Is er een leeftijdsgrens voor het krijgen van een baby?
Leestijd: 6 minDoor Joanne Westeneng
Leestijd: 6 minDoor Joanne Westeneng
"We zijn als Nederlanders heel goed in het uitstellen van onze kinderwens. Dat is niet iets om trots op te zijn!"
"De maatschappij is ook veranderd. Je moet eerst financiële zekerheid hebben."
"Drie keer heb ik een miskraam gehad. Ik dacht dat ik de zekerheid had om zwanger te raken, maar dat is niet zo."
"Er wordt in andere Europese landen veel makkelijker gepraat over ivf of eiceldonatie."
Stel dat je zou mogen kiezen, wat vind je dan een mooie leeftijd om een eerste kind te krijgen? Het is een vraag waar veel mensen weleens bij stilstaan. Maar heb je ook eens nagedacht over de vraag na welke leeftijd het misschien een minder goed idee is om zwanger te raken?
In 2022 was de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen in Europa 29,7 jaar, voor Nederlandse vrouwen is dat ietsje hoger: 30,3 jaar. Nederlandse moeders zijn overigens niet de oudste in Europa: in zes landen van de Europese Unie werden vrouwen nog iets later voor het eerst moeder, blijkt uit cijfers van het CBS.
Daar zijn allerlei redenen voor te noemen, zoals de wens om eerst carrière te maken, of omdat je alleen kinderen wilt met de perfecte partner. Vrouwen die wel kinderen willen maar nog niet de juiste omstandigheden hebben, kiezen er soms voor om hun eicellen in te laten vriezen. Deze kunnen op een later moment weer worden teruggeplaatst.
Vrouwen mogen tot hun 49e of 50e jaar bevruchte eicellen laten terugplaatsen, afhankelijk van het ziekenhuis waar ze dit laten doen. Maar is dat niet veel te laat? Zit er een natuurlijke, medische of ethische grens aan de leeftijd waarop vrouwen kinderen moet willen krijgen?
Als gynaecoloog werkt Jasper Smeenk met vrouwen die hun eicellen laten invriezen. Ziet hij dat er een trend gaande is op dit gebied? Kiezen meer vrouwen ervoor om hun vruchtbare eicellen te bewaren voor een later moment?
Jesper Smeenk
Gynaecoloog in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis;"Ik zie twee dingen. Ten eerste zie je dat we als Nederlanders heel goed zijn in het uitstellen van onze kinderwens. Dat is niet iets om trots op te zijn! En ten tweede laten vrouwen vaker hun eicellen invriezen omdat ze nog niet aan kinderen toe zijn. De maatschappij vraagt ons ook steeds meer om andere dingen te realiseren: een wereldreis bijvoorbeeld, een carrière, de perfecte partner."
Iemand die haar eicellen liet invriezen, is Marij. Zij had nog niet de partner gevonden waarmee ze kinderen wilde krijgen. Toen ze die op haar 39e wel vond, besloten ze samen dat ze de eicellen weer wilden laten inbrengen. Maar een gezonde, voldragen zwangerschap kwam daar helaas niet uit voort.
Marij
Liet haar eicellen invriezen"Tot drie keer toe heb ik een miskraam gehad. Ik dacht dat ik de zekerheid had om zwanger te raken, maar dat is niet zo. De artsen hebben dat zeker gezegd hoor, maar daar ben je op zo'n moment niet mee bezig. Door mijn eitjes in te vriezen, dacht ik dat ik garantie had op het moederschap. Maar dat is schijnzekerheid."
Medisch gezien hoeft het traject hier voor Marij niet klaar te zijn. Ze verwacht binnenkort nog een oproep van het ziekenhuis te krijgen voor het inbrengen van één van haar eicellen. Maar dat gaat ze niet doen.
