Column Tijs van den Brink: De maakbare mens is dichterbij dan je denkt
Leestijd: 3 min
Leestijd: 3 min
Toen collega Anne-Mar Zwart zwanger op bezoek was bij haar verloskundige, hoorde ze een opmerkelijk verhaal: sommige vrouwen breken hun zwangerschap af omdat het geslacht van hun kind niet is wat ze gehoopt hadden. De betreffende vrouwen leden aan ‘geslachtsteleurstelling’.
Anne-Mar vertelt erover in de fascinerende podcast ‘De Koningswens’, gemaakt door twee andere EO-collega’s: Anne-Sophie van den Toren en Rianne van der Linden. Die gingen met de ervaring van Anne-Mar op onderzoek uit. Uit een enquête waar 52 verloskundigen op reageerden bleek dat de ervaring van Anne-Mar niet op zichzelf staat. Maar liefst 15 verloskundigen vertelden dat ze het meegemaakt hebben: vrouwen die hun zwangerschap beëindigden, omdat ze verdrietig waren over het geslacht van het kind.
Rianne en Anne-Sophie deden geen kwantitatief onderzoek. Hoe vaak een zwangerschap wordt beëindigd vanwege het niet-gewenste geslacht van het kind weten we niet. Dát het gebeurt weten we wel.
Podcast ‘De Koningswens’ doet vermoeden dat het aantal keren dat het gebeurt groeit. Dat hangt samen met het feit dat op pret-echo’s steeds eerder te zien is of een kind een jongen of een meisje is – soms al na 12 weken zwangerschap. In ‘De Koningswens’ is een verloskundige te horen die zich verzet tegen de (vroege) pretecho: ze wil niet dat die echo’s bijdragen aan geslachtsselectie.
Opmerkelijk genoeg bleef grote ophef uit na het verschijnen van de podcast. Selecteren op geslacht om niet-medische redenen is ooit verboden in Nederland (door D66-minister Els Borst!). Zowel bij de medische-13-weken-echo als bij de NIPtest mag het geslacht van het kind niet bekend gemaakt worden. De christelijke partijen en de BBB hebben vorige week dan ook terecht Kamervragen gesteld over het nieuws uit ‘De Koningswens’, maar een maatschappelijk debat bleef tot nu toe uit.
Dat laat zich vermoedelijk verklaren door de gevoeligheid van het abortusdebat in ons land: als een vrouw in een noodsituatie verkeert, heeft zij volgens de abortuswet het recht de zwangerschap te beëindigen. Dus als een vrouw zegt ‘ik kan het echt niet aan om een jongetje te krijgen, dit is voor mij een noodsituatie’ is daar eigenlijk niets tegen te doen.
Het lijkt me van groot belang dat het debat hierover wel op gang komt. De techniek maakt steeds meer mogelijk. Uit ‘De Koningswens’ blijkt ook dat er op dit moment twee vrouwen in Nederland zwanger zijn van een kindje met een door de ouders gewenste oogkleur – besteld in Amerika.
De maakbare mens is niet langer een utopie – maar veel dichterbij dan we denken.
Tijs
Wil je deze column iedere week op je deurmat ontvangen? Word dan lid van het EO-magazine Visie.
