'IND dreigde baby uit te zetten', familierechters luiden de noodklok over draagmoederschap
Leestijd: 4 minDoor Jessica Rijsdijk
Leestijd: 4 minDoor Jessica Rijsdijk
Normaal spreken ze alleen in de rechtszaal, maar nu treden familierechters Cynthia de Nijs en Hetty Boone bewust naar buiten. Ze maken zich grote zorgen over de groei van draagmoederschap. "Draagmoederschap dreigt het nieuwe adoptieschandaal te worden", waarschuwen ze.
Draagmoederschap neemt wereldwijd toe en ook in Nederland groeit het aantal. Volgens onderzoek van de Universiteit Leiden worden hier naar schatting dertig tot vijftig kinderen per jaar via een draagmoeder geboren. Door het wegvallen van buitenlandse adoptie zal die vraag naar verwachting verder stijgen.
Maar die groei brengt risico’s met zich mee, zien Boone en De Nijs. Bij de rechtbank Den Haag alleen al komen jaarlijks zo’n 25 zaken voorbij. "Vaak gaat het goed, maar we zien ook trajecten waarbij het absoluut niet goed geregeld is", zegt De Nijs.
Volgens de familierechters is nieuwe wetgeving dringend nodig. Want duidelijke regels ontbreken nu, terwijl de praktijk zich razendsnel ontwikkelt. Ze vertellen erover in Dit is de Dag (EO).
Boone: "Een belangrijk probleem is de afstamming van het kind. In Nederland zijn anonieme eiceldonoren verboden, maar in andere landen niet." En daar gaat het vaak mis: "Als een kind later niet kan achterhalen van wie het afstamt, dan is dat een groot probleem. Je moet er niet aan denken dat iemand over twintig jaar denkt: hoe hebben ze dit kunnen laten gebeuren?"
Ook ontstaan er juridische problemen als ouders met een kind naar Nederland terugkeren. Een buitenlandse geboorteakte wordt hier niet altijd erkend om verschillende redenen. Boone: "In sommige gevallen mogen de ouders wel het land in, maar moet de baby achterblijven."
Daarnaast zien rechters schrijnende situaties rondom draagmoeders zelf. De Nijs: "Er was een zaak waarin een draagmoeder duizenden kilometers moest reizen om ergens anders te bevallen, ver weg van haar eigen gezin. Dat soort trajecten keuren we niet goed."
Hetty Boone
Familierechter"We zien vaak dat wensouders niet goed weten waar ze aan beginnen."
Ook heerst er veel onwetendheid bij wensouders. "Veel wensouders denken dat alles goed zit als het volgens de regels van het buitenland is geregeld. Maar dat is een misvatting. Wat daar mag, mag hier niet automatisch", zegt De Nijs. "We zien zelfs situaties waarin de IND dreigt een baby uit te zetten, omdat het juridische ouderschap niet klopte."
In 2023 is een wetsvoorstel over draagmoederschap ingediend bij de Tweede Kamer, waarover nog gestemd moet worden. Het nieuwe wetsvoorstel moet bemiddeling en adverteren voor draagmoederschap legaliseren. Een nationale draagmoederbank koppelt wensouders en draagmoeders dan aan elkaar. Dit moet voorkomen dat wensouders uitwijken naar het buitenland.
Cynthia de Nijs
Familierechter"Er kan veel in het buitenland, maar laat je goed voorlichten over wat er in Nederland kan."
Volgens de rechters is nieuwe wetgeving alleen niet genoeg. Er is ook betere voorlichting nodig. "We zien vaak dat wensouders niet goed weten waar ze aan beginnen", zegt Boone. "Ik denk dat wetgeving kan helpen om voor het zorgvuldige traject te kiezen, maar ik vind ook dat de overheid wensouders een houvast moet geven over wat de regels zijn rondom draagmoederschap en wat je als ouder mag verwachten als je zo’n traject aangaat."
De belangrijkste boodschap van de rechters is duidelijk: denk niet alleen aan je kinderwens, maar ook aan de toekomst van het kind. Boone: "Ouders moeten echt de gevaren kennen van het volgen van een traject in het buitenland."
De Nijs: "Wat veel mensen vergeten is dat het voor de baby goed geregeld moet zijn. Die moet weten waar hij of zij van afstamt. Wie is de draagmoeder? Waar kom ik vandaan? We willen een signaal afgeven aan mensen. Er kan veel in het buitenland, maar laat je goed voorlichten over wat er in Nederland kan."
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan-Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Abortuspil online bestellen: makkelijker, maar is dat wel een goed idee?
