Oproep om geen vlees te eten: betuttelend of broodnodig?
Leestijd: 5 minDoor Boudewijn Drechsler
Leestijd: 5 minDoor Boudewijn Drechsler
"Het moet een beetje leuker en gemakkelijker richting de consument"
"Als mensen maar niet in de sprookjes van de vleeslobby geloven"
De 'Week zonder Vlees' heet na acht jaar ‘Wissel ‘ns Wat’. Deze naam zou minder stellig, minder activistisch en betuttelend zijn. Onveranderd echter blijft de impact van de vleesindustrie op onze planeet. Moet anno 2026 ook slecht nieuws 'leuk' gebracht worden of kunnen we toch nog snijden in eigen vlees?
Minder vlees eten? Onze grootouders hadden het nog gemakkelijk. Die hadden gewoon niet elke dag vlees. Dat was te duur. Inmiddels kunnen we het ons veroorloven om dagelijks bijna 1,8 miljoen dieren te slachten. Alleen in Nederland dan. Als klein landje is Nederland dan ook de grootste vleesexporteur van Europa. Wereldwijd worden er 230 miljoen beesten per dag geslacht of bijna 85 miljard per jaar. Het houden en vetmesten van al deze dieren kost enorm veel grond, voedsel, oerwoud, biodiversiteit en dierenleed en het levert ons enorm veel stikstof, broeikasgas, nieuwe gevaarlijke virussen en welvaartsziekten op. Bepaald geen win-win situatie.
Maar dat is natuurlijk niet leuk om te lezen. Je mag dit kader hieronder daarom ook wel overslaan. Ben je desondanks toch benieuwd naar wat 'betuttelende' cijfers van de vleesindustrie? Dan hebben we die hier voor je op een rijtje gezet.
Ondertussen lijken steeds meer mensen deze feiten dus als een betuttelende of activistische mening te zien. Het was voor initiatiefnemer Isabel Boerdam de reden om na acht jaar Week zonder Vlees de naam in Wissel 'ns Wat te veranderen. Hiermee heeft ze meer effect omdat deze naam minder weerstand en protest oproept.
Moeten we onze boodschap dus aanpassen als deze weerstand oproept? Wat Isabel Boerdam van Wissel 'ns Wat betreft wel. Zolang het maar effectiever is.
Maar zwichten we dan niet voor degenen met de grootste mond, zodat we de feiten niet meer helder kunnen laten zien? Ja, zegt Karin Soeters van stichting tegen dierenleed House of Animals.
Boerdam legt uit waarom ze toch hiertoe gekomen is.
Isabel Boerdam
Initiatiefnemer 'Wissel 'ns Wat'"Ik denk dat het heel erg goed past bij deze tijd en na acht jaar 'Week zonder Vlees' werd het tijd voor iets anders wat mensen het hele jaar rond kan triggeren en dus flexibeler en inclusiever is."
Naast dat ze de routine wil stimuleren om het hele jaar door minder vlees te eten, zit er ook een andere reden achter: De Week zonder Vlees kreeg steeds meer weerstand in de vorm van protesterende boeren, veel haatreacties op sociale media en afhakende supermarkten.
Isabel Boerdam
Initiatiefnemer 'Wissel 'ns Wat'"In 2018 werkte 'De Week zonder Vlees' nog, nu wordt het helaas als te betuttelend ervaren. Dus zochten we een manier waarop we misschien een beetje vriendelijker toch meer kunnen bewerkstelligen anno 2026."
Boerdam legt uit waarom de mensen het betuttelend vonden.
Isabel Boerdam
Initiatiefnemer 'Wissel 'ns Wat'"Mensen snappen de boodschap wel. Mensen weten wel dat er minder vlees en zuivel gegeten moet worden. Maar ze willen het op een manier die bij hun past. Mensen hebben een heel mentaal vol en druk leven. En het moet vooral makkelijk en leuk zijn. Ben ik het daarmee persoonlijk eens? Nee, niet altijd. Maar ik wil vooral dat we vooruit blijven bewegen. En dat lukt nu."
Een pragmatische keuze dus. Karin Soeters, directeur van stichting tegen dierenleed House of Animals heeft daar toch wel bedenkingen bij.
