"Dit is niet goed te praten."
"Het gaat van kwaad tot erger als je niks doet."
"In Libanon is veel spanning."
Israël startte een grondoorlog met Libanon. Daarna heeft Iran Israël aangevallen. Nu wil Israëlische premier Netanyahu zich wreken op Iran. Was die eerste grondaanval wel echt nodig?
Het is niet gek als je ondertussen de draad kwijt bent. De situatie in het Midden-Oosten lijkt te escaleren en steeds meer partijen raken betrokken bij het conflict. Wat is er aan de hand? En wie steunt wie?
Ongeveer een jaar geleden, op 7 oktober 2023, vuurde Hamas vanuit de Gazastrook duizenden raketten op Israël af. Hamas is een islamitische Palestijnse organisatie, die de Gazastrook bestuurt. De Gazastrook is onderdeel van de staat Palestina, maar niet alle landen erkennen die staat. Ook Israël niet.
Sinds de aanval vanuit Hamas op Israël, zijn de twee partijen in oorlog. Dan is er nog een partij: Hezbollah. Om Hamas te steunen, vuurt Hezbollah al maandenlang raketten af op het noorden van Israël. Hezbollah is een politieke groep, die werkt vanuit het land Libanon.
Israël is dus ook in oorlog met Hezbollah. Ze voeren aanval na aanval op de groepering uit. Daarbij doodde Israël drie belangrijke figuren: een Hamas-leider, een prominent bij Hezbollah en een Iraanse generaal. Israël is nu ook gestart met een grondaanval tegen Hezbollah in Libanon.
Dat vindt Iran niet kunnen. Zij zijn namelijk een bondgenoot van Hezbollah. Daarom heeft Iran raketten afgevuurd op Israël. "Iran heeft een grote fout gemaakt en zal ervoor boeten", reageerde de Israëlische premier Netanyahu. Het is nog de vraag hoe die wraakactie eruitziet. Zo, nu ben je weer op de hoogte. In een notendop dan.
De situatie in het Midden-Oosten gaat van kwaad tot erger. Hadden andere keuzes gemaakt moeten worden? En is de-escalatie nog mogelijk? Daarover gaat presentator Margje Fikse bij Dit is de Dag (EO) in gesprek met Tom de Bok, hij is opperofficier buiten dienst, en Thomas van Gool, hij spreekt namens vredesorganisatie PAX.
Volgens De Bok was het een verstandige keuze van Israël. Ze waren politiek gedwongen om in actie te komen, vindt hij.
Tom de Bok
Commodore buiten dienst"Israël heeft Hezbollah een behoorlijke slag toegebracht. Eerst met ontploffende piepers. Daarna Nasrallah [Hezbollah-leider, red.] afgelopen weekend uitgeschakeld. Maar Hezbollah lanceert nog steeds raketten af op Israël. Israël is nu politiek gedwongen om daar actie op te nemen."
Van Gool, van vredesorganisatie PAX, vindt het vooral verschrikkelijk wat er gebeurt. Israël schendt hiermee het VN-Handvest, en dat is niet goed te praten, vindt Van Gool.
Thomas van Gool
Vredesorganisatie PAX"Je kan niet zomaar een ander land binnenvallen. Het VN-Handvest wordt hiermee geschonden. Het heeft enorme consequenties voor de burgers: meer dan tweeduizend Libanezen gedood en ongeveer een miljoen mensen op de vlucht. Dat is niet goed te praten."
Toch ligt het iets genuanceerder, vindt De Bok. Je mag jezelf namelijk verdedigen, zolang je gepast geweld gebruikt. Hij vindt het geen optie meer om niks te doen:
Tom de Bok
Commodore buiten dienst"Elke dode is natuurlijk één te veel. Maar uiteindelijk is het een afweging welk doel je wilt bereiken. Als daarbij burgers omkomen, zoals ook bij de aanval op Nasrallah, dan is dat acceptabele nevenschade."
"Het is allang van kwaad tot erger gegaan. Iran, Hezbollah, Hamas... Al deze groepen in de regio hebben maar een doel: Israël van de kaart vegen. In 1948 is bij de VN het besluit genomen om de staat Israël te vestigen. Nu moet Israël zich verdedigen. Het gaat van kwaad tot erger als je niks doet."
Voor Van Gool is het duidelijk: dit moet stoppen. Hij roept op tot een staakt-het-vuren.
Thomas van Gool
Vredesorganisatie PAX"Er is de-escalatie nodig. Geen verdere escalatie. Sinds de vreselijke aanval van Hamas, is het in Gaza steeds erger geworden. Meer dan 40.000 doden. Daar reageert Hezbollah op. Daar reageert Iran op. Dus er moet een staakt-het-vuren komen. Anders heb je een geweldspiraal die je verder aanwakkert, en dat zorgt weer voor meer geweld, meer aanvallen, meer radicalisering..."
Hoe was het om in de schuilkelders van Libanon te schuilen tijdens de aanval van Israël op Hezbollah? NRC-correspondent Cosette Molijn zat in hoofdstad Beiroet tijdens de aanvallen:
Cosette Molijn
NRC-correspondent vanuit Beiroet"In Libanon is veel spanning. Je hoort constant drones van Israël overvliegen. Dat gezoem. Mensen kijken naar de lucht en vragen zich af: wat zijn ze nu aan het bekijken? Elke dag zien we beschietingen en bombardementen op Hezbollah. Die doelen zijn vaak in drukke volkswijken. Eigenlijk voelen mensen zich nergens veilig, omdat het overal zou kunnen gebeuren. Het is echt chaos."
Wat vindt de bevolking van Libanon eigenlijk van Hezbollah? Volgens Molijn zijn de meningen sterk verdeeld:
"Een groot deel in Libanon is helemaal niet blij met Hezbollah. Het is echt uitgegroeid tot een hele grote politieke en militaire macht. Ze zijn machtiger en groter dan het leger. Heel veel mensen zien het ook als de lange arm van Iran. En ze zien het als een groot probleem van het conflict met Israël. Er is ook een deel dat ze steunt. Iedereen is bang voor een oorlog. Ik hoor vaak: 'Als Israël binnenvalt, vechten we samen tegen de vijand.'"
In Dit is de Dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met
Tom de Bok (Commodore buiten dienst), Thomas van Gool (vredesorganisatie PAX) en Cosette Molijn (NRC-correspondent vanuit Beiroet). Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Oorlog in Israël en Gazastrook wakkert enorme polarisatie weer aan: 'Een 'ja maar' past nu niet'
Hoe herken je nepnieuws tussen alle berichten over Israël en Gaza?
Zo verscheurt de oorlog tussen Israël en Hamas ook christelijk Nederland
