Extreem depressief door menstruatie? 1 op de 20 vrouwen heeft PMDD
Leestijd: 4 minDoor Ilse Kwint
Leestijd: 4 minDoor Ilse Kwint
Prikkelbaar, moe of emotioneel vlak voor je menstruatie: veel vrouwen kennen het. Maar voor sommigen zijn de klachten rondom ongesteldheid zó heftig dat werken, studeren, sporten of leuke dingen doen bijna onmogelijk worden. Zij kunnen te maken hebben met Premenstruele Dysfore Stoornis (PMDD), een ernstige en vaak onbekende variant van PMS. Wat houdt PMDD precies in en waarom blijft deze aandoening zo vaak onder de radar?
PMDD staat voor Premenstruele Dysfore Stoornis, een aandoening die vaak verward wordt met PMS (Premenstrueel Syndroom), maar die veel zwaardere klachten geeft. PMS is een verzameling van lichamelijke en emotionele klachten die vrouwen ervaren in de dagen of weken vóór hun menstruatie, vaak als gevolg van hormonale veranderingen, maar wat is PMDD dan precies?
Waar PMS meestal milde klachten geeft zoals een opgeblazen gevoel of stemmingswisselingen, veroorzaakt PMDD extreme psychische en lichamelijke symptomen. Denk aan intense somberheid, prikkelbaarheid, woede-uitbarstingen, angst en paniekaanvallen. Ook lichamelijke klachten als hoofdpijn, vermoeidheid en spierpijn komen vaak voor.
De klachten ontstaan na de eisprong en verdwijnen meestal binnen enkele dagen na het begin van de menstruatie. PMDD is chronisch, de klachten keren elke cyclus terug.
De symptomen van PMDD zijn zowel lichamelijk als psychisch en treden meestal op in de tweede helft van de menstruatiecyclus, vlak na de eisprong. Naast de psychische klachten komen lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid, gespannen borsten, een opgeblazen buik en spierpijn vaak voor. De klachten verdwijnen meestal binnen een paar dagen, na het begin van de menstruatie, wat PMDD duidelijk onderscheidt van andere stemmingsstoornissen. Het patroon herhaalt zich echter maandelijks.
De precieze oorzaak is onbekend. Vermoedelijk reageren de hersenen overgevoelig op normale hormonale schommelingen van oestrogeen en progesteron. Het gaat dus niet om afwijkende hormoonwaarden, maar om hoe het brein erop reageert.
Er bestaan verschillende behandelopties:
Regelmaat in slaap, voeding en beweging kan veel verschil maken. Voldoende nachtrust en regelmatig sporten hebben een bewezen positief effect op stemming en stress. Ook het beperken van cafeïne, alcohol en suiker kan helpen omdat die schommelingen in energie en humeur versterken. Sommige vrouwen ervaren baat bij ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie of ademhalingsoefeningen.
Het bijhouden van een symptoomdagboek kan daarnaast inzicht geven in je cyclus, waardoor je beter kunt voorspellen wanneer de klachten optreden en hoe je erop kunt inspelen. Sommige vrouwen ervaren ook baat bij supplementen zoals magnesium of vitamine B6, al is het wetenschappelijk bewijs daarvoor beperkt.
Als je PMDD hebt, heeft dat een grote impact op je leven. Een cyclus duurt gemiddeld 28 dagen en vaak ben je de helft van deze dagen niet jezelf. Ondanks dat 1 op de 20 vrouwen in hun vruchtbare fase daar last van heeft, is er relatief weinig over bekend. De stoornis is pas in de jaren negentig serieus beschreven en staat nog niet lang officieel erkend in psychiatrische handboeken. Daardoor wordt PMDD vaak niet herkend door artsen en afgedaan als "erge PMS". Veel vrouwen lopen daardoor jarenlang rond zonder juiste diagnose. Het taboe op praten over menstruatie en mentale gezondheid draagt daar ook nog extra aan bij.
Vermoed jij dat je PMS of PMDD hebt? Neem dan contact op met je huisarts.
Bekijk de volledige uitzending van Dit is de kwestie (EO):
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
