Charlie Kirk: 'fascist' of 'martelaar'? 'Ik vond dat hij dichtbij de waarheid bleef'
Leestijd: 6 minDoor Lydia Kruin-Fris
Leestijd: 6 minDoor Lydia Kruin-Fris
"Het gaat te ver om Kirk een christelijke martelaar te noemen."
"Kirk heeft veel slechte dingen gezegd over een paar groepen mensen."
"Ik vind niet dat hij het verdiende om vermoord te worden. Maar zijn hele platform bestond eruit met mensen in debat te gaan om mensen boos te maken."
Het is alweer ruim vier maanden sinds de moord op de Amerikaanse activist Charlie Kirk. Na zijn dood barstte de bom: de één vond zijn dood te rechtvaardigen omdat Kirk in hun ogen een fascist zou zijn, de ander zag in Kirk juist een christelijke held. In 'Dit is de kwestie' zoekt Rachel Rosier het uit: was Kirk een fascist of martelaar?
De Amerikaanse activist en mediapersoonlijkheid Charlie Kirk werd op 10 september 2025 doodgeschoten op een universiteit in Utah. Hij was vooral bekend vanwege de debatten die hij met studenten voerde, zijn mediakanalen - met name TIkTok - en zijn uitgesproken conservatieve politieke standpunten. Hij was een trouwe bondgenoot van president Donald Trump en deed scherpe uitspraken over immigratie, genderidentiteit en de zogenoemde 'woke cultuur'. Voor veel jonge conservatieven was hij een rolmodel.
De moord op Kirk heeft Amerika opgeschrikt, maar veroorzaakte ook een golf van reacties in andere landen. De één roept dat er meer vrijheid van meningsuiting moet zijn, terwijl de ander juist pleit voor strengere regels bij en bescherming van het democratisch debat.
Uitvaart van Charlie Kirk: een boodschap van liefde en haat
Ook president Trump verweet links dat hun retoriek verantwoordelijk was voor het geweld dat Kirk het leven had gekost. Hij deed zo een flinke duit in de zak van de polarisatie en de lopende 'cultuuroorlog'. Verder kwamen er over de hele wereld mensen samen met kaarsen en leuzen voor de vrijheid van meningsuiting. In Londen en andere steden liepen tienduizenden mee in marsen en in de Verenigde Staten hielden universiteiten en sportclubs momenten van stilte ter nagedachtenis. Ook in Nederland kwam de moord uitgebreid ter sprake in de media en politiek. Zo spraken politici Dick Schoof, Dilan Yesilgöz, Rob Jetten en Frans Timmermans zich uit tegen politiek geweld. En in een aflevering van 'De Spindoctors' van de EO ontstond ophef toen voormalig PvdA-spindoctor Julia Wouters in de podcast begrip toonde voor gevoelens van begrip over de dood van Kirk. Dat leidde tot felle reacties en kritiek.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
De moord op Charlie Kirk: wat zijn de gevolgen? 'Gretigheid om te walgen'
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
EO-presentator Rachel Rosier gaat in Amerika over Charlie Kirk in gesprek. Zo gaat ze op bezoek bij haar oude vriendin Lydia ten Hove en haar man Lennart. Lydia is geboren in Alabama, maar groeide op in Nederland, in Zeeland. In die periode ontmoette ze Lennart en sinds 2023 wonen ze in North Carolina, om daar een kerk te starten. Hoe kijken zij naar Charlie Kirk?
Lennart ten Hove
Nederlander die in Amerika woont"Het gaat te ver om Kirk een christelijke martelaar te noemen. Een fascist? Hij zei soms echt rare dingen, bijvoorbeeld dat de Burgerrechtenwet (die discriminatie op basis van ras, huidskleur, religie, geslacht en nationale afkomst verbiedt, red.) het ergste was dat Amerika had ingesteld. Wij hebben mensen in de kerk zitten die in segregatie zijn opgegroeid en die tegen mij zeggen dat Kirk zich daarmee racistisch en kwaadaardig uitliet. Tegelijkertijd: als je altijd de dialoog zoekt, ben je eigenlijk ook niet fascistisch."
Volgens Lydia en Lennart passen beide beschrijvingen dus niet bij Kirk. Rachel reist door naar een student aan de oudste universiteit van de Verenigde Staten om dichterbij de persoon Charlie Kirk te komen. Ze spreekt met Hadi Rahim, die zelf met Kirk gedebatteerd heeft. Het viel hem tijdens die debatten altijd op dat Kirk duidelijk de controle had.
Hadi Rahim
Amerikaanse student"Het waren altijd 'zijn mensen' die de microfoon controleerden. En Kirk bepaalde wanneer het debat eindigde, hoe het debat gevoerd werd en hoe het debat werd geknipt. En hij zette alleen de momenten online op TikTok waarop hij het goed deed tegen de studenten."
