"De boer staat weer aan het roer, die mag weer doen waar die goed in is."
"Ik snap de spagaat waar boeren in zitten, maar dit gaat de natuur niet ten goede komen."
"De boeren hebben de natuur heel hard nodig. En daarom moeten we de natuur beschermen."
We moeten boeren weer gaan koesteren. Dat zeggen PVV, VVD, NSC en BBB in hun regeerakkoord. De boeren krijgen meer bewegingsvrijheid van de coalitiepartijen. Is dit alleen maar goed nieuws voor de boeren? En wat betekent het voor de Nederlandse natuur?
De PVV, VVD, NSC en BBB willen een nieuwe weg inslaan met hun regeerakkoord Hoop, Lef en Trots. Niet alleen op het gebied van bestaanszekerheid en immigratie, maar ook op het gebied van landbouw. In de inleiding van het hoofdlijnenakkoord staat: 'We willen dat boeren, tuinders en vissers weer een toekomst hebben.'
Ruim drie A4'tjes van het regeerakkoord gaan over de land- en tuinbouw en visserij. Een paar van de belangrijkste punten: er komen minder beschermde natuurgebieden, het stikstoffonds voor duurzamere landbouw verdwijnt, boeren mogen meer mest uitrijden, er komt geen gedwongen krimp van de veestapel en de Europese regels moeten worden versoepeld.
Maar onduidelijk is of alles wat in het regeerakkoord staat wel mag van de Europese Unie en of het juridisch houdbaar is. Uit de nieuwe plannen wordt verder niet duidelijk wat de partijen precies willen als het gaat om het verminderen van de stikstofuitstoot. De huidige stikstofwet richt zich op een halvering van de uitstoot in 2035.
Het juiste antwoord vind je onderaan dit artikel.
Als het aan de coalitiepartijen ligt, komt er dus meer ruimte voor de boeren. De nieuwe plannen klinken melkveehouder Bart Belser van belangenorganisatie Agractie als muziek in de oren, zegt hij in Dit is de Dag (EO).
Bart Belser
Agractie"De boer staat weer aan het roer, die mag weer doen waar die goed in is. Dus geen verplichte krimp, niet meer zo'n verstikkend juk om je nek van: wat jullie doen mag niet. Ze geven het idee dat we gewaardeerd worden. En dat wat wij doen: gezonde voeding produceren, dat dat weer gewaardeerd wordt. Dat zie ik terug in het hele hoofdlijnenakkoord."
De nieuwe stikstofplannen zijn niet goed voor de boeren en ook niet voor de natuur, vindt Tweede Kamerlid Ines Kostić van de Partij voor de Dieren. Wat is volgens haar het probleem?
Ines Kostić
Partij voor de Dieren"Het voortdurend wegkijken en doorschuiven, het hopen dat het [stikstofprobleem red.] magisch wordt opgelost. Het is naïef, het brengt de boeren in de problemen. De afgelopen decennia is de boeren een worst voorgehouden die eigenlijk niet bestaat. Namelijk dat alles kan worden opgelost als je maar voldoende investeert in innovaties en als je maar voldoende ontkent hoe slecht het gaat."
"De boeren hebben de natuur heel hard nodig. En daarom moeten we ons juist inzetten om die natuur te beschermen. We zien dat het doel van zoveel mogelijk voedsel produceren tegen zo'n laag mogelijke prijs niet meer vol te houden is als je kijkt naar de staat van onze natuur, onze waterkwaliteit, onze bodem. Daarmee wordt juist onze voedselzekerheid in problemen gebracht."
Wat de staat van de natuur is, dat weten we eigenlijk niet, zegt Belser.
Bart Belser
Agractie"We hebben in 2004 de Natura 2000-gebieden op papier gezet. Maar er is nooit een nulmeting gedaan en we roepen allemaal achter elkaar aan: 'Het gaat slecht met de natuur.' Maar we weten helemaal niet waar we vandaan komen of waar we naartoe willen. Dus dan valt het niet mee om te zeggen dat het slecht gaat."
