
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
Toen een vriend van Peter Rijsdijk door zijn schulden het leven niet meer zag zitten, besloot hij in actie te komen. Vijftien jaar later neemt hij afscheid als directeur van SchuldHulpMaatje, de vrijwilligersorganisatie die hij mede oprichtte om mensen met geldproblemen te helpen. "Het kan toch niet zo zijn dat je om die rotcenten uit het leven wilt stappen", zegt Rijsdijk in Dit is de dag (EO).
De aanleiding voor SchuldHulpMaatje was de situatie van een vriend van Rijsdijk. Hij had enkele tienduizenden euro's aan schulden opgebouwd en zag geen uitweg meer. "Hij kwijnde weg", vertelt Rijsdijk. "Uiteindelijk durfde hij te delen dat het niet meer paste in zijn leven."
Dat moment deed Rijsdijk zoveel, dat hij samen met zijn vrouw besloot om een organisatie op te zetten waarin vrijwilligers mensen helpen die vastlopen door schulden. "Je wil die lichtjes weer zien in de ogen van mensen", zegt hij. "Dat was de drive om te beginnen."

"Je wil die lichtjes weer zien in de ogen van mensen"
Volgens Rijsdijk bestaat vaak het beeld dat mensen met schulden simpelweg te veel geld uitgeven. Maar de werkelijkheid is meestal ingewikkelder. "Vaak gebeurt het nadat je 'geblesseerd' raakt in het leven", zegt hij. "Je verliest je baan, wordt ziek of belandt in een scheiding."
Veel huishoudens zijn ingericht op twee inkomens. Als er plotseling inkomen wegvalt, kunnen de problemen snel oplopen. "Dat is een moment waarop niemand rekent", zegt hij.
In de afgelopen vijftien jaar zag Rijsdijk duizenden situaties voorbij komen. Wat hem vooral opvalt is dat veel mensen jarenlang wachten voordat ze hulp zoeken. "De schaamte is enorm", zegt hij. "Soms duurt het vijf tot acht jaar voordat iemand zich meldt."
Volgens hem zorgen schulden niet alleen voor financiële problemen, maar ook voor mentale stress. "Je IQ daalt tijdelijk met tien tot vijftien punten", weet Rijsdijk. "Je krijgt een soort tunnelvisie waardoor het lastig wordt om overzicht te houden." Daarom draait het werk van een schuldhulpmaatje niet alleen om geld, maar ook om vertrouwen. "Je staat naast iemand. Samen zet je alles op een rij en maak je een plan."
SchuldHulpMaatje werkt samen met gemeenten en professionele schuldhulpverlening, maar heeft volgens Rijsdijk een andere rol. "Een vrijwilliger komt vaak makkelijker achter de voordeur", zegt hij. "Je hebt geen gezagsrelatie zoals bij de overheid."
Dat maakt het voor mensen soms makkelijker om hulp te accepteren. "Je werkt vanuit gelijkwaardigheid samen."
SchuldHulpMaatje ontstond vanuit kerken in Nederland. Volgens Rijsdijk speelt naastenliefde nog altijd een belangrijke rol. "Je wilt er zijn voor je naaste", zegt hij. "Dat is de basis." Toch benadrukt hij dat hulp bieden niet alleen iets christelijks is. "Christenen hebben niet het alleenrecht op naastenliefde."
De organisatie geeft zelf geen geld aan mensen met schulden, maar richt zich vooral op begeleiding en coaching. "Hoe leer je omgaan met minder geld? Daar zijn we goed in."
Volgens Rijsdijk is de schuldenproblematiek in Nederland de afgelopen jaren groter en ingewikkelder geworden. Hij wijst onder meer naar het ingewikkelde toeslagenstelsel en oplopende incassokosten. "Een schuld van 125 euro kan in 48 maanden groeien naar 4500 euro", zegt hij. "Terwijl die oorspronkelijke schuld gewoon 125 euro blijft."
Er wordt wel gewerkt aan verbeteringen, zegt hij, maar dat gaat volgens hem te langzaam. "Het proces duurt gewoon te lang."
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar Dit is de dag (EO) waarin presentator Jan Willem Wesselink in gesprek gaat met Peter Rijsdijk, afscheidnemend directeur van SchuldHulpMaatje. Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.

Sebastiaan was gokverslaafd en had een ton schuld: 'Niemand wist ervan'

Worden schulden te makkelijk kwijtgescholden? 'Nee, inkomen moet omhoog'