Babygirl: een feministische film of een stap terug in de tijd?
Leestijd: 4 minDoor Mariska van der Veen
Leestijd: 4 minDoor Mariska van der Veen
"Veel vrouwen, ook feministen, worstelen met verwachtingen: ik moet een sterke vrouw zijn, maar ook een goede moeder. Dat zie je in de film."
"Voor mij is de film een grote bevestiging van traditionele vrouwbeelden en rolpatronen."
Babygirl, het Nederlandse succes in Hollywood van regisseur Halina Reijn, krijgt veel positieve recensies. Maar er klinkt ook kritiek. De film zou een feministisch verhaal moeten vertellen, maar critici zien juist de bevestiging van oude rolpatronen. Klopt die kritiek?
Je kan het een Nederlands succesverhaal noemen: na haar eerdere internationale doorbraak, heeft regisseur Halina Reijn opnieuw een film gemaakt die wereldwijd het gesprek op gang brengt.
Babygirl gaat over een CEO van een techbedrijf, gespeeld door Nicole Kidman, die een affaire begint met haar stagiair. Ze geeft zich helemaal aan hem over en laat zich seksueel door hem domineren. Volgens Reijn gaat haar film over de orgasmekloof. Maar volgens critici is deze film helemaal niet feministisch.
Benieuwd waar Babygirl over gaat? Kijk hier de trailer:
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
In een column in de Volkskrant schrijft historicus Lotte Houwink ten Cate dat ze het verrassend vindt dat de film wordt geprezen als 'ondermijnend'. Ze vindt het verhaal van Babygirl: succesvolle en geëmancipeerde vrouw wil zich privé aan een sterke man onderwerpen, een "schadelijk cliché dat als een rode draad door de westerse cultuurgeschiedenis loopt". De hoofdpersoon Romy heeft volgens Houwink ten Cate "een man nodig om haar te vertellen wie ze is, ze heeft verrassend weinig power".
Ook Trouw-columnist Sylvain Ephimenco vindt de boodschap van Babygirl verwarrend. "Als vrouw met macht kom je dus pas in de zevende hemel als je wordt 'gemasochiseerd' door een spuit elf met autoritaire inslag. Als je wordt vernederd en op zijn commando onderdanig voor hem gaat knielen." Hij vreest dat we decennia in de tijd teruggaan met deze boodschap. En Ephimenco vraagt zich af of de film het begin van een 'anti-woke-revolte' markeert.
De nieuwe film van Halina Reijn maakt dus best wat los. Bij Dit is de Dag (EO) vertelt schrijver en regisseur Marijke Schermer waarom ze Babygirl geen feministisch pamflet vindt.
Marijke Schermer
Schrijver en regisseur"Ik heb er echt helemaal geen feminisme in teruggevonden. Voor mij is de film juist een grote bevestiging van traditionele vrouwbeelden en rolpatronen. De film zit vol met momenten waarop zij een soort vrijheid of bestemming lijkt te vinden in juist zo'n heel klassiek beeld."
"Dat zie ik als zij met een schort in de keuken voor haar gezin staat te koken en als zij op haar knieën wordt gedwongen door een man en daarin voor het eerst ook een orgasme beleeft in seks met iemand anders. Is dat nou bevrijding? De film vertelt mij eigenlijk dat deze vrouw pas echt zichzelf is als zij toegeeft aan de diep natuurlijke neiging om dienstbaar, onderdanig en ondergeschikt te zijn."
Babygirl is wel een feministische film, vindt publicist Aisha Mansaray. Juist de scène waarin hoofdrolspeler Nicole Kidman een schort draagt in de keuken, heeft een duidelijke boodschap voor vrouwen, zegt Mansaray.
Aisha Mansaray
Publicist"Ik denk dat regisseur Halina Reijn juist heel erg speelt met wat Nicole Kidmans karakter denkt dat ze moet doen. Dus een huismoeder zijn, maar ook een CEO. Dat is namelijk de realiteit voor veel vrouwen, ook als ze feminist zijn. Ze denken: ik moet een sterke vrouw zijn, maar ook een goede moeder."
Mansaray herkent wel iets in die worsteling, maar ze heeft ook moeite met het kader waar ze als feminist in moet passen en wat nu ook op Nicole Kidman gedrukt wordt.
"Als sterke feministische vrouw ben je autonoom, niet afhankelijk en nooit kwetsbaar. Maar misschien overdrijf ik daar een beetje in. Ik ben sterk, maar ik ben ook kwetsbaar. Ik wil ook af en toe over mijn bol geaaid worden, maar dat maakt mij niet een mindere feminist. Ik ben ervan overtuigd dat feminisme nog steeds heel erg nodig is, maar ik ben best wel vaak aangelopen tegen ideeën die daarbij horen."
Dat het feminisme zorgt voor druk op vrouwen, vindt Schermer vreemd.
Marijke Schermer
Schrijver en regisseur"Dat het feminisme eigenlijk het keurslijf is geworden waar vrouwen zich uit moeten bevrijden, dat verbaast me. Dat komt voor mij heel erg in de buurt van Andrew Tate-achtige figuren die onze jongens en meisjes willen vertellen dat feminisme een dwaalpad is."
"Volgens mij hebben wij als vrouwen nog altijd in economisch opzicht, maar ook in sociaal opzicht: in man-vrouwverhoudingen, veel meer last van de traditionele rolpatronen, dan van een feministisch keurslijf."
Het is de worsteling van een sterke vrouw die de regisseur wil laten zien, dat is wat Reijn ook zelf in interviews zegt, aldus Mansaray. Die worsteling zie je volgens haar ook als de hoofdrolspeelster botox bij zichzelf inspuit.
Daar slaat Schermer op aan. Veel mensen zeggen volgens haar over deze en andere films, hoe fantastisch het is dat vrouwen boven een bepaalde leeftijd grote rollen spelen, seksuele wezens zijn en hun naakte lichaam laten zien. Maar daar plaatst Schermer een kanttekening bij.
Marijke Schermer
Schrijver en regisseur"Dat vind ik allemaal fantastisch. Maar als ik Nicole Kidman op haar rug zie liggen met twee borsten die rechtop blijven staan, dan zie ik eigenlijk een lichaam dat mij vertelt: je mag helemaal niet ouder worden, je moet met een hysterisch trainingsschema, een dieet, chirurgische ingrepen, implantaten en injecties er alles aan doen om geen oudere vrouw te zijn."
In Dit is de Dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met Marijke Schermer (schrijver en regisseur) en Aisha Mansaray (publicist). Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De opkomst van de 'tradwife': is de traditionele vrouw weer het toekomstbeeld?
Plastische chirurgie populair onder jongeren: slaan ze compleet door?
'Duizenden meiden verwijderen hun borstimplantaten dankzij mij', zegt oud-Miss Nederland Stephanie Tency
