Wat moet je als regeringsleider doen als Trump je onder druk zet? 'Laat je niet provoceren'
Leestijd: 4 minDoor Joanne Westeneng
Leestijd: 4 minDoor Joanne Westeneng
"Dit is Trump 2.0 die geen rekening houdt met diplomatie of internationale normen."
"Zeker tegen iemand als Trump is het belangrijk om niet als zwak over te komen, want dat zou hem alleen maar verder aanmoedigen."
Stel je voor: je bent de president van je land en de telefoon gaat. Aan de andere kant van de lijn hoor je niemand minder dan Donald Trump, de president van de Verenigde Staten. Als hij iets zegt wat je niet bevalt, ga je er dan vol tegenin? Of probeer je hem te vriend te houden en zeg je ja en amen tegen alles wat hij voorstelt?
Wat hebben Groenland en Colombia met elkaar gemeen? Het zijn alletwee gebieden die de afgelopen weken te maken kregen met de invloed van president Donald Trump.
Hij heeft namelijk aangekondigd Groenland te willen kopen van Denemarken. Hij noemt controle over het gebied "absoluut noodzakelijk voor de nationale veiligheid en vrijheid van de VS". Groenland is het grootste eiland ter wereld en er zijn veel belangrijke grondstoffen in het gebied te vinden, zoals kolen, grafiet en uranium. De Deense premier Mette Frederiksen gaf aan dat Groenland onder geen enkele voorwaarde te koop is.
In Colombia zorgde politieke druk van Trump ook voor ophef. Die zou de Colombiaanse president hebben gevraagd om militaire vliegtuigen met migranten uit de VS te laten landen op Colombiaans grondgebied. Toen twee van dit soort vluchten werden geweigerd, liet Trump dat niet zomaar gebeuren en hij voerde hoge importheffingen in voor Colombiaanse producten. Het duurde daarna niet lang voordat een overeenstemming werd bereikt tussen de twee landen over het toelaten van militaire vliegtuigen.
De verhalen van Groenland en Colombia zijn twee verschillende voorbeelden met heel verschillende uitkomsten. Maar wat is nou de beste manier om als politiek leider te reageren als Trump je onder druk zet? Hoe blijf je vechten voor de belangen van je eigen gebied zonder je diplomatieke relatie met de Verenigde Staten te schaden? Ben Bot is voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Tijdens zijn ambtsperiode leerde hij hoe diplomatieke gesprekken in hun werk gaan.
Ben Bot
Voormalig minister van Buitenlandse Zaken"De meeste telefoongesprekken tussen wereldleiders worden vooraf zorgvuldig voorbereid en er is altijd een groep adviseurs en medewerkers die meeluistert. Het gaat niet alleen over de inhoud, maar ook over het maken van de juiste indruk, zeker bij iemand als Trump."
Maar hoe zorg je er dan voor dat je een goede indruk maakt?
Ben Bot
Voormalig minister van Buitenlandse Zaken"Laat je niet provoceren, houd altijd de deur open voor toekomstige samenwerking en draag je standpunt stevig uit. De kunst is om vastberaden te blijven zonder je emoties de overhand te laten nemen."
Ook oud-diplomaat Ron Keller weet hoe de diplomatieke wereld in elkaar zit. Het is volgens hem helemaal niet erg als het af en toe eens flink schuurt.
Ron Keller
Voormalig topdiplomaat"Ik heb flinke diplomatieke discussies meegemaakt. Een verschil van mening moet kunnen, daar zijn de gesprekken ook voor: om standpunten te delen en te kijken of je een gemeenschappelijke noemer vindt."
Toch ziet hij ook dat de houding van Trump bijzonder is en gesprekken met hem moeilijker kunnen zijn dan met een gemiddelde president. Bovendien is de Trump van nu een heel andere dan die van zijn vorige presidentstermijn.
"Dit is Trump 2.0 in volle glorie. Hij heeft zich jarenlang kunnen voorbeiden op zijn nieuwe termijn en is met enorme stoerheid en bravoure begonnen, zoals hij ook campagne heeft gevoerd. Die Trump 2.0 houdt geen rekening met diplomatie of internationale normen."
Een veelzeggend voorbeeld daarvan is de situatie rondom Groenland. Trump zei het gebied van Denemarken te willen kopen. De Denen reageerden daarop dat er absoluut geen kans was dat dit zou gebeuren. Volgens Keller hebben ze dat goed aangepakt.
"Groenland is geen onderhandelingsobject en Denemarken laat dat duidelijk zien. Als Trump zoiets vraagt, is het cruciaal dat je laat zien dat je land onafhankelijk is en dat je niet zomaar over zulke dingen onderhandelt."
Ben Bot noemt ook dat het belangrijk is dat je niet in je eentje tegenover Trump komt te staan. En dat kunnen ze volgens Bot maar beter in hun oren knopen, want hij verwacht dat er in de toekomst meer van dit soort eisen gaan komen.
Ben Bot
Voormalig minister van Buitenlandse Zaken"Als je het hebt over zulke bizarre eisen, moet je je bondgenoten inlichten en gezamenlijk een standpunt formuleren. Zeker tegen iemand als Trump is het belangrijk om niet als zwak over te komen, want dat zou hem alleen maar verder aanmoedigen. (...) We moeten als wereldgemeenschap duidelijk maken dat we niet akkoord gaan met het afpakken van grondgebied. De boodschap moet zijn: zo gaan we niet meer met elkaar om."
En wat als Trump opeens naar onze premier Dick Schoof belt met de mededeling dat hij Aruba wil hebben? Ben Bot rolt het script alvast uit:
Ben Bot
Voormalig minister van Buitenlandse Zaken"Je moet duidelijk maken dat Aruba een zelfstandig land is en dat je geen onderhandelingen over eigendommen van andere landen kunt overkopen."
Vooral nu Trump constant bezig is met het uitdagen van alle internationale verhoudingen, moet Europa in dit soort situaties een sterk front vormen, vindt Bot. Keller is het daarmee eens.
Ron Keller
Voormalig topdiplomaat"Ik hoop dat we met Europa samen een antwoord geven aan Trump. Want Denemarken is gewoon deel van de Europese Unie. Het is verstandig als Europa direct betrokken wordt bij dit soort situaties. (...) Houd in elk geval de deur voor gesprek open."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek met Ben Bot, voormalig minister van Buitenlandse Zaken en Ron Keller, voormalig topdiplomaat. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Geestelijken prijzen en bekritiseren Trump: moet de kerk zich bemoeien met politiek?
'We hebben meer leiders zoals Trump nodig', zegt Amerikadeskundige
Gratie voor Capitoolbestormers en geen X meer in paspoort: dit zijn de bevelen van Donald Trump op dag één
