De wolf was tot nu toe 'strikt beschermd' in Europa. Wolven mochten niet opzettelijk worden gedood, gevangen of verstoord, en hun leef- en voortplantingsgebieden moesten ongestoord blijven. De EU wil de status van de wolf nu aanpassen naar 'beschermd'. Met die status blijft de wolf - vanzelfsprekend - beschermd, maar de regels om in te grijpen worden soepeler. Een gevaarlijke wolf mag bijvoorbeeld worden afgeschoten, zolang de soort niet met uitsterven wordt bedreigd.

Het besluit komt niet zomaar aanwaaien: de afgelopen tien jaar is het aantal wolven in Europa bijna verdubbeld, van ongeveer 11.000 naar 20.000 dieren. Veehouders krijgen ook steeds vaker te maken met wolvenaanvallen, bijvoorbeeld op schapen en geiten. Jaarlijks worden naar schatting 65.000 dieren door wolven gedood.

Het gaat nog wel even duren voordat de versoepelde regels in Nederland kunnen worden toegepast. De Europese Commissie moet namelijk de zogenaamde 'Habitatrichtlijn' aanpassen, en daar moeten alle landen die het Verdrag van Bern hebben ondertekend unaniem achter staan. Vooralsnog zijn sommige landen, zoals Spanje, tegen het besluit. Het kan daarom makkelijk nog een anderhalf jaar duren voordat dat allemaal geregeld is, misschien wel langer.

Toch wordt er in Nederland al aan nieuwe wetgeving gewerkt, waarmee de overheid sneller kan ingrijpen als een wolf problematisch gedrag vertoont. Staatssecretaris Jean Rummenie noemt het besluit van de EU "hoopgevend" en spreekt van "een kans om menselijke belangen en natuurbescherming beter in balans te brengen."

Tegelijkertijd is er bezorgdheid over het besluit. Anja Hazekamp (Partij voor de Dieren) waarschuwt: "Dit schept een gevaarlijk precedent. In plaats van een heksenjacht te organiseren, moet de overheid zorgen dat mens en wolf vreedzaam naast elkaar kunnen bestaan." Bas Eickhout (GroenLinks-PvdA) vindt de versoepeling eveneens riskant: "Dit opent niet alleen de jacht op de wolf, maar op de hele Europese natuur."

Het Wereldnatuurfonds (WWF) benadrukt dat zes van de negen Europese wolvenpopulaties nog steeds kwetsbaar zijn. Het zou volgens hen beter zijn om flink te investeren in de veebescherming, zoals wolfwerende hekken en waakhonden.

CDA-gedeputeerde Mirjam Sterk zet haar zinnen voorlopig nog niet op het nieuwe EU-beleid. Volgens Sterk gaat het namelijk nog wel even duren voordat het EU-besluit doorgevoerd wordt – het is niet zo dat we komende zomer al beter kunnen ingrijpen. Daarom pleit ze vooralsnog voor een stevige aanpak binnen de perken van de 'strikt beschermd'-status van de wolf. Ze vertelt in Dit is de Dag (EO):

Mirjam Sterk
CDA-gedeputeerde provincie Utrecht
"We willen alle wolven voor nu vangen, verdoven en zenderen. Dan kunnen we in de gaten houden waar ze zijn. Als er dus wat gebeurt weten we ook onmiddellijk welke wolf het is, want dat moet je altijd eerst weten voordat je wat mag doen. Dan kunnen we ook heel snel ingrijpen en hem mensenschuw maken met paintballgeweren. Of, als het erger is, kunnen we hem laten afschieten."

Volgens Arlette Klok, boswachter en wolvenexpert, is het helemaal niet nodig om wolven af te schrikken met paintballgeweren, of om ze dood te schieten. Ze is dan ook tegen het besluit van de EU. Klok vertelt in Dit is Tijs (EO):

Arlette Klok
Boswachter
"Nederland is drukbevolkt, maar we hebben een aantal locaties die zich lenen als habitat voor de wolf. We moeten ze daar niet afschieten, dat is nutteloos. Want stel: er wordt op gegeven moment een wolf bejaagd, dan wordt zijn territorium weer opgevolgd door een andere wolf. Het gevolg daarvan kan zijn dat die nieuwe wolf binnen de roedel van dat territorium zijn dominantie wil tonen. Die gaat dan opnieuw paren met overgebleven wolven, waardoor er uiteindelijk alleen maar meer wolven in de roedel komen."