Dat zijn volgens Kostić sprookjes die partijen in het kabinet en radicale actieorganisaties, zoals Agractie, aan de boeren verkopen.
Ines Kostić
Partij voor de Dieren"De wetenschappelijke consensus is dat het heel slecht gaat met de Nederlandse natuur. Er zijn nauwelijks voldoende bestuivers meer. De veldleeuwerik was vroeger alom aanwezig in Nederland en nu bijna niet meer. Het gaat heel slecht met insecten, slakken en vlindersoorten. Ik hoef alleen maar te verwijzen naar het Centraal Bureau voor de Statistiek, onze eigen wetenschappelijke instituten en het Planbureau voor de Leefomgeving, die gewoon aangeven dat het slecht gaat met de natuur."
Volgens Belser staan in het regeerakkoord van het nieuwe kabinet verschillende oplossingen voor het stikstofprobleem.
Bart Belser
Agractie"Heel Nederland is maar voor het gemak aangewezen als kwetsbaar gebied en dat is helemaal niet nodig. Dat kunnen we aantonen met de waterkwaliteit. En toen wij in Brussel waren gaf de hoogste ambtenaar onder Eurocommissaris Sinkevičius [Milieu, Oceanen en Visserij red.] aan dat er zeker ruimte is als we met een goed plan komen. Het oude kabinetsbeleid heeft gewoon keihard ingezet op krimp."
Boeren moeten volgens Kostić een goede boterham kunnen blijven verdienen. Maar daarvoor moeten ze niet aankloppen bij Europa. De enige oplossing is duurzame landbouw.
Ines Kostić
Partij voor de Dieren"Daar kunnen we de boeren echt mee helpen. Dus dat betekent dat je een toekomst moet schetsen waarin we goed kunnen boeren, met respect voor de leefomgeving. Er zijn genoeg boeren die gelukkig al het goede voorbeeld geven."
Eva Vos startte vijf jaar geleden een regeneratieve natuurboerderij. Als je haar boerderij bezoekt zie je: 'Veel insecten, een boomgaard waar kippen blij in rondscharrelen, een mini-voedselbos, een amfibieënpoel en een tuinderij.' Ze is niet per se blij met de nieuwe landbouwplannen, zegt ze in Op1 (EO).
Waar andere boeren veel subsidies vanuit Europa krijgen, krijgt Vos 'geen euro' subsidie. De nieuwe landbouwplannen in het regeerakkoord hebben dan ook niet direct invloed op haar bedrijf. Maar ze zou graag andere ideeën zien over de toekomst van de landbouw.
'Ik zie zo veel meer potentie voor de Nederlandse boeren om voorloper te zijn in de wereld. Niet alleen alleen als het gaat om efficiënter produceren, maar ook echt om de natuur helemaal als leidraad te nemen.' Door deze plannen is Vos bang dat: 'We daar nog verder van afraken dan we al waren.'
Ze vindt het wel mooi dat de boer in het nieuwe akkoord een centralere rol krijgt en dat er niet 'vanachter een bureau' wordt gezegd: zo gaan we het doen. Maar ze snapt niet dat er in het akkoord staat dat er meer moet worden ingezet op natuurbeheer, terwijl er tegelijkertijd staat dat de boeren zoveel mogelijk mest kwijt moeten kunnen. 'Ik snap de spagaat waar de boeren nu in zitten, maar zoveel mest gaat de natuur niet ten goede komen. Waar investeer je dan in?'
Meer weten over dit onderwerp? Luister naar Dit is de Dag (EO). Dat kan hier of via je favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Boerenprotesten in Europa: waarom en hebben de boeren een punt?
Antwoord kennisvraag: in de provincie Gelderland vind je de meeste boerenbedrijven.
