Moet de PVV verplicht leden krijgen? 'Waar bemoei je je mee'
Leestijd: 4 minDoor Merel Haisma
Leestijd: 4 minDoor Merel Haisma
"Ik vind het heel erg gevaarlijk om bepaalde politieke partijen te weren."
"Ik wil geen volgelingen van een grote leider."
"Dat vind ik nogal ver gaan."
"Je moet kiezers mee laten praten over jouw partij."
'Waar bemoei je je mee?' riep Geert Wilders (PVV) vorig jaar tegen Pieter Omtzigt, die toen nog in de Tweede Kamer zat. Hij had kritiek op de PVV, omdat Wilders het enige lid is. D66 wil daarom nieuwe regels voor partijen. Maar is dat echt nodig?
Een van de grootste politieke partijen van Nederland heeft maar één lid. Hoe werkt dat? Volgens de wet is een politieke partij eigenlijk een vereniging, net als een voetbal- of een bingoclub. Voor een vereniging heb je minstens twee leden nodig. Bij de PVV zijn dat Geert Wilders en de Stichting Groep Wilders. En wie is voorzitter van die stichting? Inderdaad, Geert Wilders zelf. Sinds de oprichting van de PVV in 2004 is er direct een ledenstop ingesteld, waardoor niemand meer lid kan worden.
Daar is kritiek op. Want hoe kan een partij werken in een democratie, als de partij zelf niet democratisch werkt? Dat vroeg Omtzigt (NSC) zich vorig jaar af in de Tweede Kamer. 'Waar bemoei je je mee?' reageerde Wilders toen.
Nu doet D66 een wetsvoorstel: alle partijen moeten intern democratisch zijn. Dat voorstel ligt nu bij de Raad van State. Bij een meerderheid mag de PVV niet meedoen bij volgende verkiezingen. Maar is zo'n wet een goed plan?
De Raad van State buigt zich komende tijd over de vraag of politieke partijen verplicht leden moeten toelaten. Rechtsgeleerde Gerrit Voerman vindt dat het niet verplicht moet worden om als partij leden te hebben, zegt hij bij Dit is de dag (EO).
Gerrit Voerman
Historicus en rechtsgeleerde"Dat vind ik nogal ver gaan. Partijen moeten de overheid controleren. Maar de wetgever moet zich, naar mijn idee, zo ver mogelijk verwijderd houden van de interne organisatie van een politieke partij. Dus ook van de vraag of ze leden moeten hebben."
"Wat je ook van de PVV vindt... er stemmen miljoenen mensen op die partij. En die mensen hebben er geen moeite mee dat de PVV anders is georganiseerd dan de meeste Nederlandse politieke partijen."
Volgens bestuurskundige John Bijl ligt het toch anders. De Tweede Kamer controleert inderdaad de regering, maar de kandidaten worden verkozen door hun partijen. Het is dus belangrijk dat die kandidaten goed gekozen worden, vindt hij.
John Bijl
Bestuurskundige"Het is niet goed als een politieke vereniging rond één iemand gaat draaien. Er moeten kandidaten op die lijst komen die ook tegenwicht kunnen bieden. Dat je niet een kieslijst krijgt met volgelingen van de grote leider."
Ook Eva Rovers, directeur van Bureau Burgerberaad, vindt dat politieke partijen het "goede voorbeeld" moeten geven in een democratie.
Eva Rovers
Bureau Burgerberaad"In een democratie moet je je partij op een democratische manier organiseren. Niet op een autocratische manier. Je moet kiezers mee laten praten over jouw partij, want je vertegenwoordigt het land niet alleen tijdens de verkiezingen. De PVV kan prima meedoen als ze leden toelaten."
Daar staat politicoloog Simon Otjes anders in. We moeten oppassen dat we de democratie niet omvormen naar onze eigen mening, vindt hij.
Simon Otjes
Politicoloog"Ik vind het heel erg gevaarlijk om bepaalde politieke partijen te weren, omdat ze bepaalde kenmerken hebben. Zijn partijen met leden echt democratischer? Die partijen reageren minder goed op de publieke opinie dan partijen zonder leden. De kern van democratie is: we hebben allemaal verschillende ideeën en mensen kunnen stemmen op de partij die hen het best vertegenwoordigt."
Toch vindt bestuurskundige Bijl dat de meeste Nederlanders de gevolgen van hun keuze niet kunnen overzien. Dat er zo veel mensen op de PVV stemmen, vindt Bijl dus niet zo veel zeggen.
"Bij sommige zaken weet je pas dat het een slecht idee was als je er achteraan hobbelt. Dat geldt voor 90% van alle kiezers. Het wordt tijd dat we met z'n allen eens verantwoordelijkheid nemen. Bijvoorbeeld door een wet aan te nemen die interne democratie bij partijen verplicht."
In Dit is de dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met bestuurskundige John Bijl en Gerrit Voerman, historicus en rechtsgeleerde. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
In een andere podcastaflevering bespreekt Margje Fikse dit onderwerp met politicoloog Simon Otjes en Eva Rovers, directeur van Bureau Burgerberaad. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Wat betekent de triomf van de PVV voor je portemonnee?
Waarom zoveel Nederlanders op de PVV stemmen: 'Het gaat niet goed met ons landje'
