In Amsterdam en Houten mogen fietsers maximaal 20 kilometer per uur: 'Ieder ongeluk is er één te veel'
Leestijd: 5 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 5 minDoor Steve Oosterkamp
"Het gebrek aan verkeersveiligheid is een toenemend probleem met al die verschillende soorten weggebruikers."
"Dit gaat het aantal slachtoffers in Nederland niet naar beneden brengen."
Op veel fietspaden rijden gewone fietsers, e-bikes en fatbikes door elkaar, soms met grote snelheidsverschillen. Dat zorgt regelmatig voor onveilige situaties en discussies over hoe het beter kan. In Houten en Amsterdam wordt daarom nu een proef gedaan met een maximumsnelheid van 20 kilometer per uur voor fietsers, om te kijken of dat het verkeer veiliger en overzichtelijker maakt.
Misschien heb je het zelf weleens meegemaakt: je fietst rustig naar je werk of de supermarkt, terwijl een fatbike of snelle e-bike je met hoge snelheid voorbij zoeft. Door de opkomst van elektrische fietsen en fatbikes wordt het steeds drukker op Nederlandse fietspaden. Daardoor laait ook de discussie over de veiligheid op.
Om te onderzoeken of fietspaden veiliger kunnen worden, starten Houten en Amsterdam een proef met een maximumsnelheid van 20 kilometer per uur voor fietsers. In Houten is de proef inmiddels begonnen op een druk fietstraject bij winkelcentrum Castellum. Amsterdam volgt later dit jaar.
Op de proeflocaties worden verkeersborden geplaatst die fietsers wijzen op de snelheidslimiet. Daarnaast registreren camera's hoeveel weggebruikers er rijden, hoe hard zij gaan en welk type voertuig zij gebruiken. De verzamelde gegevens moeten inzicht geven in het effect van de maatregel op de verkeersveiligheid.
De aanleiding voor de proef is het groeiende aantal fietsongevallen. Vorig jaar kwamen in Nederland 281 fietsers om het leven en belandden ruim 81.000 mensen na een fietsongeluk op de spoedeisende hulp. Vooral op drukke fietspaden rijden tegenwoordig gewone fietsers, e-bikes, fatbikes, bakfietsen en bromfietsers door elkaar heen.
Moet je rekening houden met een boete als je je niet aan de snelheid houdt? Nee. De politie heeft al laten weten niet actief te gaan handhaven op de nieuwe maximumsnelheid. Sommige inwoners vragen zich af hoeveel effect een snelheidslimiet heeft als overtreders geen boete riskeren.
De proef moet daarom niet alleen laten zien of fietsers hun gedrag aanpassen, maar ook hoe zij zelf de veiligheid en drukte op het fietspad ervaren. Als de resultaten positief zijn, sluit het ministerie niet uit dat vergelijkbare proeven op andere plekken in Nederland volgen.
Op het fietspad lijkt het soms drukker dan op de weg ernaast. Snelle e-bikes, bakfietsen en gewone fietsers delen dezelfde ruimte, maar niet dezelfde snelheid. Iedereen is het er over eens dat fietspaden veiliger moeten worden. Maar helpt een maximumsnelheid van 20 kilometer per uur daar ook echt bij?
Wouter van den Berg, wethouder mobiliteit in de gemeente Houten, zegt in Dit is de Dag (EO) dat het de moeite waard is om dat te onderzoeken. Op het drukke fietspad waar de proef plaatsvindt, komen veel verschillende weggebruikers samen: scholieren, e-bikes, fatbikes, bakfietsen en bromfietsers.
Wouter van den Berg
Wethouder Houten"Voor deze proef hebben we bewust een druk fietspad gekozen waar dagelijks duizenden mensen langskomen. Op die plek komen veel verschillende weggebruikers samen en ligt ook een onoverzichtelijke kruising. De afgelopen jaren zijn daar meerdere ongelukken gebeurd. Veel inwoners vinden het daarom goed dat we onderzoeken hoe we het verkeer veiliger kunnen maken. Natuurlijk vragen mensen zich af of zo'n maximumsnelheid te handhaven is, maar wat is er op tegen om te kijken of dit kan bijdragen aan meer veiligheid?"
De Fietsersbond kijkt met belangstelling naar de proef, maar plaatst ook vraagtekens. Directeur Esther van Garderen wijst erop dat veel fietsers niet precies weten hoe hard ze rijden. Bovendien wordt er niet gehandhaafd: overtreders krijgen geen boete. Daardoor is de vraag hoeveel invloed een bord met een maximumsnelheid daadwerkelijk heeft.
Esther van Garderen
Directeur Fietsersbond"Als Fietsersbond vinden we het altijd goed om te experimenteren, want anders verandert er nooit iets. Tegelijkertijd zie je op deze plek een probleem dat op veel plekken in Nederland speelt: er is simpelweg te weinig ruimte. Als veel verschillende fietsers daar door elkaar rijden, met grote snelheidsverschillen, dan kan dat voor onveilige situaties zorgen. Ik ben benieuwd naar de resultaten van de proef, maar handhaven wordt lastig. De meeste fietsers hebben geen snelheidsmeter en rijden al snel harder dan 20 kilometer per uur, bijvoorbeeld als ze haast hebben of op een wielrenfiets zitten. Dan is het moeilijk om te weten of je je wel aan die limiet houdt."
Volgens Van Garderen zit de oplossing vooral in betere infrastructuur. Brede fietspaden, veilige kruisingen en meer ruimte voor fietsers zouden volgens haar meer effect hebben op de verkeersveiligheid dan een snelheidslimiet. Ook zou gekeken kunnen worden naar de snelheid van elektrische fietsen.
Esther van Garderen
Directeur Fietsersbond"Met zo'n snelheidslimiet geef je een signaal af: hier moet je rustig rijden. Dat is op zichzelf prima. Maar ik denk dat je de oorzaak van het probleem beter kunt aanpakken. Je kunt bijvoorbeeld kijken of e-bikes verder begrensd moeten worden. Bovendien zullen vooral de mensen die zich normaal gesproken al aan de regels houden hun snelheid aanpassen. De groep die nu al hard rijdt, laat zich waarschijnlijk niet tegenhouden door een bordje met 20 kilometer per uur."
De proef moet uiteindelijk duidelijk maken of fietsers hun gedrag aanpassen en of een snelheidslimiet kan bijdragen aan een veiliger fietspad. Wethouder Van den Berg is hoopvol.
Wouter van den Berg
Wethouder Houten"Laten we de pilot even afwachten, die duurt twee weken en daarna delen we de resultaten met het ministerie. Er is vooraf een nulmeting gedaan, dus we kunnen goed zien of er in die periode iets verandert in verkeersveiligheid of gedrag. We doen dit in Houten, en straks sluit Amsterdam ook aan. Zo brengen we in kaart wat wel en niet werkt, met als doel de verkeersveiligheid verder te verbeteren."
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar Dit is de dag (EO) waarin presentator Margje Fikse in gesprek gaat met Wouter van den Berg (wethouder Houten) en Esther van Garderen (directeur van de Fietsersbond). Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
