"Merkel heeft geprobeerd zeer behoedzaam om te gaan met Poetin. Maar hij is natuurlijk een straatvechter."
"Achteraf zeg ik: 'Natuurlijk moet Oekraïne lid worden van de NAVO!'"
"Ik verwijt het Europa en ons allemaal dat er nu nog steeds geen eenduidige Europese visie is op dit thema."
Hadden we de oorlog in Oekraïne kunnen voorkomen? En wiens fout is het dat dat niet gebeurd is?
Dinsdag 26 november verscheen de langverwachte autobiografie van Angela Merkel. Veel mensen verwachtten dat ze een boekje open zou doen over twijfels die ze had, lastige keuzes of zelfs spijt. Maar dat gebeurde bijna niet.
In haar tijd als Bondskanselier kreeg Merkel allerlei crises in haar schoot geworpen, waaronder de inval van De Krim in 2014. Tot haar aftreden in 2021 was 'vrede in Europa' voor Merkel een belangrijk thema. Een paar maanden na haar aftreden, viel Poetin Oekraïne binnen.
De Volkskrant schreef dinsdag dat Merkels autobiografie diep ingaat op belangrijke momenten uit het kanselierschap, maar dat zij nauwelijks toegeeft wat zij fout heeft gedaan. Is Duitsland-correspondent Rob Savelberg het hier mee eens?
Rob Savelberg
Duitsland-correspondent voor de Telegraaf"Het is niet mijn conclusie, maar die had het kunnen zijn. (...) Ze heeft vrij weinig kritiek op de dingen die ze heeft gedaan rond grote thema's als de migratiecrisis, de oorlog om de hoek tussen Oekraïne en Rusland, maar ook de economische belangen tussen Duitsland en Rusland."
Wie het boek leest, komt veel te weten over Merkels jeugd. Volgens Savelberg is daar al veel te zien wat later in haar leven, als ze bondskanselier is, weer terugkomt.
"Angela Merkel is een bescheiden vrouw, sterk gevormd door haar jeugd in de DDR. Daar moest je voorzichtig zijn met wat je zei of deed, anders kon je in de problemen komen met het communistische regime. Die voorzichtigheid uit haar vroege leven heeft haar flink geholpen in haar latere leven. (...) Zij heeft zeer behoedzaam geprobeerd om te gaan met Poetin. (...) Maar Poetin is natuurlijk een straatvechter. En Merkel een nette opgeleide dochter van een dominee."
Hoe ziet oud-diplomaat Ron Keller de manier waarop Merkel zich opstelde? Hij maakt dat nog concreter door te kijken naar de manier waarop Merkel met Poetin omging.
Ron Keller
Oud-diplomaat"Na de val van de Berlijnse Muur gingen we er in Europa van uit dat we allemaal bleven samenwerken. Alles was gericht op het bouwen van vrede en veiligheid. Maar de Verenigde Staten wilden de NAVO uitbreiden en investeren in defensie. Daar werd gezegd: 'Rusland is nog steeds gewoon Rusland, we moeten ons veiligheidsblok groter maken'. Dat ging voor Poetin een stap te ver. Merkel zocht met haar werk naar een compromis."
Was Merkel echt te voorzichtig met Poetin? Had zij, als één van de grote leiders van Europa, niet meer op haar strepen moeten gaan staan?
Hanco Jürgens
Onderzoeker bij het Duitsland Instituut"We moeten het in de tijd zien. Achteraf zeg ik: 'Natuurlijk moet Oekraïne lid worden van de NAVO!' Maar tegelijkertijd zien we hoe lastig het ook is om met Poetin om te gaan. (...) Het is te makkelijk om achteraf te zeggen wat ze had moeten doen."
Wat was er gebeurd als Oekraïne wél NAVO-lid was geworden? Was alles dan anders gelopen? En in hoeverre kunnen we Merkel (een deel van) de schuld in de schoenen schuiven?
Volgens Ron Keller is het eerlijker om te kijken naar Europa als geheel.
Ron Keller
Oud-diplomaat"Achteraf gezien is het onverstandig geweest van Europa dat we toen geen visie hadden. Dat kunnen we Angela Merkel niet verwijten. Ik verwijt het Europa en ons allemaal dat er nu nog steeds geen eenduidig Europees beleid is, geen eenduidige Europese visie is over dit thema."
Hanco Jürgens sluit zich daar bij aan.
Hanco Jürgens
Onderzoeker bij het Duitsland Instituut"Poetin is toch een redelijk ongeleid projectiel en een heel bewuste manipulator. Hij voert niet alleen oorlog met Oekraïne, maar ook met Europa en met ons."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek met:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Wat kunnen we nog voor Oekraïne doen? 'Kankerpatiëntjes zaten tegen de muur na raketaanval'
De economie in Rusland in zwaar weer: wat betekent dat voor de oorlog in Oekraïne?
Oekraïne beschiet Rusland voor het eerst met westerse langeafstandsraketten: 'Levensgevaarlijke escalatie'
Verwijzing
