Waarom veel jongeren eenzaam zijn: 'Ze horen nergens bij'
Leestijd: 5 minDoor Mariska van der Veen
Leestijd: 5 minDoor Mariska van der Veen
In Rotterdam-Zuid ziet Pauline Calmez, directeur van Netwerk Nieuw Rotterdam, veel jongeren die er alleen voor staan. Ze hebben geen vrienden en gaan niet meer naar school. Die eenzaamheid is een groot probleem, zegt ze in 'De Ongelooflijke Podcast' (EO). "Je hebt mensen nodig die je vormen, in je geloven en die je helpen om de wereld beter te begrijpen. Anders ben je gedoemd te knakken als je volwassen wordt."
Bij een congres hoorde Calmez psychiater en filosoof Damiaan Denys een vergelijking maken tussen jongeren en bomen. "Zijn verhaal was: we leven in een enorm welvarend land, als je kijkt naar de economie, zorg, voeding, veiligheid en scholing. En toch zie je een enorme toename van mentale problemen onder jongeren."
Denys vertelde over een onderzoek naar een jong boompje. Het jonge boompje stond alleen in een biotoop met alles wat het nodig had: gezonde voeding en genoeg zon, licht en water. Alles wat het nodig had om een gezonde boom te worden. Maar zodra het een volwassen boom werd, knakte het. "Denys zei dat het kwam omdat er te weinig wind en weerstand was geweest om goed te kunnen wortelen en een sterke stam te krijgen", zegt Calmez.
"Als je als jongere geen mensen om je heen hebt kan de wereld heel alleen en eenzaam zijn".
Deze vergelijking zette Calmez aan het denken. Zij ziet tijdens haar werk in Rotterdam-Zuid juist heel veel jongeren die te weinig zorg krijgen. Je kan ze volgens haar vergelijken met jonge boompjes die in een biotoop staan met veel te weinig water en zon en slechte voeding, en juist te veel wind: "Veel jongeren groeien helemaal niet veilig op. Zij zijn ook gedoemd om te knakken op het moment dat ze volwassen worden."
Maar wat de boompjes met goede voeding en slechte voeding als overeenkomst hebben, is dat ze alleen in een biotoop staan. Calmez vindt dit kenmerkend voor de samenleving waarin jongeren opgroeien: "We leven in een hyperindividualistische samenleving. Je hebt alle mogelijkheden van de wereld, maar er is enorm veel prestatiedruk en je moet het zelf doen." Er is een gebrek aan gemeenschap, stelt Calmez. Als je als jongere geen mensen om je heen hebt "kan de wereld heel alleen en eenzaam zijn". Het is volgens haar erg moeilijk om dan gezond op te groeien.
Juist als jongere is het volgens Calmez heel belangrijk om te voelen dat je ergens bijhoort: "Dit is heel bepalend voor je gevoel van veiligheid en de ontwikkeling van je identiteit. Als je geen groep hebt waar je bijhoort en gezien wordt, dan is daar een enorme leegte en behoefte die niet vervuld wordt." Bij de jongeren waar Calmez mee werkt ziet ze "een gebrek aan gemeenschap, aan ergens bij horen. Mensen die je vormen, in je geloven en die je helpen om de wereld te begrijpen".
Hierdoor kunnen jongeren zich minder goed ontwikkelen en dat maakt het zo'n groot probleem, zegt Calmez. Het is volgens haar niet vreemd om je soms eenzaam te voelen, dit gevoel hoort erbij in het leven. Maar het is wel een probleem als de eenzaamheid structureel is: "Ik zie veel jongeren die echt geen vrienden hebben. Die niet meer naar school gaan. Of wel naar school gaan, maar dan alleen achterin de klas zitten. Ze worden gepest en voelen zich onzeker en sociaal angstig."
Netwerk Nieuw Rotterdam, de organisatie die Calmez heeft opgericht, helpt ieder jaar meer dan 1500 jongeren. Hier zitten veel eenzame jongeren en jongeren met mentale problemen bij. Calmez ziet in haar werk hoopvolle dingen gebeuren. In een clubhuis van Netwerk Nieuw Rotterdam kwam Angel binnenlopen, vertelt ze. Zij was sociaal angstig en kwam haar huis alleen uit voor boodschappen: "Ze keek de hele dag televisie en zat helemaal vast in zichzelf." Het was voor Angel heel spannend om binnen te lopen, in het begin zat ze op de bank en zei ze niks. En soms appte ze de jongerenwerkers: 'Ik wil er alleen maar even zijn.' Ze bezoekt het clubhuis nu twee jaar: "Inmiddels heeft ze echte vrienden gemaakt en doet ze vrijwilligerswerk voor onze organisatie. Ze vindt hier heel veel betekenis."
In De Ongelooflijke Podcast (EO) gaat David Boogerd samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, verder over dit onderwerp in gesprek met [gast]. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De Ongelooflijke Podcast (EO) is ook te bekijken via YouTube en NPO Start. Bekijk de volledige uitzending hieronder.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
Gaan jongeren te snel naar de psycholoog? 'Ze hebben niet geleerd om te gaan met tegenslag'
Impact van social media op jongeren groter dan gedacht: 'Enorme toename van mentale problemen'
Is een mobiele telefoon écht zo schadelijk voor kinderen?
