Miljoenen schoolboeken belanden na een jaar in de prullenbak: moet dit stoppen?
Leestijd: 3 minDoor Mariska van der Veen
Leestijd: 3 minDoor Mariska van der Veen
"Het is slecht voor het klimaat en het kost onnodig veel geld."
"Prima om boeken na gebruik weg te gooien, daardoor kan je boeken ieder jaar updaten."
"Je zou de boeken bij mijn vak maar één keer in de tien jaar hoeven te vervangen."
De scholen zijn weer begonnen en dat betekent: boeken kaften. Of toch niet? Steeds vaker verdwijnen schoolboeken na een jaar bij het oud papier. Wat is er aan de hand? En is dit verspilling of kan het niet anders?
Er was een tijd waarin je het in de eerste week van het schoojaar erg druk had met het kaften van je boeken. Die tijd lijkt grotendeels achter ons te liggen. Steeds meer scholen gebruiken wegwerpboeken: boeken die maar een jaar meegaan.
Aan het eind van ieder schooljaar worden er nu miljoenen boeken weggegooid, rekent uitgever Gijs van Henstum voor aan het Nederlands Dagblad. Het is de som van ruim 900.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs keer het aantal vakken van ongeveer tien per leerling. Dan kom je volgens Van Henstum op ongeveer negen miljoen boeken die ieder jaar de prullenbak ingaan.
Eerder was het normaal dat boeken jaren meegingen en van leerling op leerling werden doorgegeven. Dit veranderde toen de drie grote uitgevers van schoolboeken Malmberg, Noordhoff en ThiemeMeulenhoff online lesmateriaal in combinatie met leerwerkboeken gingen aanbieden. Deze boeken worden aan het einde van het schooljaar niet meer ingenomen en gaan dan dus bij het oud papier.
Veel ouders en ook de de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs (VO-Raad) zijn kritisch op de wegwerpboeken. Vorig jaar gaf het ministerie van Onderwijs al aan onderzoek te willen doen naar schoolboeken die maar één keer worden gebruikt.
Op LinkedIn heeft Lobke Vlaming van de organisatie Ouders & Onderwijs de discussie gestart over het massaal weggooien van schoolboeken op het voortgezet onderwijs. Ze vertelt bij Dit is de Dag (EO) waarom ze het zo'n slecht fenomeen vindt.
Lobke Vlaming
Directeur Ouders & Onderwijs"Vroeger deed je minimaal vijf jaar met je boeken. Dat is natuurlijk goedkoper, maar ook veel beter voor het milieu. Dat de boeken maar een jaar meegaan is natuurlijk wel een goed verdienmodel voor de boekverkopers. Als je elk jaar opnieuw negen miljoen boeken verkoopt, dan verdien je daar een hoop geld mee."
Dat een schoolboek maar een jaar meegaat, vindt leraar Tijl Rood helemaal geen probleem. We gooien volgens hem wel meer papier weg: zakdoekjes, kranten en tijdschriften. En dat recyclen we daarna weer. En daarnaast is het goed dat de boeken ieder jaar een update kunnen krijgen, zegt Rood.
Tijl Rood
Leraar en oud-schooldirecteur"Ik begon in 2005 als leraar. Als je pech had, kreeg je een oud boek dat met plakband aan elkaar hing. En daar stonden dan sommen en taalopdrachten in van acht jaar oud. Het is wel van deze tijd dat je foutjes bij een volgende druk kan verbeteren. Waarom mogen wij niet gewoon kinderen les geven met goed materiaal?"
"We moeten het vooral over het onderwijs hebben. En niet of de boeken een harde of een zachte kaft hebben. De methodes moeten goed zijn. En als het goed is zijn de boeken na een jaar volgekrabbeld met oplossingen en verbeteringen. Dus dan is er wat geleerd en is er gewerkt. En dan gooi je ze daarna dus weg."
Wiskundedocent Menno Lagerwey is niet enthousiast over de wegwerpboeken. Hij kan zich ook niet vinden in de argumenten van zijn collega Rood.
Menno Lagerwey
Wiskundedocent en YouTuber"Bij mijn eigen vak zie ik dat leerlingen niet in de boeken schrijven. En de uitgevers zeggen: we kunnen de boeken actueel maken en aanpassen. Maar dat gebeurt in de praktijk niet. De boeken zouden voor mijn vak maar eens in de tien jaar geactualiseerd hoeven worden, omdat de inhoud hetzelfde blijft."
"Wat je wel ziet is dat de opgaven worden aangepast naar de moderne tijd. Dus je krijgt ineens een vraag over een videodeurbel. Dus de uitgevers proberen er wel wat mee te doen. Maar de vraag is alleen: is het daarvoor nodig om die hele methode opnieuw vorm te geven?"
Meer weten over dit onderwerp? Luister naar Dit is de Dag (EO). Dat kan hier of via je favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Steeds meer kinderen krijgen thuisonderwijs - is dat een goede ontwikkeling?
Van laptop tot Kahoot: moeten we van digitaal onderwijs af?
