Ophef over Giro555-hulp in Midden-Oosten: 'Losse acties voor Israël, Libanon en Gaza zijn beter'
Leestijd: 4 minDoor Marinka Wagemans
Leestijd: 4 minDoor Marinka Wagemans
"Juist in tijden van polarisatie denk ik dat een gezamenlijke actie voor alle landen een krachtig signaal kan geven."
"Ik denk dat je misschien beter twee of drie acties had kunnen houden: één voor Israël, één voor Libanon en één voor Gaza."
"Als hulporganisatie is neutraliteit belangrijk. Hulp is nodig in Gaza, Libanon, Israël en op de Westelijke Jordaanoever."
Ruim een jaar na 7 oktober openen de samenwerkende hulporganisaties Giro555 om geld voor álle slachtoffers "van het escalerende geweld in het Midden-Oosten" op te halen. Dat gaat om Gaza, Libanon, Syrië, de Westelijke Jordaanoever en Israël. Maar is het bij zo'n polariserend conflict, waarbij mensen duidelijk kanten kiezen, wel goed om gezamenlijk actie te voeren?
Samenwerkende hulporganisaties hebben deze week Giro555 geopend, en op woensdag 16 oktober is er een landelijke actiedag. Met het opgehaalde geld zullen de hulporganisaties zorgen voor voedsel, water en medische zorg aan de slachtoffers. "In Gaza slapen de meeste mensen in zelfgemaakte tenten, van plastic zeil met gaten erin, bijeengehouden met takken", zegt Harm Goossens, actievoorzitter van Giro555. In Libanon zijn de omstandigheden niet veel beter.
Gezamenlijk hebben alle hulporganisaties binnen Giro555 besloten om het geld te verdelen over verschillende landen. Ze schrijven in hun persbericht: "Giro555 is altijd politiek neutraal. De enige kant die wij kiezen is die van de slachtoffers."
En toch is daar ophef over ontstaan. Zo zijn er mensen die geen geld aan Israël willen geven, of juist mensen die bang zijn dat hun geld in de handen van Hamas en Hezbollah eindigt.
De landelijke actiedag vindt plaats in Mediamuseum Beeld & Geluid. De NPO brengt die dag op alle radio- en televisiezenders updates over de hulpactie van Giro555 voor het Midden-Oosten. In de avond zijn er op NPO 1, RTL en SBS twee langere updates over de actie, maar er komt geen groot programma.
Er zou tussen de omroepen ook wat onenigheid zijn ontstaan over de verdeling van het geld: zo werd er gesproken over een verdeling waarbij 60% van het opgehaalde geld naar Gaza zou gaan, 35% naar Libanon en 5% naar Israël. Maar niet iedereen was het eens over die percentages. Later werd duidelijk dat de percentages alleen genoemd werden als illustratie en nog niet vaststaan.
De hulporganisaties achter Giro555 bieden al ruim een jaar hulp in Gaza en Israël. Waarom wordt er dan nu pas een actie gestart? Dit komt omdat het eerst erg moeilijk was hulp te bieden in het gebied, verklaren de hulporganisaties. Gaza is nog altijd erg slecht bereikbaar, maar hulporganisaties hebben wel meer logistieke opslagplekken op specifieke strategische punten in het Midden-Oosten. Daardoor is de hulp wel verbeterd.
Journalist Mark Koster vindt het niet zo'n goed idee dat de actie van Giro555 geld ophaalt voor álle slachtoffers in het Midden-Oosten. In het radioprogramma Dit is de Dag (EO) zegt hij:
Mark Koster
Journalist"Ik vind dat eigenlijk best onhandig. Stel dat iemand wil doneren die helemaal in de Gaza-hoek zit, die denkt: ik wil niet dat er iets bij Israël terechtkomt. Omgekeerd heb je natuurlijk ook mensen die zeggen: wat is dit nou, waarom krijgt Israël weinig? Ik denk dat je misschien beter twee of drie acties had kunnen houden. Eentje alleen voor Israël, eentje alleen voor Gaza en een eentje voor Libanon. Ik denk trouwens dat als je dat optelt, je ook meer ophaalt."
Noodhulpspecialist Wouter Booij spreekt namens de samenwerkende hulporganisators en legt uit waarom zij ervoor gekozen hebben geld op te halen voor alle slachtoffers:
Wouter Booij
"Als humanitaire hulporganisatie ben je altijd bezig met welke hulp mensen nodig hebben. Dat gaat voor ons door landsgrenzen en etniciteit heen. Het is voor ons ook heel erg belangrijk om die neutraliteit te behouden en gewoon de hulp te bieden aan álle mensen die hulp nodig hebben. Die hulp is nodig in Gaza, die hulp is nodig in Libanon, die hulp is nodig op de Westelijke Jordaanoever en dat is nodig in Israël."
"We zien natuurlijk dat in Gaza de nood voor ruim 2 miljoen mensen die daar zitten absoluut heel groot is. Er zijn problemen aan alle kanten, van ondervoeding tot grote medische problemen. En we zien ook dat in Libanon de situatie nu verder escaleert, waardoor meer dan een miljoen mensen op de vlucht zijn gegaan. Nog eens 250.000 mensen zijn over de grens naar Syrië gevlucht. Dus we zien eigenlijk overal in die regio dat die nood heel hoog is."
Hoogleraar humanitaire studies Thea Hilhorst vindt het verstandig dat de actie op deze manier wordt gehouden.
Thea Hilhorst
Hoogleraar humanitaire studies bij de Erasmus Universiteit Rotterdam"Als je die drie landen níét samenneemt geef je toch ook een boodschap af, van: de nood is het hoogste in Gaza. Maar dat gaan mensen toch, zeker in deze gepolariseerde tijd, lezen als: 'Hulporganisaties zijn meer voor Gaza.' Juist in tijden van polarisatie denk ik dat het een krachtig signaal kan geven. Ook als je in principe meer begrip hebt voor de Gaza-kant moet je erkennen dat ook in Israël mensen verdreven zijn omdat daar bommen zijn gevallen van Hezbollah. Dan moet je toch kunnen inleven dat daar ook leed is en dat er ook burgerslachtoffers zijn. Want daar gaat humanitaire hulp over: burgerslachtoffers. En die zijn er aan alle kanten."
"Bij humanitaire hulp is het zo dat je hulp geeft waar het het meest nodig is. Daar navigeer je in. Een van de manieren waarop dat kan is door te zeggen: de actie is voor alledrie de landen. In principe is Israël natuurlijk een rijk land, het heeft middelen en zou het zelf op kunnen lossen. Maar het is ook een stukje solidariteit om Israëlische burgers erbij te betrekken. Daar zijn ook burgerslachtoffers gevallen. Tegelijkertijd is het wel realistisch om in de besteding van het geld te kijken naar waar het het hardst nodig is."
In Dit is de Dag (EO) gaat presentator Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek met hoogleraar Thea Hilhorst, Wouter Booij namens de samenwerkende hulporganisators en journalist Mark Koster.
Beluister de uitzending hieronder als podcast:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Media worstelen met conflict tussen Israël en Hamas: 'Lezers zijn partijdig'
Antisemitisme in Nederland enorm toegenomen sinds Gaza-oorlog: 'Ik ben bang dat ik vermoord word'
Pro-Palestijnse demonstraties op 7 oktober: is dat niet ongepast?
