"Een leeftijdsgrens is niet de oplossing, je moet social media veranderen."
"We zijn al te laat, we moeten nu stappen zetten."
Kinderen zijn iedere dag heel wat tijd kwijt aan TikTok, Instagram en Snapchat. Dat vindt D66 schadelijk voor hun mentale gezondheid en daarom wil de partij dat het kabinet een minimumleeftijd invoert van vijftien jaar voor social media. Gaat dat werken?
"We zien dat techreuzen de gezondheid van kinderen heel erg schaden doordat sociale media zo verslavend zijn ontworpen", zegt D66-Kamerlid Hanneke van der Werf. Daar wil D66 dus iets aan doen door middel van een social media-verbod voor kinderen tot vijftien jaar.
Het is niet een heel origineel idee van D66: veel andere westerse landen stelden al een leeftijdsgrens in voor social media of denken erover na. In Australië mogen jongeren onder de zestien straks niet meer op social media. In Noorwegen wil de regering dat je pas vanaf je vijftiende op social media kan. De minister van Volksgezondheid in Ierland pleit voor een social media-verbod voor jongeren onder de zestien. Deskundigen in Frankrijk adviseerden aan president Emmanuel Macron om een leeftijdsgrens van vijftien jaar aan te houden. De Deense premier Mette Frederiksen wil dezelfde leeftijd als grens invoeren in de hele Europese Unie.
Wil je meer weten over de gevolgen van social media voor kinderen? Lees dit artikel:
Impact van social media op jongeren groter dan gedacht: 'Enorme toename van mentale problemen'
Omdat andere Europese landen pleiten voor een leeftijdsgrens van vijftien jaar, kiest D66 ook voor deze leeftijd, zegt Kamerlid Van der Werf. "We willen dit graag Europees gaan regelen. Want samen met andere landen kunnen we grote techbedrijven effectief aanpakken."
Het voorstel van D66 om een minimumleeftijd voor social media in de wet te zetten, vindt psychiater Esther van Fenema 'fantastisch'. Ze is heel blij dat er eindelijk stappen worden ondernomen, zegt ze in Dit is de Dag (EO). Want social media zijn heel verslavend.
Esther van Fenema
Psychiater"Kinderbreinen zijn nog niet volgroeid, dus die zijn extra gevoelig voor de verslavende werking van social media. Social media zijn erop gericht om kinderen verslaafd te maken, überhaupt mensen verslaafd te maken. Het is tragisch dat we de aandacht van onze kinderen verkopen aan de hoogste bieder. Dat moet echt stoppen."
"Ik denk dat we eigenlijk al te laat zijn met stappen zetten. Je kan het vergelijken met de risico's van tabak. We hebben heel lang achter de feiten aangehobbeld en we kunnen ons niet meer voorstellen hoe we we daar vroeger mee omgingen. Hetzelfde geldt voor social media. We zijn gewoon te laat."
Social media zijn inderdaad verslavend en 'heel giftig', maar een leeftijdsgrens is niet de oplossing volgens Lotje Beek van Bits of Freedom.
Lotje Beek
Bits of Freedom"Het lijkt mij slimmer om in te zetten op regulering van social media om ze minder verslavend en giftig te maken. Waardoor kinderen nog steeds kunnen genieten van de mooie kanten van social media. Ik denk dat we het probleem uitstellen. Die verslavende werking geldt ook voor iedereen boven de vijftien. En dan word je vanaf je vijftiende opeens in het diepe gegooid en raak je alsnog verslaafd aan social media."
"Als we een leeftijdsgrens invoeren gaan we er eigenlijk mee akkoord dat social media nou eenmaal giftig zijn en dat we daar niks aan kunnen doen. De Europese Unie en ook de Nederlandse regering kunnen gewoon ingrijpen. Verbied bijvoorbeeld dat je eindeloos kan blijven scrollen. Of zorg dat je kan kiezen of je reels wel of niet wil zien."
Dat Beek wil wachten op wet- en regelgeving van de Europese Unie vindt Van Fenema 'onvoorstelbaar'.
Esther van Fenema
Psychiater"Je stelt kinderen eigenlijk bloot aan iets wat zo verslavend is dat je het kan vergelijken met cocaïne. Techbedrijven prikkelen en manipuleren datzelfde beloningssysteem in het brein. Ik ben het met mevrouw Beek eens dat verslavende elementen van algoritmes ook voor volwassenen heel slecht zijn en dat die met wetten aangepakt moeten worden. Maar dat duurt mij veel te lang: het kinderbrein loopt nu gewoon ongelooflijke risico's."
Een leeftijdsgrens heeft ook gevolgen voor de privacy van kinderen, stelt Beek.
Lotje Beek
Bits of Freedom"Als het sociale medium aan je gaat vragen: ben je onder of boven de vijftien? Dan kan je dat heel makkelijk manipuleren. Dat betekent dat je op een betrouwbare manier je leeftijd moet gaan verifiëren via bijvoorbeeld je identiteitsbewijs. En daar zit voor ons een te grote impact op de privacy voor de voordelen die dit heeft."
Van Fenema kan niet begrijpen dat Beek privacy belangrijker vindt dan de de mentale gezondheid van kinderen. We zeggen volgens haar ook niet: "We laten cocaïnedealers niet de leeftijd van onze kinderen verifiëren, want dat gaat ten koste van hun privacy."
Het een is volgens Beek niet belangrijker dan het andere.
"De privacy en mentale gezondheid van onze kinderen zijn superbelangrijk. Maar ik denk dat we in moeten zetten op de regulering van social media en niet op de regeling van zo'n leeftijdsgrens. Dan slaan we twee vliegen in één klap. Namelijk: geen inperking van de privacy en geen verslaafde kinderen. En bovendien ook geen verslaafde volwassenen."
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek met Lotje Beek (Bits of Freedom) en Esther van Fenema (pyschiater). Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Gelukkiger worden door routines: 'Leg je telefoon weg en ga in gesprek'
Leeftijdsgrens voor social media? 'We willen onze kinderen beschermen'
Impact van social media op jongeren groter dan gedacht: 'Enorme toename van mentale problemen'
