Enkelband in plaats van gevangenisstraf? 'Veel korte gevangenisstraffen worden nu helemaal niet uitgezeten'
Leestijd: 6 minDoor Boudewijn Drechsler
Leestijd: 6 minDoor Boudewijn Drechsler
Wat is een passende straf voor criminelen? Als een rechter nu moet oordelen, is de keuze nog beperkt tussen taakstraf of celstraf. Maar daar komt mogelijk iets bij, want er ligt nu een wetsvoorstel om ook een enkelband op te leggen als straf. Robine de Lange-Tegelaar is president van de rechtbank in Den Haag en vindt dat een heel goed idee. "Het is echt geen pretje om je huis niet uit te mogen."
Het is nu al mogelijk om een gevangenisstraf deels om te zetten naar thuiszitten met een enkelband. Maar als het aan Robine de Lange, president van de rechtbank in Den Haag, ligt, heeft de rechter straks ook de mogelijkheid om een enkelband op te leggen als aparte straf. En dat zou dan, wat zwaarte betreft, tussen een taakstraf en een gevangenisstraf in moeten zitten. Een uitbreiding dus van het arsenaal aan straffen waar de rechter uit kan kiezen.
De Lange legde in Dit is de dag (EO) uit waarom zij voorstander is van deze mogelijkheid. "Het is een heel goed alternatief voor korte gevangenisstraffen. Het zit qua zwaarte tussen de taakstraf en de gevangenisstraf in. En we hebben best wel vaak zaken waarvoor een taakstraf te licht vinden en een gevangenisstraf te zwaar."
Toch klinkt een enkelband niet zo heftig. Wat houdt het precies in en wat mag je wel en wat mag je niet? "Het wordt ook wel elektronische detentie of thuisdetentie genoemd. En het uitgangspunt is dat iemand echt thuis moet blijven en niet de deur uit mag. Daarbij heeft een rechter de ruimte om iemand toe te staan met de enkelband naar zijn werk of naar school te gaan. Dan alleen via een vaste route en op een vaste tijd."
En dat brengt haar bij haar volgende argument om liever te kiezen voor een enkelband in plaats van een korte gevangenisstraf. "Als je iemand een korte gevangenisstraf oplegt, dan weten we uit de praktijk dat de effecten daarvan eigenlijk niet positief zijn. Je haalt iemand namelijk voor een paar weken of maanden helemaal uit zijn normale leven, en diegene is daarna meestal baan en huis kwijt. En dan komt iemand veel slechter uit de gevangenis dan dat diegene erin gegaan is. En dat is uiteindelijk ook voor de maatschappij helemaal niet goed."
Daarbij kan de enkelband volgens De Lange een goede oplossingen zijn voor het tekort aan cellen. "Want door een tekort aan cellen worden nu heel veel kortdurende gevangenisstraffen op dit moment helemaal niet uitgezeten."
Het klinkt dus minder soft dan we in eerste instantie denken en het lost ook ook nog eens het cellentekort op. Maar neem je het slachtoffer wel serieus als de dader lekker de hele dag kan netflixen op de bank? Wat doet de enkelband met het gevoel van genoegdoening ten opzichte van een paar maandjes brommen op water en brood?
"Dan kan ik zeggen dat het in ieder geval een zwaardere straf is dan een taakstraf en dat tot huisarrest veroordeeld worden echt niet makkelijk is. Natuurlijk is het niet zo zwaar als een gevangenisstraf, dus we zullen het echt per geval moeten bekijken."
Tijdens de uitzending meldde zich een luistaar en hij zei: "Hoe komt deze mevrouw erbij dat een enkelband zwaarder is dan een taakstraf? Ik heb zelf ooit veertig uur taakstraf gehad voor een mishandeling. Ik had liever één maand enkelband gehad."
Robine de Lange-Tegelaar
President Rechtbank Den Haag"Je weet het pas als je zelf hebt ervaren hoe het is om geen kant op te kunnen."
Maar de Lange blijft bij haar standpunt: "Hij kan dat zeggen, maar ik denk dat dat voor heel veel mensen niet geldt, ook omdat het in het algemeen langere straffen zijn. Een taakstraf kan je ook in je vakantie of in het weekend doen, naast je reguliere baan. Een enkelband om hebben en een maand of twee maanden geen kant op kunnen, beperkt je toch meer dan 40 uur taakstraf."
En De Lange baseert zich daarbij niet op haar eigen inschatting: "Dat is uitgebreid en tot in den treuren onderzocht. Maar je weet het pas als je zelf hebt ervaren hoe het is om geen kant op te kunnen."
En hoewel ze het zelf niet ondervonden heeft, weet ze van haar collega's dat het echt niet meevalt om de deur niet uit te kunnen. "Ik heb het zelf nooit geprobeerd, maar collega's van mij hebben dat wel gedaan. Eén collega die dat een week deed, zei: 'Ik ging even de vuilnisbak buitenzetten en, potverdorie, daar ging dat ding af'. Het uitgangspunt is dat je echt thuis moet blijven. Behalve als je toestemming hebt om naar school of je werk te gaan. Maar dan mag je ook alleen maar daar naartoe. Het is echt geen pretje."
Oud-gevangenisdirecteur: 'Stop met korte celstraffen, taakstraffen of enkelbanden werken veel beter'
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Met een enkelband thuis in voorarrest – slim of gevaarlijk?
Kortgestraften krijgen te weinig hulp: 'Onmogelijk om iets van je leven te maken'
