Zaak Gino en Donny M. volop in de media: hoe praat je met je kind over misbruik?

Leestijd: 6 minDoor Babette Englebert

In dit artikel aan het woord

Iva BicanicHoofd van het Centrum Seksueel Geweld

"Wij hebben als ouders een verantwoordelijkheid om al op vroege leeftijd met kinderen te praten over persoonlijke grenzen."

Elsbeth TeelingOprichter van de Club van Relaxte Moeders

"Het grootste cadeau dat je je kind kunt geven, is uiteindelijk rust en vertrouwen."

De akelige rechtszaak van Donny M. werd deze week niet alleen besproken door 'volwassen' media, maar ook door jongerenplatforms. Hoe praat je met je kind over zulke zware delicten en het gevaar van kindermisbruik?

Wat denk jij? Heb jij de rechtszaak met Donny M. deze week gevolgd?

Ja, ik heb het gevolgdEen beetjeNee, ik ben niet echt op de hoogte

De strafzaak tegen Donny M., die in 2022 de 9-jarige Gino ontvoerde, misbruikte en vermoordde, werd afgelopen vrijdag (18 oktober) afgerond. Opvallende momenten uit deze rechtszaak werden gedeeld in het NOS Jeugdjournaal en op social media, aan een jong publiek.

Zo'n ernstige zedenzaak is voor ouders de grootste nachtmerrie die je je kunt voorstellen. Wat zeg je als jouw kind ineens over zulk misbruik begint? En, misschien wel belangrijker: hoe kun je als ouder zelf een gesprek beginnen, zodat je kind zich bewust is van het gevaar van kindermisbruik?

Iva Bicanic
"Veel ouders waarschuwen hun kinderen voor de kinderlokker of de man in de bosjes, maar de kans is ongeveer zeven keer groter dat een kind wordt misbruikt door een bekende uit de eigen familie- of vriendenkring. En ja, als ouder ga je er nou eenmaal niet vanuit dat zoiets in je eigen huis of omgeving gebeurt. Ik ben daarom ook van mening dat wij als volwassenen, als ouders, verantwoordelijk zijn om al op vroege leeftijd met kinderen te praten over persoonlijke grenzen."

"Dat betekent niet dat een kind daarna gelijk opgewassen is tegen de seksuele begeerte, macht en manipulatie van een volwassene - was het maar zo simpel. Maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt wél dat in gezinnen waarin er openheid en warmte is, kinderen die misbruikt worden eerder overgaan tot een onthulling. Daarom is het de moeite waard dat we er gewoon over praten. Kinderen die misbruikt worden zullen er dan eerder mee naar buiten komen."

*Het wetenschappelijk onderzoek waar Bicanic naar verwijst werd uitgevoerd door het Centrum Seksueel Geweld en de Vrije Universiteit Amsterdam. Meer onderzoeksbevindingen rondom het onthullen van seksueel geweld bij kinderen lees je op de website van het Centrum Seksueel Geweld. .

Wat denk jij? Heb jij al eens met je kind gepraat over het gevaar van kindermisbruikers?

Ja, wij hebben het daarover gehadGeen echt gesprek, wel korte waarschuwingenNee, nog nooitIk heb geen kinderen

Je kind kan zelf over misbruik beginnen, maar als ouder kun je zo'n gesprek zelf ook op verschillende manieren starten. Hoe doe je dat? En als je met je kind aan de praat raakt, wat vertel je dan?

Als je besluit zelf een gesprek te beginnen, hoef je daar geen uitgedachte, intimiderende bedoening van te maken. Dat moet je juist niet doen, eigenlijk. Dat vertelt Elsbeth Teeling, oprichter van de Club van Relaxte Moeders:

Elsbeth Teeling
Oprichter van de Club van Relaxte Moeders
"Je niet hoeft te gaan zitten voor een gesprek. Je kunt heel mooi een gesprek over grenzen aangaan als je op de fiets of in de auto zit. En dan zonder gelijk uit angst te praten, zonder gelijk te verwijzen naar zo'n heftige zaak als die van Gino. Het grootste cadeau dat je je kind kunt geven, is uiteindelijk rust en vertrouwen."

Iva Bicanic
Hoofd van het Centrum Seksueel Geweld
"Bij misbruik gaat het vaak niet alleen over de seksuele handelingen; het gaat vooral ook over die geheimhoudingsplicht die misbruikers vaak opleggen. Dat het kind bedreigd of gemanipuleerd wordt. Je wilt je kind vooral vertellen dat als je zoiets meemaakt, je dat altijd mag vertellen aan een volwassene. Dat kan papa of mama zijn, maar ook een juf, een tante, of de kindertelefoon. Een kind kan het ook vertellen met een briefje."

Begint je kind zelf over dit onderwerp, bijvoorbeeld om dat het kind iets heeft meegemaakt of omdat iemand uit de omgeving een heftig verhaal heeft gedeeld? Volgens Bicanic is het ook dan belangrijk om niet paniekerig of te worden.

"Het is wetenschappelijk bekend dat als kinderen misbruikt worden, de korte- en langetermijnreactie van de ouders meer invloed heeft op de traumaverwerking van een kind dan het misbruik zelf. Dus het is heel moeilijk, maar het is belangrijk dat je rustig blijft en kalmte uitstraalt."

Je hebt het druk, het is te ongemakkelijk, je kunt de juiste woorden niet vinden: het kan gebeuren dat een gesprek over misbruik gewoonweg even niet haalbaar is. In dat geval kun je altijd kijken naar boeken, vertelt Teeling.

Elsbeth Teeling
oprichter van de Club van Relaxte Moeders
"Als je het moeilijk vindt, dan zijn er ook gewoon superveel mooi geïllustreerde, lekker geschreven boeken voor kinderen. Er is iets voor elke leeftijd. Die boeken beginnen niet gelijk met allemaal spannende dingen. Ze gaan over handjes vasthouden en kusjes geven, maar dus ook over grenzen."

Praat mee Hoe voel jij je na het lezen van dit artikel?

In Dit is de Dag (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met Iva Bicanic, hoofd van het Centrum Seksueel Geweld, en Elsbeth Teeling, oprichter van de 'Club van Relaxte Moeders'. Beluister de uitzending hieronder als podcast.