Dit feest herdenkt de bevrijding van Joden in de tijd van koningin Ester. Er wordt een complot gesmeed om het joodse volk te vermoorden, maar de joodse Ester steekt daar een stokje voor. "Het is een belangrijk feest en dat speelt zich af in die regio. Dus die timing is ook niet helemaal toevallig."

Segers denkt dat het geen toeval is dat dit samenvalt met de aanval op Iran. "Voor Israël is het een heel betekenisvol feest en het gaat over diezelfde regio. Het gaat over dreigende massamoord op Joden destijds, die is afgewend. Die dreiging voelen ze al tientallen jaren vanuit Israël. Het gevoel: ze hebben het op ons gemunt."

Die dreiging is zelfs letterlijk uitgesproken, vult Ronit Palache (zelf van joodse komaf) aan. "Het was niet alleen een dreiging die voelbaar was. Zo zei Mahoud Ahmadinejad (voormalig Iraanse president, red.): we willen Israël van de kaart vegen. Daar zit natuurlijk ook een diep religieus verschil tussen. Je ziet dat nu ook met aanvallen op de Arabische Staten: het sjiisme versus het soennisme zit verankerd in de religie."

Eindtijddenken bij ayatollahs

Bij de islamitische, conservatieve ayatollahs van Iran is sterk sprake van een soort eindtijddenken. "Ze geloven dat de komst van een soort messias zeer aanstaande is", legt Jan van Benthem (buitenlandjournalist bij het Nederlands Dagblad) uit. De sjiieten verwachten Imam Mahdi: hij wordt ‘de twaalfde imam’ genoemd. "Ze geloven dat ze tot die tijd de strijd moeten voeren. Hij zal zich dan openbaren en Iran naar de overwinning leiden. En daarmee ook de wereld een nieuwe toekomst bieden."

In dat verhaal is de link met Israël wat minder sterk, maar die is er wel: "Israël is voor Iran gelieerd met de grote satan: Amerika. Dat is voor hen een totale westerse verdorvenheid. Dat soort ideeën delen ze met Poetin, die zegt precies hetzelfde."

Jan van Benthem

Buitenlandjournalist Nederlands Dagblad

'Israël is voor Iran gelieerd met de grote satan: Amerika.'

Overigens slaat dit volgens hem een stuk minder aan bij de bevolking: "Een kwart tot een derde van de bevolking staat nog achter dit regime. Veel inwoners zijn nog erg jong. De meerderheid van de bevolking is nog geen 34 jaar. Zij willen een andere toekomst."

Evangelicals en eindtijd

Ook voor een deel van de achterban van de Amerikaanse president Trump is het conflict religieus geladen, zegt Segers. Zo speelt Israël een belangrijke rol voor evangelicals, waarbij ze zich baseren op verschillende Bijbelteksten. "Zij hebben een sterke band met het kleine land Israël en hebben daar een religieuze visie op. Als er haat tegen Israël is en het land wordt aangevallen, is dat voor hen een teken van de eindtijd. Er zijn hele apocalyptische eindtijdversies waarin strijd is tussen duisternis en licht."

Of dit ook één op één doorwerkt in de keuzes van Trump, weet Segers niet: "Trump is niet een gelovig man. Dus die laat zich daar niet door leiden. Hij wil dat er geen nucleaire capaciteit is bij Iran. Dat is zijn doel."

De leeuw van Juda

De Israëlische premier Netanyahu speelt ook een beetje met religieuze symbolen, ziet Van Benthem. Zo werd er bij de vorige aanval op Iran met de term 'Rijzende leeuw' gerefereerd aan de leeuw van Juda: een krachtig symbool van het Joodse volk. Het verwijst naar de stam van Juda en later het Joodse volk. Bij de nieuwe aanvallen wordt er verwezen naar 'brullende leeuw'.

Hij ziet daar een dubbele verwijzing in: "Je hebt de annotatie van de leeuw van Juda, die zich verheft en brult tegen zijn tegenstander. Maar als je de oude Iraanse vlag bekijkt, zie je daar ook een leeuw in. Dat is de vlag die nu door de oppositie wordt gebruikt. Die zou dan ook moeten gaan brullen en het regime verdrijven."

Met die annotaties en symboliek wordt zowel religieus, politiek en historisch gespeeld, zegt Van Benthem: "Daarin zie je wel de gedachte: dit moet nu definitief afgelopen zijn. Iran zegt dat overigens ook: 'We zullen een enorme vergeldingsklap uitdelen'. Ik vrees voor de ayatollahs dat dat een wensdroom is."

Meer weten?:Kijk Dit is de week

Wat zit er achter de aanval van Israël en Amerika op Iran? En wat voor rol speelt religie? In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse erover in gesprek met buitenlandjournalist Jan van Benthem, journalist en publicist Ronit Palache en voormalig politicus Gert-Jan Segers. De uitzending is na afloop terug te zien op NPO Start.

Dit maakten we ook:Lees meer DIT-artikelen

• 'Ik maak me heel grote zorgen', Atieh krijgt geen contact met haar ouders en broers in Iran

  'Ik maak me heel grote zorgen', Atieh krijgt geen contact met haar ouders en broers in Iran

• Gaat Trump ingrijpen in Iran? 'Laat hem het maar eens oplossen'

  Gaat Trump ingrijpen in Iran? 'Laat hem het maar eens oplossen'

• Heeft protest Iran zin? 'De Iraanse samenleving is volkomen anders dan twee weken geleden'

  Heeft protest Iran zin? 'De Iraanse samenleving is volkomen anders dan twee weken geleden'