"Mijn kinderwens is daarmee niet weg. Ik ga een rouwproces in om te verwerken wat er is gebeurd en te laten landen dat ik geen kinderen ga krijgen. Dat wordt lastig, maar ik weet niet of ik het aankan om nog eens het traject in te gaan. Emotioneel gezien ligt hier voor mij de grens."
Ook Kim probeerde met hulp van de medische wetenschap zwanger te raken. Als alleenstaande moeder doorliep zij 32 keer een ivf-traject, wat negen keer uitmondde in een miskraam. De 33e keer kon ze de zwangerschap wel voldragen en kreeg ze een gezonde dochter.
Voorafgaand stond alles die tijd in het teken van zwanger worden, vertelt ze in Dit is de Kwestie (EO). Ze ging bijvoorbeeld niet op vakantie, want ze kon elk moment naar het ziekenhuis worden geroepen voor een spuit of een punctie. Maar ondanks de grote offers die het traject van haar vroeg, bleef Kim doorgaan.
Kim
Raakte op latere leeftijd zwanger via een ivf-traject"Als ik daar toen mee was gestopt, had ik dat voor mijn gevoel niet overleefd. (...) Nu heb ik dankzij dat traject een gezonde dochter, en ik wil graag nog een kindje."
In het geheim maakt Kim nu haar huis klaar voor een tweede kindje. Ze is nu 46 jaar, wat betekent dat dit kindje, als alles mocht lukken, 18 jaar zou zijn als Kim 65 is.
"Ik voel me nu jonger dan ik daadwerkelijk ben. Mensen zijn niet meer zoals ze vijftig jaar geleden waren. Als ik kijk naar mijn oma, was dat echt een oma. Bij mijn moeder is dat heel anders. (...) Natuurlijk gezien wordt het bij dames lastiger als ze ouder worden, maar de maatschappij is ook veranderd. Tegenwoordig is het niet zo dat je op je twintigste al getrouwd bent en meteen een kind krijgt. Je moet eerst financiële zekerheid hebben. Het wordt daardoor steeds normaler om ouder kinderen te krijgen."
"Ik stel mezelf continu vragen wat het beste is voor mijn toekomstige kind. Ik denk dat je jezelf steeds moet blijven afvragen: doe ik het goed, denk ik aan de juiste dingen en denk ik genoeg aan haar. Ik heb ook gezegd: als het nu niet lukt, dan heeft het niet zo moeten zijn en ga ik door met mijn leven. Ik weet honderd procent zeker dat ik hierna stop."
In haar huidige traject wordt Kim begeleid door patiëntcoödinator Anneke Janssen. Met haar gaat ze in gesprek over haar wens voor een tweede kindje. Samen bespreken ze een lijst met donoren, op zoek naar een geschikte match. Anneke wil Kim graag helpen en ziet daarbij Kims hoge leeftijd niet als problematisch. Ze vindt het vooral vervelend dat er in Nederland nog weinig ruimte is voor gesprek over dit onderwerp.
Anneke Janssen
Eiceldonatie adviseur"Er wordt in andere Europese landen veel makkelijker gepraat over ivf of eiceldonatie. Kim gaat waarschijnlijk naar Porto om daar haar traject te volgen."
Niet alleen gynaecoloog Jasper Smeenk ziet risico's in zwanger worden op latere leeftijd, ook fertiliteitsartsen Odine Aandewiel en Merel Kerkhofs-van den Berg hebben hun bedenkingen. Daarom richtten zij Stichting Vruchtbaarheid op. Hun doel is om jonge mensen bewuster te laten nadenken over de impact van leeftijd op een zwangerschap.
Merel Kerkhofs
Fertiliteitsarts en mede-oprichter van Stichting Vruchtbaarheid"Dat de factor leeftijd zoveel kan bepalen, is niet zo bekend. (...) Het omslagpunt ligt rond de 35. Vanaf die leeftijd word je minder makkelijk zwanger en is de kans op complicaties groter."
In Dit is de Kwestie (EO) gaat Rachel Rosier verder over dit onderwerp in gesprek met:
