Wat hem betreft wordt er minder ingezet op eindeloze groei van de luchtvaart en worden de maatschappelijke kosten (zoals infrastructuur en uitstoot) eerlijker verdeeld. Vooral mensen die vaak vliegen profiteren nu van de lage prijzen van vliegtickets: "Het gaat er niet om dat vliegen duurder moet worden voor iedereen, maar wie er uiteindelijk nu echt betaalt voor de maatschappelijke kosten. Waarom zijn dat niet de mensen die veel vliegen?”

Yannick van den Berg

Onderzoeker vliegbelasting aan de Universiteit van Amsterdam

"Wie betaalt er nu uiteindelijk echt voor de maatschappelijke kosten van vliegen?"

Om dat eerlijker te maken, ziet hij meer heil in bijvoorbeeld het duurder maken van vliegtickets voor veelvliegers. “Je zou naar een systeem kunnen gaan waarin je zegt: de eerste keer vliegen voor iedereen heffen we geen belasting op. Maar iedere keer daarna dat mensen vliegen, daarvoor wordt die belasting steeds hoger. En dan pak je ook juist die rijke mensen aan.”

Hij wijst erop dat vliegen op dit moment voor iedereen duur is, ook als je niet vliegt. “Omdat we ook meebetalen aan de infrastructuur en uiteindelijk alle uitstoot. Dus hiermee haal je een deel van de kosten terug voor mensen die nu al niet vliegen. 42% van de Nederlanders vliegt niet.”

'Bureaucratische nachtmerrie'

Veelvliegers extra belasten? Dat is een sprookje, zegt Carlo van de Weijer, directeur slimme mobiliteit bij de Universiteit Eindhoven. “Het zou fantastisch zijn. Maar een oplopende vliegbelasting per persoon is een bureaucratische nachtmerrie die heel makkelijk te ontwijken is. Het is duur om uit te voeren en privacytechnisch gewoon ongrondwettelijk. Het is sympathiek, maar onuitvoerbaar.”

Wat hem betreft mogen tickets best iets duurder om de maatschappelijke schade van het vliegen te betalen. Maar dit is volgens hem een kwestie van tijd voordat dit daadwerkelijk het geval is: “Het is nu nog tientjeswerk.”

Daarbij wijst hij erop dat de luchtvaart hoe dan ook groeit, of je het nu wil of niet. “Wereldwijd gaat er nog veel meer gevlogen worden. Waar dit vroeger 5% was, nu 20% is dat binnenkort 90%. Dus we zijn het net aan het democratiseren.”

Wel moeten we vliegen schoner maken, zegt hij. “En dat kan ook. Doordat we nu al synthetische brandstoffen moeten bijmengen, wordt het vliegen al een beetje duurder. In 2050 moet 75% van de getankte brandstoffen in Europa hernieuwbaar zijn en dan gaat het op een gegeven moment goedkoop worden. We moeten die bergtop over.”

Hij denkt dan ook dat vliegen niet duurder en duurder zal worden, maar uiteindelijk steeds goedkoper. “We gaan nu wel meer belasting betalen, maar op een gegeven moment is dat niet meer te rechtvaardigen, omdat je dan meer kosten betaalt dan je aan maatschappelijke schade brengt. Dus ik verwacht dat die prijsstijging toch weer ophoudt.”

Meer weten?:Luister naar Dit is de Dag (EO)

In Dit is de Dag (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met Yannick van den Berg, onderzoeker vliegbelasting en Carlo van de Weijer, directeur slimme mobiliteit bij de Universiteit Eindhoven. Beluister de uitzending hieronder als podcast. 

Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Dit maakten we ook

• Meerderheid Gen Z'ers wil dit jaar gewoon vliegen: 'Waar is onze eigen verantwoordelijkheid?'

  Meerderheid Gen Z'ers wil dit jaar gewoon vliegen: 'Waar is onze eigen verantwoordelijkheid?'

• Spanje beboet 'misleidende' vliegmaatschappijen, waaronder Ryanair. Goede zaak?

  Spanje beboet 'misleidende' vliegmaatschappijen, waaronder Ryanair. Goede zaak?

• Moet vliegen voor iedereen betaalbaar zijn?

  Moet vliegen voor iedereen betaalbaar zijn?