Paul Schenderling
Econoom"Je schrikt je kapot als je het rapport leest. De titel van het rapport slaat erop dat de belastingdruk voor de allerrijkste Nederlanders, in tegenstelling tot wat heel veel mensen denken, niet hoger is dan de rest van de Nederlanders, maar lager. Echt waar."
Als hem wordt gevraagd hoe dat kan, wijst hij op het gebruik van fiscale constructies. De grootste 'truc' is dat vermogen in bv’s wordt gehouden. Als je winst niet uitkeert, betaal je daar relatief weinig belasting over. Volgens econoom Jona van Loenen kan je het de rijke mensen niet kwalijk nemen dat ze van deze mogelijkheid gebruik maken.
Jona van Loenen
Econoom"Dit is gewoon hoe ons belastingstelsel werkt. Zo’n stelsel moet er eigenlijk zijn om de ongelijkheid in een samenleving kleiner te maken. Maar wij hebben een stelsel dat juist ongelijkheid creëert. Dat is fundamenteel onjuist. Hoe kan het dat we, met alle goede bedoelingen, een systeem hebben dat ongelijkheid creëert in plaats van corrigeert? Daar kan niemand voorstander van zijn."
Dat het de rijke mensen niet te verwijten valt dat ze dit soort trucs uithalen, daar is Schenderling het niet mee eens. Hij legt de verantwoordelijkheid juist wel bij de vermogenden zelf.
Paul Schenderling
Econoom"Het is wel degelijk een keuze van rijke mensen zelf. De wet is bedoeld om winst gewoon uit te keren en te belasten, maar rijke mensen kiezen er bewust voor dat niet te doen. Ze maken misbruik van het systeem. Dat is natuurlijk niet wat de rest van Nederland eerlijk vindt, want zij betalen wel gewoon de volle mep."
Van Loenen vindt dat een verkeerde framing. Volgens hem laat dat vooral zien dat het systeem niet goed werkt.
Jona van Loenen
Econoom"Nu klinkt het alsof ze er misbruik van maken, maar ze maken er gebruik van. Ze volgen gewoon de regels die ingebakken zijn in ons stelsel. Je hebt een ideale wereld en je hebt de werkelijkheid waar we vandaag de dag in leven. Het is alsof je kinderen in een ruimte zet met een pot snoep en zegt: niet aankomen. Je kan ook gewoon die pot snoep weghalen, dan hebben we het hele probleem niet. Dus laten we het belastingsysteem gewoon eerlijker maken."
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar Geld of je leven (EO) waarin presentator Hans van der Steeg in gesprek gaat met economen Paul Schenderling en Jona van Loenen. Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Dikke overwaarde na de verkoop van je huis? Belasting betalen, zegt deze econoom
Rob is 'per ongeluk' Amerikaan en moet elk jaar belastingaangifte in de VS doen: 'Kost tienduizenden euro's'
