Zijn de uitspraken van Johan Derksen over Habtamu de Hoop racistisch?
Leestijd: 6 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 6 minDoor Steve Oosterkamp
"Hij is gewoon lomp en onbehouwen, maar Johan Derksen is allesbehalve een racist."
"Johan Derksen heeft dit zo vaak gedaan, dat ik hem kan kwalificeren als racist."
"Een domme grap zou ik het niet willen noemen. Daarvoor is dit te vaak gebeurd."
Veel boze reacties na een uitspraak van Johan Derksen in het tv-programma Vandaag Inside. Hij zei over Tweede Kamerlid Habtamu de Hoop dat die niet het recht heeft om op te komen voor de Friese taal, omdat hij er niet is geboren. Een racistische uitspraak?
Je hebt het ongetwijfeld meegekregen: er is weer eens een relletje rondom Johan Derksen. De 75-jarige voetbalanalist deed in Vandaag Inside uitspraken over Tweede Kamerlid Habtamu de Hoop. Hij zei dat De Hoop volgens hem geen Fries is. De politicus is geboren in Ethiopië, maar groeide op in Friesland.
Het ging bij VI over Habtamu de Hoop, omdat het Kamerlid opkwam voor de Friese taal. Volgens De Hoop, die zelf vloeiend Fries spreekt, is het jammer dat de taal steeds minder gesproken wordt en is het goed dat er geïnvesteerd wordt om het Fries te behouden.
Daarop reageerde Johan Derksen aan tafel bij Vandaag Inside. Hij vindt dat De Hoop geen recht heeft om over de Friese taal te praten, omdat hij er niet is geboren.
Johan Derksen
Voetbalanalist"Hij staat daar uit z'n nek te lullen. Iemand die in Friesland geboren is, heeft het recht om erover te praten. Maar hij is toch geen Fries? Ik ben toch ook geen Surinamer?"
Bij discriminatie.nl zijn inmiddels ruim 430 klachten binnengekomen over de uitspraken van Derksen. Het gaat om meldingen die via de website zijn gedaan, maar volgens een woordvoerder kunnen er ook nog telefonisch klachten zijn binnengekomen waar hij geen zicht op heeft. Het is nog onduidelijk wat er met de klachten gaat gebeuren.
Tûmba, het kenniscentrum voor discriminatie en diversiteit in Friesland, waar Discriminatie.nl Fryslân onderdeel van is, overweegt om aangifte te doen tegen Johan Derksen.
Een dag na de uitspraken van Johan Derksen reageerde De Hoop met een video op X. Hij zegt: "Nou Johan, ik ben Fries. Ik ben opgegroeid op een boerderij in Wommels. Opgevoed door twee Friese ouders, waar ik kaatste, voetbalde, trekker reed, schaatste, molk en stront schepte. Want ook de minder leuke klusjes horen erbij op een Friese boerderij."
Diezelfde avond blikte Johan Derksen uitgebreid terug op de commotie over zijn uitspraken. Hij weigert excuses aan te bieden. "Ik kende zijn achtergrond niet", zei Derksen. "Ik zag een jongen met een Afrikaanse achtergrond die de Friese taal gaat staan promoten. Ik zou een hypocriete lul zijn als ik hier excuses aan ga bieden. Want het was niet racistisch bedoeld. Het was gewoon een opmerking."
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Talpa en John de Mol reageerden in eerste instantie niet op de situatie. Twee dagen na de uitzending laat Talpa weten: "Vandaag Inside is een programma waarin de presentatoren en hun gasten een grote mate van redactionele vrijheid hebben om hun persoonlijke mening naar voren te brengen en uitspraken te doen."
Het antwoord vind je onderaan het artikel.
Veel mensen zijn boos over de uitspraken van Johan Derksen over Habtamu de Hoop. De analist vindt dat De Hoop geen echte Fries is en die mening is volgens veel mensen racistisch. Racisme is het onderscheid maken tussen mensen op basis van hun ras. Waren de uitspraken van Derksen racistisch? En ben je een racist als je racistische uitspraken doet?
Opiniemaker en ondernemer Olcay Gulsen schuift regelmatig aan bij Vandaag Inside. Ze zegt in Dit is de Dag (EO) dat Johan Derksen geen racist is, maar dat zijn opmerkingen wél racistisch zijn. Volgens Gulsen zijn de uitspraken van Derksen niet anders dan hoe we in onze samenleving omgaan met elkaar en hoe racistisch we allemaal zijn.
Olcay Gulsen
Schuift regelmatig aan bij VI"Het is dom en ondoordacht. Maar ik denk wel dat Derksen iets anders bedoelt dan hij zegt. Ik denk dat het ging over de bezuinigingen (op het Fries, red.), maar dat hij op een beetje een lompe manier de afkomst van die jongen erbij betrekt. Johan Derksen is allesbehalve een racist. Hij is gewoon lomp en onbehouwen. Hij kan soms kort door de bocht uit de hoek komen. Hij heeft soms niet in de gaten hoeveel impact hij maakt op de Nederlandse media."
Volgens Rabin Baldewsingh, Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, wordt aan tafel bij Vandaag Inside racisme genormaliseerd. Hij vindt het vervelend dat Derksen er steeds mee wegkomt. Het stilzwijgen van opdrachtgever Talpa, die bijna 48 uur lang onbereikbaar was voor commentaar, vindt hij nog erger dan de opmerking zelf.
Rabin Baldewsingh
Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme"Johan Derksen heeft dit zo vaak gedaan, dat ik hem kan kwalificeren als racist. Er worden hier grote groepen mensen over één kam geschoren en uitgesloten. Op nationale televisie worden mensen op basis van hun afkomst en etniciteit uitgesloten, en eigenlijk ontmenselijkt. Dat kan wat mij betreft niet. Talpa is een commerciële zender die racisme toestaat in het bedrijf en systemisch racisme verheerlijkt. En dat als verdienmodel gebruikt met dit programma."
Inmiddels heeft Discriminatie.nl honderden meldingen ontvangen, zegt directeur Mirka Antolović. Ze hoort dat mensen afstand willen nemen van de uitspraken en het een belediging vinden. Een aantal wil zelfs dat er juridische stappen tegen Talpa worden ondernomen, omdat zij de opmerkingen faciliteren.
Mirka Antolović
Directeur Discriminatie.nl"Een domme grap zou ik het niet willen noemen, daarvoor is dit te vaak gebeurd. Iedereen weet dat dit een racistische opmerking is. Het moet een keer klaar zijn. Wij zullen beraden wat we kunnen doen en of we erbij kunnen zijn om melders te steunen. Wellicht komt er een aangifte richting Talpa of de heer Derksen."
Ben je benieuwd naar het hele gesprek in Dit is de Dag (EO)? Luister hieronder naar de podcast, waarin presentator Tijs van den Brink in gesprek gaat met opiniemaker Olcay Gulsen, Rabin Baldewsingh (Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme) en Mirka Antolovic (Directeur Fries kenniscentrum discriminatie).
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Hugo de Jonge wil de Friese taal beschermen: 'Ik vraag me af of dit zin heeft'
Moeten standbeelden van koloniale grootheden worden neergehaald?
Antwoord quizvraag: Habtamu de Hoop studeerde Journalistiek in Zwolle en was korte tijd presentator van Het Klokhuis (2019).
