
Leestijd: 3 minDoor Redactie DIT
Stel je voor: op een ochtend word je uit je bed gelicht en in een cel gezet. Je hebt geen flauw idee waarom. Pas later kom je erachter wat er aan de hand is: jouw naam staat onterecht op een strafrechtelijk vonnis. Hoe kan dat gebeuren in Nederland? Daarover gaat de podcast Het Verkeerde Oordeel.
Onschuldige mensen die in de gevangenis belanden, zedenmisdadigers die gewoon weer een Verklaring Omtrent Gedrag kunnen aanvragen en daders die hun straf ontlopen - en dat allemaal vanwege een probleem dat al jaren op het ministerie van Justitie bekend is.
In de nieuwe podcast Het Verkeerde Oordeel (EO/NPO Luister) onderzoeken journalisten Arjan van der Linden en Rianne van der Linden (geen familie) uit waarom dit probleem na jaren nog steeds niet is opgelost en wat dit zegt over de werking van de overheid.
Onterecht in de cel: hoe kan dat gebeuren in een land als Nederland? En hoe kan het dat die problematiek al zeker 14 jaar op het ministerie van Justitie bekend is, maar dat er al die tijd geen oplossing is gekomen? Met die vragen lopen de twee journalisten rond sinds ze halverwege 2025 in een rapport van de Algemene Rekenkamer over dit probleem lazen.
Ze praten met slachtoffers en advocaten, verdiepen zich in de geschiedenis van dit probleem en gaan zelf langs het politiebureau om te onderzoeken wat er mis kan gaan bij het vaststellen van de identiteit van een verdachte. Zo ontdekken ze de gevolgen van identiteitsfraude en persoonsverwisselingen in het strafrecht. Gevolgen die niet alleen de levens van de directe slachtoffers raken, maar ook de hele samenleving.
Ambtenaren kozen er soms voor om zelf in te grijpen door strafbladen te wissen of op een andere naam te zetten
Ook duiken de twee journalisten diep in de krochten van het ministerie van Justitie. Ambtenaren weten al meer dan tien jaar van deze problematiek. Ze kregen deze zaken zelfs op hun bureau, en zaten daarom met de handen in het haar. Er is namelijk geen goede herstelmogelijkheid voor dit soort zaken.
Maar toekijken hoe levens van onschuldige mensen geruïneerd worden, dat kan ook niet. Daarom kozen de ambtenaren er soms voor om zelf in te grijpen door strafbladen te wissen of zaken op een andere naam te zetten. Iets wat niet mag, en wat bij menig jurist de wenkbrauwen doet fronsen. De ambtenaar gaat dan namelijk op de stoel van de rechter zitten en ook dat kan catastrofale gevolgen hebben.
Dat beseften die ambtenaren ook, dus deden ze talloze pogingen om dit probleem aan te kaarten. Met behulp van interne documenten en dankzij betrokkenen die een boekje open durven te doen reconstrueren de makers van Het Verkeerde Oordeel hoe het kan dat die pogingen in al die jaren niet tot een oplossing hebben geleid. Een zoektocht die uiteindelijk leidt naar het kantoor van de machtigste ambtenaar op het departement.
Alle vijf afleveringen van Het Verkeerde Oordeel zijn vanaf vandaag te beluisteren via NPO Luister en alle podcast-apps.

Dave komt door zijn broer in de gevangenis: 'Ze kwamen me met tien man ophalen'