
Leestijd: 6 minDoor Boudewijn Drechsler
Hoogleraar Klimaatadaptatie Marjolijn Haasnoot is er duidelijk over. Dat wetenschappers besloten de extreemste opwarmingsscenario's van de aarde te schrappen, verandert niets aan de urgentie om te stoppen met CO2-uitstoot en ons voor te bereiden op een stijgende zeespiegel. "Die meters zeespiegelstijging gaan we sowieso krijgen. Wanneer, is afhankelijk van hoeveel de aarde opwarmt."
Vorige week kwamen klimaatwetenschappers, met een opmerkelijk bericht: het meest extreme scenario van 4 tot 6 graden opwarming in 2100 is niet meer realistisch. Net als het scenario dat we de opwarming nog onder de 2 graden kunnen houden.
Het nieuws zorgde voor de nodige opschudding. Het was koren op de molen van mensen die ontkennen dat de aarde opwarmt door toedoen van de mens. Forum voor Democratie stelde in de Kamer zelfs voor om het klimaatbeleid maar helemaal te schrappen.
Ook wetenschapsjournalist van de Volkskrant Maarten Keulemans kon er niet over uit. Op X schreef hij: "Dit is zó huge. Hallucinant. Krankzinnig. Het IPCC erkent wat al een tijdlang rondging: het hoogste rampscenario strookt niet (meer) met de werkelijkheid. Wat een gevolgen heeft dit. Haast alles wat u las over de klimaattoekomst klopt niet."
In het radioprogramma Dit is de dag (EO) nuanceerde Keulemans deze woorden al iets. Toch werd het hem niet in dank afgenomen door sommige wetenschappers. Zij waarschuwen voor ongefundeerd optimisme: het gevaar en de gevolgen van klimaatverandering zijn namelijk nog steeds even groot.
Maar hoe zit dat? Professor Marjolijn Haasnoot onderzocht over de hele wereld de gevolgen van zeespiegelstijging en doet dat ook voor ons land. Mede op basis daarvan kan beleid voor de toekomst worden gemaakt. Zij werkt als onderzoeker bij kennisinstituut Deltares en Universiteit Utrecht. Daarnaast is zij lid van de Wetenschappelijke Klimaatraad voor Nederland. Dus als we het aan iemand moeten vragen, dan is zij het wel. Ze legt uit:
“De scenario’s zijn iets aangepast. Een toekomst met extreem hoge CO2-uitstoot en ook een extreem lage uitstoot worden niet meer als realistisch gezien.” Dat komt onder andere omdat we de afgelopen tijd in de wereld toch duurzamer zijn geworden. Iets wat we allang wisten en waar dus ook de meeste wetenschappers al rekening mee hielden in hun prognoses.
"Voor ons verandert er niet zoveel"
"De mogelijke temperatuurstijging die we krijgen voor 2100 is nu dus iets lager. Dus ja, er is bijvoorbeeld iets minder kans op het heel snel afbreken van de ijskappen op Antarctica, maar het kan nog steeds. En de zeespiegelstijging blijft ook gewoon doorgaan, maar dan iets langzamer."
Dat is op zich een voordeel: "Dan heb je dus meer tijd om je aan te passen, maar de oplossingen die we moeten verzinnen voor die zeespiegelstijging, blijven onverminderd nodig. Het is dus meer een kwestie van tijd, maar die meerdere meters zeespiegelstijging gaan we sowieso krijgen." Dat heeft ermee te maken dat ook bij een minder hoge temperatuur het smelten van de ijskappen op Groenland en Antarctica nog eeuwen doorgaat, ook al zouden we nu stoppen met alle CO2-uitstoot.
Over de uitspraak van Keulemans op X zegt Haasnoot: "Op social media komen uitspraken soms stelliger over dan in een uitgebreid artikel of een persoonlijk gesprek." En dat onderkende Keulemans ook in Dit is de dag afgelopen vrijdag.
Maar wordt de soep dan toch niet zo heet gegeten als we dachten? Helaas niet, volgens Haasnoot: “Bij een lagere uitstoot kun je nog steeds een hogere opwarming krijgen, maar dan later. Daarbij gaf het IPCC ook aan dat we de risico’s van de opwarming al die tijd hebben onderschat en dat die dus hoger moeten worden ingeschat. Dus wat betreft zeespiegelstijging, droogte en hitte.”
Dus hoewel het goed nieuws is dat het extreemste uitstootscenario niet meer realistisch is, is er geen reden om opgelucht adem te halen. “Keulemans heeft zich gericht op de studies die naar het hoogste scenario keken. Wij in Nederland hebben altijd naar de gehele bandbreedte gekeken. Dus voor ons verandert er nu meteen niet zoveel.”
Dus stoppen met plannen maken voor hoog water en extremer weer zit er niet in. “Juist niet. Want niet alleen het meest extreme scenario is geschrapt, ook het minst erge scenario is geschrapt." Maar voegt ze daar aan toe: "Overigens laat de studie ook zien met welk uitstootscenario het wel mogelijk is om de opwarming van de aarde te beperken.”
In Dit is de dag ging presentator Margje Fikse in gesprek met wetenschapsjournalist Maarten Keulemans over zijn uitspraken over het schrappen van het extreme klimaatscenario.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

KLM-baas Marjan Rintel: 'Nog geen cent van de vliegtaks naar klimaat gegaan'

Politieke partijen onder de loep: wat moet er gebeuren met het klimaat?

Mogen christenen een snelweg blokkeren voor het klimaat?