Banken adviseren om contant geld in huis te hebben. Niet zomaar, maar omdat geopolitieke spanningen oplopen en de wereld steeds instabieler lijkt te worden.
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) komt begin volgend jaar met tips over hoe je met je geld moet omgaan bij geopolitieke dreiging. Dat gaat bijvoorbeeld over een extra bankrekening, maar ook het achter de hand houden van contant geld, als voorbereiding op verstoringen in het betalingsverkeer. Omdat het overleg nog moet beginnen kan de NVB nog niet specifiek zijn. Niet eerder kwamen banken met zo'n advies.
Cyberaanvallen op banken of storingen door geopolitieke spanningen zijn niet ondenkbaar. Een cyberaanval kan bijvoorbeeld je pinpas waardeloos maken, en dan is contant geld je enige uitweg. Techjournalist Daniël Verlaan noemt het goed om rekening te houden met een scenario waarin je een paar dagen niet kan pinnen: “Cash werkt offline en je kunt blijven betalen als het internet een dag of twee uitvalt.” Zelfs een klein bedrag van vijftig euro kan helpen om basisbehoeften te dekken.
De waarschuwing om voorbereid te zijn komt niet uit de lucht vallen. Sinds de oorlog in Oekraïne wordt duidelijk dat digitale aanvallen een krachtig wapen zijn. Russische hackers hebben eerder al bewezen dat ze complete systemen kunnen lamleggen, zoals gebeurde bij de grootste telecomaanbieder van Oekraïne.
China vormt een ander risico. Het land beheerst cruciale markten, zoals die van zeldzame aardmetalen. Deze worden gebruikt in smartphones, batterijen en medische apparatuur. Als China besluit deze leveringen stop te zetten, kan dat enorme gevolgen hebben voor de wereldwijde economie. Zoals NAVO-admiraal Rob Bauer zegt: “We zijn naïef als we denken dat China deze macht nooit zal gebruiken.”
Het antwoord ligt deels in voorbereiding. Een paar dagen zonder digitale betaalmogelijkheden kan overbrugd worden met een kleine voorraad cash en basisbenodigdheden, zoals water en voedsel. Daarnaast pleiten experts voor meer onafhankelijkheid van instabiele landen. Dit betekent dat we zelf moeten kunnen zorgen voor onze grondstoffen en diensten.
Moet jij je voorbereiden op een wereldoorlog of een enorme ramp?
"De samenleving moet zich voorbereiden op het onverwachte", zei de Nederlandse NAVO-admiraal Rob Bauer. Ook de president van Wit-Rusland roept op om "zo goed als mogelijk voorbereid" te zijn. Is die bezorgdheid terecht? En zo ja, wat betekent dit voor Nederland? In het radioprogramma Dit is de Dag (EO) ging presentator Joram Kaat daarover in gesprek met oud-commandant Mart de Kruif en emeritus hoogleraar Henk Overbeek.
