Na Russische drone-aanval op Polen: moet Europa zijn eigen leger bouwen?
Leestijd: 4 minDoor Rozemarijn van der Stelt
Leestijd: 4 minDoor Rozemarijn van der Stelt
"De Europese eenheid kan alleen ontstaan als we op een andere manier gaan denken en doen."
"We moeten niet proberen om vanuit Brussel een eigen militaire leiding op te zetten."
Russische drones boven Polen, Nederlandse F-35’s in actie, en een Europese Commissievoorzitter die pleit voor een “muur van drones” langs de oostflank van Europa. De geopolitieke spanning in Europa neemt toe en daarmee ook de discussie over wie de leiding moet nemen in onze gezamenlijke verdediging. Moet Europa dan toch een eigen leger krijgen?
Een golf van Russische drones drong in de nacht van 9 op 10 september het Poolse luchtruim binnen. De aanval, die plaatsvond tijdens een bredere Russische actie tegen Oekraïne, leidde tot een ongekende militaire reactie van NAVO-landen. Poolse en Nederlandse gevechtsvliegtuigen schoten meerdere drones neer én vier grote luchthavens in Polen werden tijdelijk gesloten uit voorzorg. De actie wordt gezien als de ernstigste militaire actie op Europees grondgebied sinds de Tweede Wereldoorlog.
Polen riep artikel 4 van het NAVO-verdrag in, dat houdt in dat het land vraagt om overleg met bondgenoten over de dreiging. De Poolse premier Donald Tusk sprak van een “grootschalige provocatie” en benadrukte dat het land klaar is om zich te verdedigen. De NAVO reageerde met spoedoverleg, en ook de Europese Unie sprak zich krachtig uit. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, noemde de aanval “roekeloos en ongekend” en pleitte in haar jaarlijkse State of the Union-toespraak voor een versterking van de oostflank van Europa, inclusief een “muur van drones” ter bewaking.
De inval markeert een nieuw stadium in de Russische agressie: voor het eerst sinds het begin van de oorlog in Oekraïne zijn NAVO-troepen actief ingezet om Russische drones boven NAVO-grondgebied neer te halen. De aanval wordt door veel analisten gezien als een test van de Europese en trans-Atlantische eensgezindheid. De vraag is nu: hoe moet Europa reageren en wie neemt daarin de leiding?
Na de Russische drone-aanval op Polen is de vraag urgenter dan ooit: hoe moet Europa zich verdedigen in een wereld waarin de VS zich steeds verder terugtrekt? In Dit is de Dag (EO) praten Europarlementariërs Reinier van Landschot (Volt) en Sander Smit (BBB) over de toekomst van Europese defensie. Is dit het moment voor een Europees Leger?
Voor Reinier van Landschot is de drone-aanval een wake-up call.
Reinier van Lanschot
Europarlementariër namens Volt“We zien dat Rusland steeds maar aan het kijken is hoe ze Europa kunnen pakken. Dit is de zoveelste wake-up call dat we niet meer met 27 aparte legertjes moeten doorgaan, maar iets nieuws moeten doen en een Europees leger moeten gaan bouwen.”
Sander Smit erkent de ernst van de situatie, maar trekt een andere conclusie.
Sander Smit
Europarlementariër namens BBB“Juist dit incident heeft aangetoond dat een commissievoorzitter die zich als veldmaarschalk opstelt overbodig is. De Europese Commissie gaat namelijk niet over defensie. Het is goed dat Polen overleg vraagt via artikel 4 van het NAVO-verdrag."
Von der Leyen pleitte in haar State of the Union voor een “muur van drones” langs de oostflank van Europa. Van Landschot ziet dat als een noodzakelijke stap:
Reinier van Lanschot
Europarlementariër namens Volt“We moeten binnen de NAVO een Europese pilaar bouwen. Op dit moment werkt de NAVO alleen als de VS volledig meedoet. We kunnen niet eens zonder hun wapensystemen. We moeten niet alleen gezamenlijk gaan produceren en inkopen, maar ook veel meer gaan samenwerken. En dat werkt het beste, het snelste en het goedkoopste als we dat Europees doen."
Smit houdt vast aan de NAVO als fundament.
Sander Smit
Europarlementariër namens BBB“Dit is geen test van de EU, het is een test van de NAVO. We moeten niet proberen om vanuit Brussel een eigen militaire leiding op te zetten. Dat lijkt me niet gewenst, juist niet in deze tijden van spanning."
Van Landschot ziet een bredere noodzaak tot verandering.
Reinier van Lanschot
Europarlementariër namens Volt“De Europese eenheid kan alleen ontstaan als we op een andere manier gaan denken en doen. We moeten een Europese democratie creëren, zodat je een regering hebt die je kunt wegsturen of belonen.”
Smit blijft sceptisch.
Sander Smit
Europarlementariër namens BBB“Ik vind het op dit moment een utopie. De EU moet zich richten op kerntaken zoals voedselzekerheid, concurrentiekracht en strenger asielbeleid. Interne weerbaarheid is ook van belang.”
In Dit is de dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Defensie wil meer jongeren werven: 'Vrees voor militarisering van de samenleving'
Kan Europa zonder de steun van Amerika? 'Europese legers zijn nog geen geoliede gevechtsmachine'
