Hoe ziet asielopvang er in 2050 uit? 'We zijn nu heel erg met onszelf bezig'
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
Asiel is uitgegroeid tot een van de meest verhitte onderwerpen van deze tijd. Het leidt tot felle discussies in de politiek, op sociale media en op straat. Volgens Monique Kremer, voorzitter van de Adviesraad Migratie, helpt het niet om alleen naar de crisis van vandaag de dag te kijken. In een nieuw rapport schetst de raad verschillende toekomstscenario's voor 2050.
In het rapport waarschuwt de Adviesraad dat asiel steeds vaker een onderwerp wordt waarmee mensen zichzelf, maar ook anderen, identificeren. "Als je kritisch bent op asiel, hoor je bij het ene kamp. Zeg je dat de grenzen open moeten blijven, dan hoor je bij het andere kamp."
Daardoor verdwijnt volgens Kremer de ruimte voor een genuanceerd gesprek. "Het is belangrijk om van asiel niet een identiteitsvraag te maken, maar om naar feiten, cijfers en argumenten te kijken."
Het rapport Vlucht naar voren volgt enkele weken na heftige protesten rond asielopvanglocaties, zoals in Loosdrecht en Apeldoorn. Kremer noemt het geweld dat daarbij werd gebruikt "een grote ontsporing".
"Dat mensen bezorgd zijn, daar kunnen weldenkende mensen natuurlijk wel in komen", zegt ze in Dit is de dag (EO). "Maar brandbommen gooien gaat alle perken te buiten."
Toch ziet Kremer niet alleen de negatieve verhalen. Ze wijst op voorbeelden waar weerstand tegen asielopvang juist omsloeg in betrokkenheid. Zo bezocht ze onlangs een opvanglocatie in Oss. "Mensen waren eerst kritisch en bezorgd. Maar toen de deuren open gingen, zijn veel buurtbewoners vrijwilliger geworden."
Volgens haar laat dat zien dat het asieldebat vaak minder zwart-wit is dan het lijkt.
In het rapport gebruikt de Adviesraad regelmatig de term 'concrete utopie'. Daarmee bedoelt Kremer een toekomstbeeld dat zowel ambitieus als haalbaar is. Een Nederland zonder asielmigratie hoort daar volgens haar niet bij. "We hebben te maken met oorlogen en conflicten in onze omgeving. Nul asielmigratie is niet haalbaar."
Maar ook volledig open grenzen ziet ze niet als realistisch. "Er moeten grenzen zijn. Anders kun je niet nadenken over een goed asielbeleid." Volgens Kremer richt het publieke debat zich vaak op twee uitersten: grenzen dicht of grenzen open. Terwijl juist het grote middengebied volgens haar aandacht verdient.
In het rapport onderzoekt de Adviesraad onder meer wat er mogelijk is als Europese landen beter samenwerken, procedures sneller verlopen en er meer wordt geïnvesteerd in opvang in de regio. Ook Nederland zelf kan volgens haar veel verbeteren.
Een van de scherpste conclusies uit het rapport is dat Nederland de opvang van asielzoekers onvoldoende structureel heeft georganiseerd. "We hebben vooral crisisnoodopvang", zegt Kremer. "Dat kost veel geld en maakt iedereen ongelukkig: de asielzoekers zelf, maar ook de omgeving."
Volgens haar zorgt de voortdurende zoektocht naar nieuwe opvanglocaties voor onrust en weerstand. Als opvanglocaties langdurig bestaan en mensen elkaar leren kennen, neemt die weerstand vaak af, denkt ze.
Monique Kremer
Voorzitter Adviesraad Migratie"Crisisnoodopvang kost veel geld en maakt iedereen ongelukkig: de asielzoekers zelf, maar ook de omgeving."
Veel Nederlanders maken zich zorgen over de vraag of de overheid nog wel grip heeft op migratie. Kremer begrijpt die zorgen. "Als mensen beelden zien van asielzoekers die op een grasveld moeten slapen, dan denken ze: hebben we dit nog wel onder controle?"
Tegelijkertijd waarschuwt ze voor politici die volledige controle beloven. "Bij asiel ben je afhankelijk van wat er in de wereld gebeurt. Als er oorlog uitbreekt, heb je daar niet volledig grip op."
Wel kan Europa volgens haar meer doen door betere afspraken te maken met landen van herkomst. Een belangrijk onderdeel van het rapport gaat over samenwerking met landen buiten Europa. Daarbij denkt de Adviesraad aan afspraken over terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers, maar ook aan economische samenwerking, investeringen en onderwijs.
"Als je alleen maar vraagt of landen mensen willen terugnemen, krijg je geen goed partnerschap", zegt Kremer. "Je moet ook kijken wat je voor elkaar kunt betekenen."
Volgens haar moet Nederland daarom minder naar de binnenlandse crisis kijken en meer naar de oorzaken van migratie buiten Europa. "We zijn heel erg met onszelf bezig", concludeert ze. "Terwijl we ook moeten kijken naar wat er in de rest van de wereld gebeurt."
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar Dit is de dag (EO) waarin presentator Hans van der Steeg in gesprek gaat met Monique Kremer, voorzitter van de Adviesraad Migratie. Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
