Politieke partijen onder de loep: wat is de oplossing voor de woningnood?
Leestijd: 12 minDoor Redactie DIT
Leestijd: 12 minDoor Redactie DIT
De Tweede Kamerverkiezingen komen eraan! Om je goed voor te bereiden duiken we de komende twee weken eens goed in de diverse kersverse verkiezingsprogramma’s van de grootste politieke partijen van Nederland. Wat willen zij gaan doen aan onze landelijke vraagstukken van dit moment? Met deze keer: wonen. Of beter gezegd: de woningnood.
Weet jij nog niet wat je gaat stemmen? Dan helpen wij je graag met de juiste voorbereiding. In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 publiceren alle politieke partijen hun verkiezingsprogramma. We hebben de programma’s doorgespit en de belangrijkste punten per partij overzichtelijk samengevat. Zo zie je in één oogopslag welke partij het beste aansluit bij jouw eigen standpunten.
We trappen af met een issue dat al jaren speelt en nog steeds niet is opgelost: de woningnood. Waar de partijen het over eens zijn, is dat deze wooncrisis te wijten is aan een falende overheid en dat we de regie weer moeten terugpakken. Wat dat vervolgens betekent, daar lopen de meningen uiteen. Maar goed, Rome is ook niet in 1 dag gebouwd en er leiden ongetwijfeld meerdere wegen naartoe.
Wonen is een grondrecht en moet worden losgekoppeld van de markt. De overheid moet ingrijpen en zorgen dat er gebouwd wordt waar behoefte aan is, zoals betaalbare kamers voor studenten en woningen voor jonge gezinnen. En dat alles 'lowtech', circulair en natuurinclusief.
En dat moet gebeuren waar nu het vee loopt. Veeteelt neemt teveel grond in beslag: alleen het telen van veevoer kost al erg veel ruimte. Dus minder vlees is meer ruimte om te bouwen. Een forse krimp van de veehouderij met minstens 75% in twee jaar zorgt voor de nodige grond voor woningbouw, en voldoende plantaardig voedsel. En dat lost dan ook gelijk de stikstofcrisis op. Want de veehouderij is een grote stikstofuitstoter.
Zo staat er veelbelovend met grote letters op het verkiezingsprogramma van het CDA. Ook het CDA wil orde op zaken stellen en zorgen voor een betaalbaar huis voor iedereen. Daarom moeten er minimaal 100.000 woningen per jaar bijkomen, waarvan tweederde betaalbaar en 30% sociale huur. Met speciale aandacht voor starters, gezinnen en ouderen.
Ongecontroleerde migratie en klimaat- en stikstofmaatregelen zijn de oorzaken van de woningcrisis, stelt JA21. Dus moet de bevolkingsgroei worden beperkt via een strenger migratiebeleid en een scherpere selectie van arbeids- en gezinsmigratie.
Door de doorgeslagen marktwerking is betaalbaar wonen een luxe geworden, zo vindt GroenLinks-PvdA. De overheid moet de regie weer terugpakken. De partij streeft naar de bouw van meer dan 100.000 betaalbare woningen per jaar.
Wonen is een grondrecht en daarom moet er een fulltime Minister van Volkshuisvesting komen met bindende bevoegdheden voor bouwlocaties. En daarnaast een Rijksbouwbedrijf voor essentiële projecten. Belemmerende regels worden geschrapt.
DENK wilt het mogelijk maken om rentevrije hypotheken, ofwel halal hypotheken, bereikbaar en toegankelijk te maken. Er moet fors in woningbouw worden geïnvesteerd met een wettelijke verdeling van 40% sociale huur/koop, 40% betaalbare middenhuur en 20% topsegment.
Woningmarktdiscriminatie wordt bestreden met strafmaatregelen, zoals een permanent verbod om op de woningmarkt actief te zijn en een minimale boete van 15.000 euro.
Nieuw Sociaal Contract (NSC) beschouwt de woningcrisis als een uitvoeringscrisis en een grondwettelijke taak van de overheid. De partij wil de regie terugnemen en een fulltime Minister van Volkshuisvesting de knoop laten doorhakken bij knelpunten. Het doel is de bouw van jaarlijks 100.000 woningen, waarvan 30% sociale huur en tweederde betaalbaar.
De PVV beschouwt het woningtekort van 400.000 als een schandaal en stelt dat betaalbare woningen voor de Nederlanders nationale topprioriteit moeten zijn.
Kern van de PVV-oplossing: een totale asielstop en het afschaffen van voorrang voor statushouders op sociale huurwoningen, inclusief bij urgentie. Frauderende statushouders die illegaal onderverhuren, verliezen hun verblijfsvergunning.
