Een 'Randstadkabinet' of 'oorlogsbelasting': met verschillende woorden proberen oppositiepartijen hun stempel te drukken op het nieuwe kabinet. Hoe doe je dat goed?
De boodschap van D66, CDA en VVD is duidelijk: ze willen 'aan de slag'. Dat is ook de titel van het coalitieakkoord. Voor oppositiepartijen is het nu zaak om zoveel mogelijk hun eigen stempel er op te drukken, in hun eigen belang. Op hun eigen manieren zetten ze een beeld neer.
BBB was afgelopen week nogal zoekende hoe ze het nieuwe kabinet moeten framen, zegt voormalig VVD-strateeg Raymond Mens. Hij zag verschillende pogingen voorbij komen, die steeds beter werden. Eerst nam fractievoorzitter Caroline van der Plas een schot voor de boeg tegenover De Telegraaf:
Al snel werd bij de partij geconstateerd dat dit niet werkt, zegt Mens. Toen kwam BBB-minister Mona Keijzer met een andere manier om het kabinet te betitelen. Dat was volgens hem al beter:
Die is al veel beter, vindt Mens: "Een tekentafelkabinet is ook nog feitelijk waar, dat is altijd fijn. Ten tweede kun je jezelf met een kleine omweg goed in de markt zetten, door te zeggen: 'wij zijn de partij van de keukentafel'. Dus die vond ik al heel erg goed. Maar om daar nou komende jaren iedere week mee van start te gaan, lijkt me ook niet zo handig. Uiteindelijk hebben ze dat zelf ook bedacht."
Later was Caroline van der Plas te gast in de talkshow Pauw en de Wit. "En toen had ze hem", aldus Mens:
Een 'Randstad-kabinet': met zo’n term kan je een heel eind komen als de BBB, denkt Mens. "Dit kabinet is het eerste D66-kabinet wat er komt. Vanuit de BBB zijn dat allemaal mensen die in Leiden en Amsterdam driehoog op een appartement wonen. Dat zijn volgens hen randstedelingen."
Op die manier kan BBB de partij goed op de kaart zetten, denkt hij: "Misschien haal je er geen 40 zetels mee, maar je kunt echt 12 tot 16 zetels halen door jezelf als plattelandspartij of de partij van de rest van Nederland neer te zetten. Dat hebben ze bij de campagne ook wel een aantal keer geprobeerd. Er is niks mis mee om je druk te maken om die spoorlijn die er naar Groningen moet komen. Voor veel mensen is dat belangrijk, tastbaar en emotioneel onderwerp."
In dat geval moet BBB het nieuwe kabinet voortdurend wegzetten als Randstedelijk. "Oftewel: Ieder akkoord wat ze sluiten is een Randstad-akkoord, iedere minister is een Randstad-minister. Voor veel mensen voelt dat al zo, omdat Rob Jetten van D66 het gezicht is."
Vooral door veel te herhalen kun je er iets mee, zegt Kampschreur. Zelf vindt ze het beeld van de keukentafel interessant: "Dat is een krachtig beeld. Je ziet het Boerenbontservies er al bijna op staan. De boterham die gesmeerd wordt met pindakaas, voordat je het land op gaat om aardappels te rooien. Je moet het dan wel continu blijven herhalen en niet de hele tijd iets anders zeggen."
Een veelbesproken onderwerp uit het coalitieakoord: de Vrijheidsbijdrage. Deze maatregel, afkomstig van het CDA, betekent extra geld voor defensie via hogere belasting. Dit werd eerder al gekscherend de 'Bontenbalbelasting' genoemd. Forum voor Democratie gaf daar afgelopen week een andere draai aan: "Oorlogbelasting was een betere benaming geweest", zei fractievoorzitter Lidewij de Vos.
Slim bedacht van Forum, vindt Mens: "Daarmee verander je het frame. Als je het frame verandert, moet je dat op zo’n manier doen dat jij er goed uitkomt. Het past bij Forum om dat zo te doen. Zo zijn ze tegen hulp aan Oekraïne."
In De Spindoctors (EO) gaat presentator Guido van Dijk verder in gesprek met Julia Wouters en Raymond Mens. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Hoe bepaalt de ChristenUnie koers in de oppositie? 'Wegblijven uit gepolariseerd spel'
'De VVD zal niet bang zijn om Jetten kapot te maken'
'Klaver kan in zijn rol het nieuwe kabinet totaal kidnappen'
Heeft Jesse Klaver met 'palingpopulisme' Mona Keijzer groter gemaakt dan ze was?
