
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Hoe pakken we het lerarentekort aan? Onderzoek van lerarenopleider Karlijn de Jong toont aan dat een onbevoegde leraar voor de klas prima kan, maar niet iedereen is daarover te spreken. "Als je de deur openzet voor onbevoegden, wordt het echt een probleem", vertelt Coba van der Veer, voorzitter van de Algemene Onderwijsbond (AOb).
Je wordt gebeld: je kind moet thuisblijven, want er is geen leraar. Het is een gevolg van het grote lerarentekort in Nederland. Ziekte, langdurige uitval of een tekort aan leraren: er zijn meerdere redenen waarom dit gebeurt. Pabo-docente Karlijn de Jong deed twee jaar onderzoek aan de Hogeschool Leiden en zocht naar oplossingen.
De Jong stelde voor om onbevoegde docenten voor de klas te laten staan. Dat kunnen leraarondersteuners, mbo'ers of mensen die affiniteit hebben met lesgegeven zijn. De docente nam zes Haagse basisscholen onder de loep om te kijken of het idee werkt.
Vijf van de zes basisscholen bleef een beroep doen op onbevoegde docenten. De kwaliteit van het onderwijs bleef hetzelfde of verbeterde. Ze is van mening dat mensen die met hart en ziel voor de kinderen gaan het tekort kunnen bestrijden.
In Dit is de Dag (EO) vertelt Coba van der Veer, voorzitter van de Algemene Onderwijsbond (AOb), dat ze het geen goed idee vindt om onbevoegde leraren voor de klas te zetten.
Coba van der Veer
Voorzitter AOb"Het is een uitholling van het vak als er onbevoegden voor de klas worden gezet. De toekomst van Nederland zit in het klaslokaal. Dat kun je gewoon niet overlaten aan mensen die daar niet goed voor opgeleid zijn. De kwaliteit zit hem in het niveau waarop iemand is opgeleid."
Lerarenopleider Karlijn de Jong onderschrijft het probleem en deed onderzoek naar oplossingen. Daaruit bleek onder meer dat onbevoegden goed kwalitatief onderwijs kunnen geven. Er zijn zogenoemde 'succesfactoren' die het mogelijk maken.
Karlijn de Jong
Lerarenopleider"Ten eerste is dat werken vanuit visie. Dus: we leggen duidelijke rollen vast en we doen het als school en bestuur samen."
Volgens Van der Veer is dat de basis, maar dan nog moeten leraren bevoegd zijn, aldus de AOb-voorzitter. Het kan een team kwetsbaar maken als opleiding ontbreekt.
Coba van der Veer
Voorzitter AOb"Het kan best zijn dat iemand een vak leuk vindt, maar dat betekent niet dat hij het in de goede context en met de goede didactiek kan overbrengen en uitleggen."
Een opfriscursus voor leraren die er langere tijd uit liggen, zou volgens Van der Veer ook een oplossing kunnen zijn. Maar is het een maatregel voor nu?
"Het ministerie is bezig geweest met een G5-noodmaatregel. Hierbij kunnen onbevoegden voor de klas worden gezet. Dat willen ze nu verlengen, maar daar zijn we erg op tegen. Als je de deur openzet voor onbevoegden, dan wordt het echt een probleem. De kwaliteit holt achteruit."
De Jong ziet vooral dat dit speelt bij scholen met de meest kwetsbare kinderen. Het onderzoek toont tegelijkertijd aan dat onbevoegde leraren in die scholen die kinderen juist goed begrijpen.
Karlijn de Jong
Lerarenopleider"Daar liggen veel kansen. Het is niet zo dat deze mensen het volledige vak moeten uitoefenen. We kijken heel goed naar wat ze wel kunnen en waar ze goed in zijn, maar ook waarin ze opgeleid of gecoacht moeten worden binnen of buiten de school."
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Kwaliteit van het onderwijs holt achteruit: 1 op de 5 scholen scoort onvoldoende