De PVV wil een nationaal crisisplan voor woningen, met forse extra investeringen in de bouw van sociale- en middenhuur en betaalbare koopwoningen. Dit omvat grootschalige buitenstedelijke nieuwbouw en optimaal en creatief gebruik van binnenstedelijke ruimte. Zo ziet de PVV de sanering van de NPO en het omvormen van het Mediapark tot woonwijk wel zitten.
De woningcrisis is het resultaat van politieke keuzes die de markt boven mensen plaatsen maar wonen is een grondrecht. De partij wil eerlijke volkshuisvesting realiseren door de regie terug te pakken.
De SP wil één miljoen extra betaalbare huurwoningen creëren door nieuwbouw, transformatie van leegstaande panden, terugkoop van te dure huurwoningen en het tegengaan van sloop. Hiervoor wordt een Nationaal Woonfonds van 30 miljard euro opgericht.
De woningcrisis is hét grootste probleem van deze tijd, stelt de VVD. De partij wil de woningmarkt bevrijden van regels door te ‘schrappen, schrappen, schrappen’ om te kunnen ‘bouwen, bouwen, bouwen’: meer dan 100.000 woningen per jaar. De overheid moet daarom de regie terugpakken.
Naast meer en creatiever ruimte zoeken in de bestaande bouw, moet er meer nieuwbouw komen: dertig nieuwe, grootschalige woonwijken, vooral aan de randen van steden.
Voor de huurmarkt wil de VVD meer huurhuizen en pleit ze voor het verbieden van voorrang voor statushouders op de huurmarkt, voor hen kunnen flexwoningen als tijdelijke woonruimte dienen.
De ChristenUnie streeft naar de bouw van 100.000 nieuwe woningen per jaar, waarvan minstens tweederde betaalbaar is, inclusief 30% sociale huur. De stikstofuitstoot wordt gehalveerd door sturing op emissies en maatwerkafspraken met piekbelasters, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor onder andere woningbouw.
Dit alles voor een rechtvaardiger woningmarkt, betaalbare woningen voor jong en oud, en gemengde wijken en dorpen. Hiervoor maakt de ChristenUnie 20 miljard euro extra vrij en geeft woningcorporaties meer investeringsruimte.
D66 wil de woningmarkt 'weer laten werken voor mensen' door een bouwbaas aan te stellen die 10 nieuwe steden moet bouwen, ook op weilanden. Dus moet de veestapel kleiner om ruimte en stikstofruimte te creëren. Er komen gemengde wijken met minimaal 30% en maximaal 50% sociale huur. En er moeten meer middenhuur en betaalbare koopwoningen komen.
Wonen is een recht dus de nationale regie op de volkshuisvesting moet worden teruggepakt om 1 miljoen nieuwe woningen te bouwen. Minstens tweederde hiervan moet betaalbaar zijn, inclusief minimaal 30% sociale huur. Landbouwgrond moet ruimte maken voor woningen en natuur.
Nieuwbouw is vanaf 2030 klimaatneutraal, en een Nationaal Isolatieplan financiert verduurzaming van bestaande woningen. Ook moet de overheid de funderingsschade herstellen.
Dus in plaats van miljarden aan belastinggeld te stoppen in bedrijven als Tata Steel die ons ziek maken, kunnen we Tata Steel beter sluiten, de CO2- uitstoot verminderen en ruimte maken voor Tata-stad met duurzame bedrijven en klimaatvriendelijke woningen.
De BBB ziet wonen als een fundamenteel recht en wil een helpende overheid. Ze pleiten voor woningbouw door heel Nederland, met bescherming van boerenland. Twee van de drie nieuwe woningen moeten betaalbaar zijn (max. 30% sociale huur), waarbij koopwoningen haalbaar blijven zonder overwaarde belasting of beperking hypotheekrenteaftrek.
Forum voor Democratie (FvD) wil een betaalbaar thuis voor elke Nederlander. De wooncrisis wordt opgelost door jaarlijks 100.000 nieuwe woningen te bouwen. Maar dan wel met oog voor schoonheid.
Wonen is een basisbehoefte en de nationale regie op volkshuisvesting moet worden teruggepakt omdat de markt hierin tekortschiet. Er moeten meer woningen in alle segmenten komen, met specifieke aandacht voor starterswoningen, seniorenwoningen en sociale huurwoningen, waarvoor extra Rijksbudget vrijgemaakt wordt. Vruchtbare landbouwgrond moet echter behouden blijven voor voedselproductie.
