Antisemitisme in Nederland enorm toegenomen sinds Gaza-oorlog: 'Bang dat ik vermoord word'

Leestijd: 5 minDoor Babette Englebert

In dit artikel aan het woord

LeoJoods, woont in Amersfoort

"Dat is het gekke… Dat je je in Israël veiliger voelt op straat, in een land in oorlog, dan hier in Amersfoort."

AvivaJoodse, gaf presentaties over de Holocaust op scholen

"Als Jood ben je bang dat je vermoord wordt. (...) Als mensen die ik niet ken aanbellen, doe ik niet open."

VictorJoods, woont met zijn jonge gezin in Amstelveen

"Ik ben Joods, dat blijf ik. Ik ga mijn keppeltje niet afzetten en ik laat me niet wegjagen."

Het is een jaar geleden sinds de terreuraanslag van Hamas op het Israëlische volk en daarmee de start van de Gaza-oorlog. Sindsdien is het antisemitisme in Nederland enorm toegenomen. Hoe is het dagelijks leven voor Joden in ons land? En wat doe je als je je op straat niet meer veilig voelt: vechten, vluchten of bevriezen?

Wat denk jij? Ben jij bezorgd over antisemitisme in Nederland?

Ja, ik ben bezorgdNee, volgens mij gaat het best okéIk weet niet zo goed hoe erg het is

Dit is de situatie:Eén jaar oorlog in Gaza: grote toename in antisemitisme

Het is 7 oktober 2024, één jaar sinds de terreuraanslag van Hamas op het Israëlische volk. De oorlog die daarop volgde, heeft ook in Nederland zijn sporen nagelaten. Het antisemitisme groeit stevig: het afgelopen jaar zijn meldingen van anti-Joodse discriminatie ruim verdubbeld.

Het onderzoek laat ook zien dat er veel verdeeldheid is over het Israëlisch-Palestijns conflict. Zo is de bezorgdheid over toenemende jodenhaat vooral erg hoog bij ouderen, terwijl dit bij jongeren ongeveer de helft is. Ook valt in het onderzoek op dat 33 procent van de Nederlanders van mening is dat pro-Palestinademonstraties in Nederland een uiting van Jodenhaat zijn.

Wat denk jij? Wat zou jij doen als jij joods was in Nederland?

Vluchten: ik zou het land verlaten en naar een veiligere plek gaanVechten: Ik zou blijven en een vuist maken tegen antisemitismeBevriezen: Ik zou blijven, maar ik zou wel bang zijn

Leo
Joods, woont in Amersfoort
"Ik was in de Albert Heijn en ik kreeg de termen ‘kankerjood’ en ‘free Palestine’ naar mijn hoofd. Het kwam van een klein meisje, met de hoofddoekje op. Ik vind dat heel naar, je neemt het ook gewoon mee naar huis. Je krijgt ook iets van, wat doen we hier nog? Moeten we niet gewoon weg? Want als ik in Israël ben, krijg ik dat soort opmerkingen niet. Dat is het gekke… Dat je je daar veiliger voelt op straat, in een land in oorlog, dan hier in Amersfoort."

Maaike
Joodse, getrouwd met Leo
"We zeiden vóór 7 oktober altijd: zodra de eerste synagoge in de hens gaat, vertrekken wij uit Nederland. Maar inmiddels denk ik dat we willen vertrekken als we ons gewoon niet meer veilig voelen. En als de kinderen er klaar mee zijn. Als zij gaan, gaan wij ook."

Vlakbij Leo woont Opperrabbijn Binyomin Jacobs. Zijn huis wordt beveiligd met twaalf camera's. Die heeft hij na een aantal incidenten veiligheidshalve moeten ophangen. Zijn heg is inmiddels vervangen door een hoge omheining, omdat die voorheen in de brand werd gestoken. Als hij tijdens een sabbatmiddag in de tuin zit, proberen mensen die langslopen de deur in te trappen.

Benyomin Jacobs
Opperrabbijn
"Na 7 oktober is het antisemitisme aanzienlijk erger geworden. Ik word veel regelmatiger nagescholden. Dat gebeurde al, maar het is nog erger geworden Het doet geen pijn, dat schelden... Maar die snotaapjes van 10 die dat nu doen: wat doen die over acht of tien jaar? Blijft het dan ook bij schelden? Daar ben ik bezorgd over."

Aviva is haar vader verloren in de Tweede Wereldoorlog. Eerder deelde ze haar verhaal op scholen om kinderen te leren over de Holocaust. Op basisscholen ging zulke gastlessen altijd goed, maar ze maakte met oudere kinderen vervelende dingen mee. Op één school ging het helemaal mis - nog vóór 7 oktober 2023.

Aviva
Joods, gaf presentaties over de Holocaust op scholen
“Ik had, zoals altijd, allerlei spullen staan op statieven. De leerlingen voelden zich geroepen om om alle foto's om te gooien en ze probeerden me van de trap te duwen. De wiskundeleraar heeft mij vervolgens naar buiten begeleid, want ze wilden mij ook bij mijn auto opwachten. Na 7 oktober werd ik weer gevraagd op die school. Ik heb hen gezegd dat ik niet durf. Ik doe het niet meer.”

"Als Jood ben je bang dat je vermoord wordt. (...) Ik ga bij voorkeur niet alleen naar de stad, want dat vind ik gewoon te eng. Ik blijf liever binnen, en als mensen die ik niet ken aanbellen, doe ik niet open. Dan sta ik voor het raam ‘nee’ te schudden."

De Joodse Victor is vader van een jong zoontje. Het jongetje draagt net als zijn vader trots een keppeltje en hij gaat naar een Joodse school, maar in de klas wordt hij samen met zijn klasgenootjes streng beveiligd door de Koninklijke Marechaussee. Die beveiliging is het afgelopen jaar alleen maar strenger geworden.

Als Victor naar de school loopt om zijn zoontje op te halen, zingt een groep jongeren hem minachtend toe: "Waar komen Joden toch vandaan?!". Toch wil Victor, hoe dan ook, in Nederland blijven wonen. Met extra veiligheidsmaatregelen waar dat nodig is.

Victor
Joods, woont met zijn jonge gezin in Amstelveen
"Ik ben zo opgegroeid en ik heb hier altijd gewoond. Ik ben Joods, dat blijf ik. Ik ga mijn keppeltje niet afzetten en ik laat me niet wegjagen. (...) Alleen, sinds 7 oktober hebben mijn vrouw en ik wel besloten dat als zij samen op stap gaat, mijn zoontje een petje opdoet in plaats van een keppeltje."