Harold Zoet, gedeputeerde uit Gelderland namens de BBB, staat achter het besluit van de EU. De wolf kán in Nederland volgens hem niet, afgezonderd van de mens, in een eigen habitat leven. Hij reageert op de uitspraken van Klok:

Harold Zoet
BBB-gedeputeerde Gelderland
"Tja, we zullen op een gegeven moment wel iéts moeten doen in Nederland. Wij zijn niet te vergelijken met veel andere landen in Europa; we wonen hier met 18 miljoen Nederlanders, en de wolf wordt hier dagelijks geconfronteerd met mensen. Tuurlijk vertonen sommige mensen dan ook nog excessief gedrag, maar ik denk dat de wolf sowieso een ingewikkelde opgave heeft in dit land. Als we kijken hoeveel wolven de afgelopen tijd zijn doodgereden door verkeer... Dat geeft al aan dat het wel heel druk is voor de wolf om hier te leven."

“Daarom maak ik mij hard voor meer maatregelen. Een wolf die afwijkend gedrag vertoont, dus te dicht bij mensen komt, moet je kunnen afschieten. Op dit moment mag je eigenlijk alleen maar een wolf afschieten als ‘ie al in je arm hangt. Dat moet gewoon niet zo zijn; ik wil dat mensen hier veilig zijn. (…) We hebben al gezien in Den Treek dat een meisje is aangevallen. Dat kan zo weer gebeuren, en dat kan ook een andere afloop hebben.”

Confrontatie wolf en meisje: kunnen we nog wel ongestoord het bos in? ‘Mensen moeten zich gaan aanpassen'
Confrontatie wolf en meisje: kunnen we nog wel ongestoord het bos in? ‘Mensen moeten zich gaan aanpassen'

Boer Teus van der Wind is het met Zoet eens dat we de wolvenpopulatie in Nederland wel moéten beheren. Volgens hem is het zelfs in het belang van de wolven om ze vaker te beschieten met paintballs.

Teus van der Wind
Boer, woont in provincie Utrecht
"We moeten ze gewoon met paintballs beschieten tot ze het gebied verlaten. Tot ze teruggaan naar een gebied waar genoeg loslopend vee is, zoals wildzwijnen en herten. Ik bedoel, wat hebben we nou aan teveel wolven in ons gebied? Ze worden om de haverklap doodgereden. Zo horen we niet met beesten om te gaan."

Arlette Klok
Boswachter
"Prima als mensen zich door paintballgeweren veiliger voelen, maar daar kleeft een maar-verhaal aan. Ik denk dat de wolf door zulke paintballgeweren niet gaat concluderen dat hij minder zichtbaar moet worden op de plekken waar hij beschoten wordt. (…) En probleemwolven doodschieten wordt ook heel ingewikkeld, want het is heel moeilijk om de ‘juiste’ wolf te zenderen en af te schieten. Hoe weet je nou welke wolf in een gebied de ‘probleemwolf’ is? Wat als je een wolf in het bos zendert en het blijkt een zwerfwolf te zijn, en niet de wolf die je zoekt?"

Praat mee Hoe voel jij je na het lezen van dit artikel? En wil je nog iets kwijt?

In Dit is Dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met Bert Jan Ruissen, Europarlementariër namens de SGP en met Mirjam Sterk, gedeputeerde namens het CDA.

In Dit is Tijs (EO) gaat presentator Margje Fikse over de wolf in gesprek met boswachter Arlette Klok, Erwin van Maanen, wolvenexpert, Harold Zoet, BBB-gedeputeerde Gelderland en boer Teus van der Wind.