Rahim is niet van mening dat Kirk omwille van zijn christelijke opvattingen is neergeschoten.
Hadi Rahim
Amerikaanse student"Ik denk dat hij is gestorven omdat een gek aandacht wilde. In een land waar meer wapens zijn dan mensen en waar wapens heel gemakkelijk verkrijgbaar zijn, was het onvermijdelijk dat zoiets zou gebeuren. Kirk heeft veel slechte dingen gezegd over een paar groepen mensen. Hij vindt niet dat immigranten, zeker als ze bruin zijn, een echte plek in dit land zouden mogen hebben. Hij zou 'niet fascistisch' genoemd kunnen worden, maar ik zou zijn uitspraken wel als niet-Amerikaans bestempelen. Hij geloofde als je het mij vraagt niet echt in 'onze' waarden als vrijheid van meningsuiting, of gelijkheid onder de wet. Ik vond niet dat Kirk voor die Amerikaanse waarden vocht."
Ook aan de 'hofpredikant' van Amerika, Franklin Graham, brengt Rachel een bezoek. Deze predikant, de zoon van de bekende predikant Billy Graham, heeft een persoonlijke relatie met Trump. Tijdens zijn inauguratie bad hij Trump wijsheid toe en dankte hij God voor deze nieuwe president. De voorganger ziet Trump dan ook als een christen.
Franklin Graham
Amerikaanse predikant"Ik denk dat hij echt gelooft. En ik zal je nog iets zeggen over Trump. Hij is de meest christelijk begane president die er tijdens mijn leven is geweest."
Dat Trump een moordaanslag heeft overleefd ziet de dominee dan ook als het ingrijpen van God. Het feit dat Kirk daarentegen wel het leven moest laten door een aanslag op zijn leven, heeft volgens de predikant wellicht te maken met het feit dat Kirk op aarde 'klaar' was.
Franklin Graham
Amerikaanse predikant"De dood van Charlie Kirk beïnvloedt meer mensen dan hij waarschijnlijk ooit levend zou hebben gedaan. Door zijn dood is er een groeiende interesse bij deze generatie in de geestelijke dingen."
Wat Rachel opvalt, is dat Graham de situatie rondom Charlie Kirk optilt naar een hoger niveau: het gaat om de strijd tussen goed en kwaad, waarbij Kirk zonder twijfel aan de 'goede kant' stond.
Maren Carrere is een andere student die met Kirk in debat is gegaan. Dat debat ging over abortus, iets waar Kirk sterk op tegen was. Rachel belt met haar.
Maren Carrere
Amerikaanse student"Ik vind niet dat hij het verdiende om vermoord te worden. Maar zijn hele platform bestond eruit met mensen in debat te gaan om mensen boos te maken."
Ze kan zich voorstellen dat er mensen zijn die blij zijn dat Kirk niet langer zijn haatdragende opvattingen met de wereld kan delen. Feit is dat Carrere nu na zijn dood zelf veel haatdragende opmerkingen krijgt naar aanleiding van het debat dat ze toen met hem voerde.
Maren Carrere
Amerikaanse student"Mensen zeiden dat ze me zouden vermoorden, dat ik de slechtste persoon aller tijden was, dat ik het verdiende om verkracht te worden, dat ze me zouden verkrachten, dat ze me zouden vinden en dat ik de dood verdiende. Dat gebeurde al na de debatten en toen dus opnieuw na het sterven van Kirk."
Iemand die erg begaan is met de beweging van Kirk, 'Turning Point', en die zelfs naar Nederland wil brengen, is Rachel Hinds. Toen ze nog in Nederland woonde, vond ze Trump maar een soort gekke circusact. Nu ze samen met haar man in Amerika woont, is haar beeld van Trump volledig veranderd. Ze zou nu op hem stemmen. En van Charlie Kirk was ze ook fan.
Rachel Hinds
Wil Kirk's 'Turning Point' naar Nederland brengen"Hij zat op sociale media de waarheid te verkondigen met lef en met compassie. (...) Ik vond het goed dat Kirk dichtbij de waarheid bleef."
Die compassie miste Rachel Rosier juist toen zij de filmpjes van Kirk bekeek. Hoe dan ook is duidelijk dat veel Amerikanen heel verschillend over Charlie Kirk denken.
In Dit is de kwestie (EO) gaat Rachel Rosier verder over dit onderwerp in gesprek. Bekijk de volledige uitzending hier.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
Kunnen we vrienden zijn met Amerikaanse Trump-stemmers? 'We leven in een andere realiteit'
Rachel Rosier: 'Het is te makkelijk om vanuit Nederland een karikatuur van Trump-stemmers te maken'
Prominente dominee Franklin Graham kent Trump persoonlijk: 'Ik zei tegen Trump: "U moet Gods hulp vragen"'