Karin Soeters
Directeur 'House of Animals'"Ik ben natuurlijk heel blij met de 'Week zonder Vlees' en wat het bewerkstelligd heeft. Dus alle complimenten daarvoor. Ik begrijp ook dat als een heel groot deel van de doelgroep het niet zo goed begrijpt en het moeilijk vindt om alternatieven voor vlees te vinden, dat je dan iets gaat zoeken wat beter past. Het stukje waar ik wel moeite mee heb, is dat de mensen die met een tractor naar een supermarkt rijden en de social media volgooien met allerlei verwensingen nu hun zin krijgen."
Ze licht dat toe.
Karin Soeters
Directeur 'House of Animals'"Het is al zo ontzettend lang bekend wat er aan de hand is. Het gaat niet alleen maar over klimaat en gezondheid, maar het gaat ook over biodiversiteitsverlies, het gaat over zoönoses, schone lucht, schoon water, noem het maar op. Dan heb ik het dierenwelzijn nog niet genoemd. We moeten met z'n allen opstaan en zorgen dat die planeet gered wordt en dat we onze kinderen ook nog wat kunnen geven."
Boerdam begrijpt Soeters bedenkingen.
Isabel Boerdam
Initiatiefnemer 'Wissel 'ns Wat'"Aanvankelijk heb ik ook mijn hakken in het zand gezet en gedacht dat negatieve aandacht ook aandacht is. Maar op een gegeven moment zag ik dat de impactcijfers echt naar beneden gingen. Toen ging ik mezelf al achter de oren krappen. Misschien werd het tijd voor de volgende stap. Ik zie 'Wissel 'ns Wat' niet als een stap terug maar een stap vooruit naar een jaar-rond initiatief dat juist meer mensen in beweging gaat brengen.”
Maar als een afgezwakte boodschap effectiever is dan een 'activistische' boodschap, wat is dan het probleem?
Karin Soeters
Directeur 'House of Animals'"Waarom is het activistisch als je iets naar buiten brengt wat wetenschappers al jaren zeggen? Laten we blijven proberen om iedereen duidelijk te maken dat we niet heel veel tijd meer hebben. Sterker nog: we zijn alle grenzen die onze aarde heeft allang voorbij. En op een of andere manier landt het maar niet."
Isabel Boerdam
Initiatiefnemer 'Wissel 'ns Wat'“Ik denk dat iedere boodschap zijn eigen kanaal verdient. En deze wetenschappelijk onderbouwde, hele duidelijke en terechte boodschap moet ook verteld blijven worden. Maar op de juiste platforms zodat de juiste stakeholders, het kabinet, Rob Jetten het hoort. Maar ik geloof dat het richting de consument een beetje leuker, gemakkelijker moet."
Ook al vindt ze het zelf ook moeilijk te verteren, Boerdam komt tot de conclusie dat het publiek in 2018 meer kon hebben dan in 2026.
Isabel Boerdam
Initiatiefnemer 'Wissel 'ns Wat'"Ja, dat vrees ik wel. Daarin is er veel gebeurd. Mensen hebben mentaal nu veel op hun bord. Er is veel weerstand, veel onzekerheid. Mensen maken zich druk over betaalbaarheid van hun leven. Dus de boodschap 'doe ook nog even iets goeds voor het klimaat en voor de dieren', past daar niet echt bij. Dus je moet het anders verpakken. En ik denk dat 'Wissel 'ns Wat' dat heel erg goed doet. Lekker plantaardig op jouw manier."
Soeters wil toch nog iets benadrukken:
Karin Soeters
Directeur 'House of Animals'"Belangrijk is dat mensen niet in de sprookjes blijven geloven van de ongelooflijk machtige vleeslobby. Dat is iets waar ik wel heel erg verbaasd over ben. Dat het nog steeds als zoete koek geslikt wordt. De ongelooflijke onzin die er verkondigd wordt over de toekomst van de boeren. Dat zijn geen boeren meer maar enorme industrieën. Nederland is de grootste Europese exporteur van vlees. Op de een of andere manier krijgt die vleeslobby het ook voor elkaar dat wij denken, dat als wij minder vlees produceren, wij niets meer te eten hebben."
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan-Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
