Wat is de relatie tussen het christendom en radicaal-rechts? 'Haaks op Jezus’ leer'
Leestijd: 4 min
Leestijd: 4 min
"Ik denk dat veel mensen snakken naar een tijd waarin de normen en waarden die we met z’n allen deelden, helder zijn."
"Als je de Bijbel werkelijk serieus neemt, gaat het niet over macht hebben over de ander, maar over dienen."
"God is goed, Geert wordt groot." Bij de Malieveld-demonstratie zag je christelijke symbolen naast radicaal-rechtse leuzen. Kan dat samen: christen en radicaal-rechts zijn?
"God is goed, Geert wordt groot." Het houten kruis met deze tekst viel direct op tussen een zee van Nederlandse vlaggen en de omstreden prinsenvlaggen en VOC-vlaggen op het Malieveld. De anti-immigratiedemonstratie werd georganiseerd door Els Noort, beter bekend als Els Rechts, een uitgesproken christen. Vanaf het podium zwaaide ze met een vlag waarop Pim Fortuyn en de conservatieve activist Charlie Kirk stonden afgebeeld.
Els Rechts opende de bijeenkomst met een bijbeltekst uit Psalm 4: "In vrede zal ik gaan liggen en weldra slapen, want U alleen, HEERE, doet mij veilig wonen." Volgens haar biedt deze tekst troost "in deze donkere tijd".
De aanwezigheid van zulke duidelijke christelijke symbolen roept vragen op. Wat zegt dit over de relatie tussen radicaal-rechts en het christendom? En kunnen geloof en deze politieke bewegingen eigenlijk wel samengaan?
Predikant Daniël van Deutekom gaat voor in een Pinkstergemeente. Hij begrijpt waarom sommige christenen zich aangetrokken voelen tot rechts gedachtegoed:
Daniël van Deutekom
Predikant"Ik denk dat veel mensen snakken naar een tijd waarin de normen en waarden die we met z’n allen deelden, helder zijn. En mensen verlangen naar een stuk fundament om op te bouwen."
Daarbij verwijst hij expliciet naar de Bijbel (Handelingen 17) om zijn standpunt over grenzen te onderbouwen:
"Waar het fundamenteel op neerkomt, is de vraag: heeft het Nederlandse volk recht op een eigen land? Met grenzen, met dus ook een immigratiebeleid. In het Oude Testament lezen we over Israël en die had wel recht op die grenzen. We zien in Handelingen 17 dat God de landsgrenzen voor volken heeft vastgesteld. Ik geloof in die grenzen, maar ze mogen niet zo strikt zijn dat niemand onderdeel kan worden van een nieuw volk."
In kerkdiensten wordt de migratiediscussie vaak teruggebracht tot ‘naastenliefde, maar dat is een dooddoener volgens Deutekom:
"Dat er een onvrede is onder het volk over: wie hoort bij het Nederlandse volk en wie niet? Daar moeten we denk ik niet overheen preken met naastenliefde. We hanteren allemaal grenzen en we doen allemaal aan een bepaalde manier van buitensluiten en de vraag is: doen we dat op een ethische manier of niet?"
Predikant Jan Wolsheimer reageert fel. Volgens hem gaat dit soort retoriek volledig voorbij aan de kern van het evangelie.
Jan Wolsheimer
Predikant"De retoriek is iets van macht en duidelijkheid, wat vooral jonge mensen aanspreekt. Dat snap ik helemaal, zeker in een tijd van polarisatie en verwarring. Mijn grote probleem is dat het eigenlijk niks met het onderwijs van Jezus te maken heeft. Sterker nog, ik denk dat het gewoon daar haaks tegenover staat."
Daarbij benadrukt hij dat dit niet past bij het onderwijs van Jezus:
"Je kunt die leer heel erg draaien door allerlei Bijbelteksten zo te twisten, en er wordt bijna altijd alleen maar het Oude Testament geciteerd. Jezus wordt dan weggezet als een soort linkse hippie. Ik vind dat een totale verdraaiing van het evangelie. Als je de Bijbel werkelijk serieus neemt, gaat het niet over macht hebben over de ander, maar over dienen."
Daarnaast wijst hij op de kans die migratie biedt:
"Ik ben directeur van een zendingsorganisatie en ik ben veel in ontwikkelingslanden geweest. Ik schaam me soms kapot over de manier waarop wij leven ten opzichte van onze broeders en zusters daar. Ik zie het juist als een zegen dat er mensen naar Nederland komen. Stel je voor dat zij hier horen: 'We moeten trots zijn op ons land en mensen die een graantje mee willen pikken moeten weg.' Wat voor evangelie is dat?"
De meningen liggen mijlen ver uit elkaar, maar toch zouden ze elkaar beter willen begrijpen. Beide predikanten pleiten voor meer dialoog. Van Deutekom benadrukt dat hij zich vaak onbegrepen voelt en wil dat er ruimte blijft om lastige onderwerpen bespreekbaar te maken zonder dat direct zware etiketten worden geplakt.
Wolsheimer wil het gesprek zoeken buiten de felle debatten:
Jan Wolsheimer
Predikant"Ik zou veel liever een kop koffie of een biertje gaan drinken om te ontdekken wat hierachter zit. Welk onvervuld verlangen komt tot uiting in datgene waar je voor staat? Als we daar de tijd voor nemen, komen we misschien dichter bij elkaar dan we denken."
In Dit is de Dag (EO) gaat presentator Joram Kaat verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
